Challenge θὰ κάνω

 

Τὸ κύριο θέμα τῆς ταινίας μας είναι ἡ ζημία ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ τὶς ὀθόνες (κινητὰ τηλέφωνα, ὑπολογιστὲς κ.λπ.) καὶ τὰ μέσα κοινωνικῆς δικτυώσεως, ὅταν χρησιμοποιοῦνται ἀλογίστως. Παραλλήλως, βλέπουμε νὰ ἐκτυλίσσεται καὶ ἡ ἱστορία μὲ τὸν ἔφηβο ποὺ ἤθελε νὰ αὐτοκτονήσῃ. Ο ὅσιος ἀββᾶς Δωρόθεος εἶχε γράψει στὸ βιβλίο του («Ἀσκητικά») ὅτι ἡ ζωὴ εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ὅσα προβλήματα καὶ ἂν παρουσιαστοῦν στὴν ζωή μας δὲν πρέπει νὰ ἀπελπιστοῦμε καὶ νὰ ἀρνηθοῦμε τὸ θεῖο δῶρο τῆς ζωῆς. Ὁ Θεὸς εἶναι μαζί μας («μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός»), ἀρκεῖ νὰ δείξουμε λίγη ταπείνωσι καὶ καλὴ προαίρεσι. Νὰ προσευχηθοῦμε. 

Μεγάλη ἡ εὐλογία νὰ ζοῦν ἀνάμεσά μας ἅγιοι ἄνθρωποι (ὅπως τὸ διὰ Χριστὸν σαλόπαιδο τῆς ταινίας μας), ποὺ μὲ τὸ διορατικὸ καὶ προφητικὸ... χάρισμά τους, ἐνισχύουν καὶ ἀνυψώνουν πνευματικῶς κάθε τεθλιμμένο! Μεγάλη ἡ εὐλογία νὰ ἐνισχύῃ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον στὸν ἀγῶνα τῆς ζωῆς! Μὲ τὴν ἀλόγιστη χρῆσι τῆς οθόνης ἀναπτύσσονται ἔντονα πάθη καὶ «ψηφιακὸς ἐθισμός», ποὺ ἀπομακρύνουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν Θεό, τὸν πλησίον του καὶ τὸν ἑαυτό του. 

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τονίζει ὅτι «πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ' οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος» (Α΄ προς Κορινθίους, 6, 12) («Ὅλα μοῦ ἐπιτρέπονται, ἀλλὰ δὲν μὲ συμφέρουν ὅλα. Ὅλα μοῦ ἐπιτρέπονται, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπιτρέψω τὸν ἑαυτό μου νὰ ἐξουσιασθῇ ἀπὸ κάποιον ἢ κάτι»). Ὁ Χριστός μας καὶ οἱ Ἅγιοί μας μᾶς διδάσκουν νὰ ἀποφεύγουμε τὴν αὐτοπροβολή, νὰ μὴ εἴμαστε ματαιόδοξοι, κενόδοξοι, φιλόδοξοι. Στὴν ἐποχή μας μέσῳ τῶν social media ἔχουμε πλέον τὴν δυνατότητα νὰ προβάλλουμε ἰδιαιτέρως τὸν ἑαυτό μας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ αὐξάνεται ἡ ματαιοδοξία μας, ἡ δίψα μας γιὰ ἐπαίνους (likes, ἐν προκειμένῳ) καὶ ἡ ἐμπάθειά μας, πόσο μᾶλλον ὅταν δημοσιεύουμε ἀνόητες ἢ προκλητικὲς φωτογραφίες, βίντεο καὶ ἀπόψεις. Ἡ Ἐκκλησία μας ὅμως μᾶς διδάσκει τὴν ταπείνωσι καὶ τὴν ἀφάνεια, τὴν ἀφιλοδοξία καὶ τὴν προσοχή. 

Ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Σιατίστης Παῦλος τόνιζε ὅτι οἱ γονεῖς συχνάκις δίνουν στὰ παιδιὰ κινητὰ καὶ τάμπλετ (ποὺ πολλὲς φορὲς εἶναι ἀδικαιολογήτως ἀκριβά) ὡς ὑποκατάστατο τῆς δικῆς τους φυσικῆς παρουσίας καὶ στοργῆς. Τὰ παιδιὰ χρειάζονται τοὺς γονεῖς τους, τὴν φυσικὴ παρουσία τους, τὴν ἀγάπη τους, τὸ ἐνδιαφέρον τους. Ἕνας πατέρας στὴν ταινία μας θὰ μειώσῃ «τὸ πολὺ καφενεῖο, γιὰ νὰ ἀσχολῆται περισσότερο» μὲ τὴν κόρη του... Διάφοροι σύγχρονοι πνευματικοὶ ἀναφέρουν τὸ κινητὸ ὡς «κομποσχοίνι τοῦ Διαβόλου»· μιὰ μεταφορὰ ποὺ χρησιμοποιεῖται γιὰ νὰ περιγράψῃ πῶς ἡ συνεχὴς ἐνασχόλησι μὲ τὴν ὀθόνη (καὶ μάλιστα γιὰ ἐφάμαρτα θεάματα καὶ ἀκούσματα) ἀποβαίνει εἰς βάρος τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Μειώνεται ὁ χρόνος καὶ ἡ ὄρεξι γιὰ προσευχή, χαλαρώνει ἡ προσοχή, ἀφανίζεται ἡ ἐν Χριστῷ ἡσυχία, αὐξάνεται ἡ ἐκκοσμίκευσι, καταστάσεις ποὺ ἱκανοποιοῦν τὸν Διάβολο. 

Ὁ μακαριστὸς Γέρων Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος τόνιζε συχνὰ ὅτι ἡ συνεχὴς ἔκθεσι σὲ εἰκόνες (τότε μέσῳ τῆς τηλεοράσεως) «αἰχμαλωτίζει» τὸν νοῦ καὶ ἐμποδίζει τὴν ἐσωτερικὴ προσευχή. Θεωροῦσε ὅτι ἡ εἰκόνα εἰσβάλλει βιαίως στὴν φαντασία τοῦ ἀνθρώπου, δημιουργώντας πνευματικὴ σύγχυσι. Μιλοῦσε μὲ αὐστηρότητα γιὰ τὴν «ἀργολογία» καὶ τὴν σπατάλη τοῦ χρόνου. Σὲ ὁμιλίες του γιὰ τὴν Ἀποκάλυψι, ἀνέφερε ὅτι ἡ τεχνολογία θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μέσο ἐλέγχου καὶ ἐπιβολῆς ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ θὰ προετοιμάσουν τὸ ἔδαφος γιὰ τὴν ἔλευσι τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Ἀντίχριστο. Προειδοποιοῦσε ὅτι ἡ εὐκολία ποὺ προσφέρει ἡ τεχνολογία μπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ «παγίδα» ποὺ θὰ μειώσῃ δραστικῶς τὴν πνευματικὴ ἐγρήγορσι τῶν πιστῶν, ὥστε, πλανώμενοι, νὰ ἀποδεχθοῦν τὸν Ἀντίχριστο. Ἐπεσήμανε ὅτι τὰ τεχνικὰ μέσα ἀπομονώνουν τοὺς ἀνθρώπους. Ἐνῶ νομίζουμε ὅτι ἐπικοινωνοῦμε, στὴν πραγματικότητα κλεινόμαστε στὸν ἑαυτό μας, χάνοντας τὴν «πρόσωπο πρὸς πρόσωπο» κοινωνία. 

Ὁ ὁσιακῆς μνήμης μακαριστὸς ἱεορμόναχος Σεραφεὶμ Ρόουζ (1934–1982), ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ προφητικοὺς συγχρόνους πνευματικοὺς πατέρες, τόνιζε ὅτι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ζεῖ σὲ ἕνα κόσμο «πλασματικό», γεμάτο ἐρεθίσματα ποὺ ναρκώνουν τὴν ψυχή. Θεωροῦσε ὅτι ἡ τεχνολογία μᾶς κάνει πνευματικῶς μαλθακούς, χλιαρούς. Ἡ συνεχὴς ἀναζήτησι τῆς ἀνέσεως μέσῳ τῶν συσκευῶν μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴν ἀσκητικὴ ζωὴ καὶ τὸ θυσιαστικὸ πνεῦμα. Ἂν ζοῦσε σήμερα, ἡ συμβουλή του γιὰ τὰ κινητὰ καὶ τὰ μέσα κοινωνικῆς δικτυώσεως θὰ ἦτο πιθανότατα ἡ «συνειδητὴ ἀποχή». Προέτρεπε τοὺς πιστοὺς νὰ μὴ ἀφήνουν νὰ γεμίζῃ ὁ νοῦς τους μὲ τὸν «κόσμο», τὸ ἁμαρτωλὸ φρόνημα (τὶς εἰδήσεις, τὶς εἰκόνες, τὰ trends - δηλαδὴ τὶς ψηφιακὲς μόδες, ὅπως τὰ challenges). Ἀντὶ γιὰ τὴν ὀθόνη, προέτεινε τὴν μελέτη τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἐπαφὴ μὲ τὴν δημιουργία τοῦ Θεοῦ, ὥστε νὰ διατηρῆται ὁ νοῦς καθαρός. Νὰ γιατὶ ἡ δασκάλα στὴν ταινία μας, ἀφοῦ ἀπηύθυνε στὰ παιδιὰ λόγο Θεοῦ, τὰ προέτρεψε νὰ χαροῦν τὴν φύσι «ἀνθρώπινα» καὶ νὰ παίξουν στὸ ποταμάκι. 

Ὁ π. Σεραφείμ, τέλος, θεωροῦσε ὅτι ἡ τεχνολογία προετοιμάζει τὸ ἔδαφος γιὰ μία «παγκόσμια θρησκεία» χωρὶς Θεό, ὅπου ἡ ὀθόνη θὰ εἶναι ἕνα βασικὸ μέσο πνευματικῆς ἀλλοιώσεως καὶ ἐλέγχου τοῦ ἀνθρώπου.