π. Γεώργιος Μεταλληνός
Ἀποφρὰς ἡμέρα διὰ τὸ Γένος μας δὲν εἶναι μόνον ἡ 29η Μαΐου 1453, ἀλλὰ καὶ ἡ 12/13η Ἀπριλίου τοῦ 1204, ὅταν ἔπεσε ἡ Βασιλεύουσα καὶ ἡ αὐτοκρατορία τῆς Νέας Ρώμης-Ρωμανίας στοὺς Φράγκους τῆς Δ’ Σταυροφορίας. Ὑπάρχει, μάλιστα, γενετικὴ σχέση μεταξύ τους…
Τὸ φιλοδυτικὸ ρεῦμα ἀποτελοῦσαν κυρίως διανοούμενοι καὶ πολιτικοί, οὐνίτες ἢ οὐνιτίζοντες… Οἱ Ἀνθενωτικοί, δηλαδή, ὁ Κλῆρος, οἱ Μοναχοὶ καὶ τὸ εὐρὺ Λαϊκὸ σῶμα, διατηροῦσαν μόνιμη, μετὰ τὸ 1204, δυσπιστία ἔναντί της Δύσεως. Ὁ ἀντιδυτικισμὸς τῆς Ἀνατολῆς συνιστοῦσε περισσότερο αὐτοάμυνα καὶ αὐτοπροστασία…
Ἡ συνείδηση αὐτὴ τῶν Ἀνθενωτικῶν θὰ κωδικοποιηθεῖ στὸ κήρυγμα τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ (18ος αἵ).
«Καὶ διατὶ δὲν ἤφερεν ὁ Θεὸς ἄλλον βασιλέα, ποὺ ἦταν τόσα ρηγάτα ἐδῶ κοντὰ νὰ τοὺς τὸ δώση, μόνο ἤφερε τὸν Τοῦρκον μέσαθεν ἀπὸ τὴν Κόκκινην Μηλιὰ καὶ τοῦ τὸ ἐχάρισεν; Ἤξερεν ὁ Θεὸς πὼς τὰ ἄλλα ρηγάτα μᾶς βλάπτουν εἰς τὴν πίστιν, καὶ (= ἐνῶ) ὁ Τοῦρκος, δὲν μᾶς βλάπτει. Ἄσπρα δώσ’ του καὶ καβαλλίκευσε τὸν ἀπὸ τὸ κεφάλι. Καὶ διὰ νὰ μὴ κολασθοῦμεν, τὸ ἔδωσε τοῦ Τούρκου καὶ τὸν ἔχει ὁ Θεὸς τὸν Τοῦρκον ὡσὰν σκύλον...












