Ἡ Γερμανία ἔκανε στὶς 9 Σεπτεμβρίου 2026 ἕνα ἀποφασιστικὸ βῆμα πρὸς τὴ νέα ἐποχὴ τῆς εὐρωπαϊκῆς ψηφιακῆς ταυτότητας, παρουσιάζοντας τὸ δικό της Εὐρωπαϊκὸ Πορτοφόλι Ψηφιακῆς Ταυτότητας (European Digital Identity Wallet – EUDI Wallet). Θὰ ὀνομάζεται d-you καὶ προγραμματίζεται νὰ λειτουργήσει ἀπὸ 2 Ἰανουαρίου 2027.
Τὸ ἐνδιαφέρον βρίσκεται σὲ τέσσερις λέξεις τῆς ἐπίσημης ἀνακοίνωσης: «freiwillig und kostenfrei» (= προαιρετικὸ καὶ δωρεάν). Ἡ Γερμανία ψηφιοποιεῖται καὶ δημιουργεῖ ἕνα ὁλόκληρο οἰκοσύστημα ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ δηλώνει συγχρόνως ὅτι ὁ πολίτης ἐπιλέγει ἂν θὰ τὸ χρησιμοποιήσει.
Τί εἶναι καὶ πῶς θὰ χρησιμοποιεῖται τὸ d-you
Τὸ d-you δὲν εἶναι ἁπλῶς ψηφιακὸ ἀντίγραφο τῆς γερμανικῆς ταυτότητας. Εἶναι ψηφιακὸ πορτοφόλι στὸ ὁποῖο ὁ πολίτης θὰ μπορεῖ νὰ ἀποθηκεύει... καὶ νὰ χρησιμοποιεῖ ἐπαληθεύσιμα ψηφιακὰ ἔγγραφα καὶ χαρακτηριστικά.
Τὸ σύστημα ξεκινᾶ μὲ περίπου 40 συνεργάτες ἀπὸ τὴν οἰκονομία, τὴν ἐπιστήμη καὶ τὴ δημόσια διοίκηση. Μεταξὺ τῶν πρώτων ἐφαρμογῶν προβλέπεται ὁ πολίτης νὰ μπορεῖ νὰ ἀποδεικνύει ψηφιακὰ τὴν ἡλικία του, νὰ συνάπτει συμβάσεις καὶ νὰ ἀνοίγει τραπεζικὸ λογαριασμό, ἐνῷ ἀργότερα θὰ προστεθοῦν περισσότερα ἔγγραφα καὶ λειτουργίες. Τὰ δεδομένα θὰ ἀποθηκεύονται κρυπτογραφημένα στὴ συσκευή.
Τὸ κρίσιμο ὅμως εἶναι ὅτι τὸ d-you δὲν ἀντικαθιστᾶ τὴ φυσικὴ ταυτότητα. Τὸ γερμανικὸ δελτίο ταυτότητας (Personalausweis) παραμένει κανονικὸ φυσικὸ ἔγγραφο ταυτοποίησης, ἐνῷ ἡ ὑποχρέωση κατοχῆς ἐγγράφου ταυτότητας μπορεῖ νὰ ἐκπληρωθεῖ καὶ μὲ ἔγκυρο διαβατήριο. Ἡ γερμανικὴ νομοθεσία διακρίνει, μάλιστα, τὴ φυσικὴ ταυτότητα ἀπὸ τὴν ἠλεκτρονικὴ λειτουργία της: ὁ κάτοχος μπορεῖ νὰ χρησιμοποιεῖ τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτοποίηση στὶς συναλλαγές του μὲ δημόσιους ἢ ἰδιωτικοὺς φορεῖς, χωρὶς νὰ καταργεῖται τὸ φυσικὸ ἔγγραφο.
Ἔχουμε ἑπομένως: φυσικὴ ταυτότητα ἢ διαβατήριο – ἠλεκτρονικὴ λειτουργία ταυτότητας – προαιρετικὸ EUDI Wallet.
Καὶ ὑπάρχει κάτι ἀκόμη σημαντικότερο. Ἡ ἴδια ἡ γερμανικὴ κυβέρνηση δηλώνει ρητά: «Ἡ ἐφαρμογὴ θὰ χρησιμοποιεῖται δωρεὰν καὶ προαιρετικά, ἐνῷ οἱ ἀναλογικὲς ὑπηρεσίες θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ὑπάρχουν».
Αὐτὸ εἶναι ἡ οὐσία τῆς πραγματικῆς προαιρετικότητας. Δὲν ἀρκεῖ νὰ λὲς στὸν πολίτη «δὲν εἶσαι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσεις τὸ Wallet». Πρέπει νὰ μπορεῖς νὰ προσθέσεις: «Καὶ ἂν δὲν τὸ χρησιμοποιήσεις, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχει ἄλλος πραγματικὸς δρόμος».
Βεβαίως, ἡ δοκιμασία θὰ ἔρθει ὅταν τὸ d-you ἐξαπλωθεῖ σὲ τράπεζες, συμβάσεις, πανεπιστήμια καὶ δημόσιες ὑπηρεσίες. Τότε θὰ φανεῖ ἂν οἱ ἐναλλακτικὲς διαδικασίες θὰ παραμείνουν πράγματι ἰσότιμες. Ἡ ἀρχὴ ὅμως ἔχει ἤδη τεθεῖ: ψηφιακὴ δυνατότητα χωρὶς κατάργηση τῆς ἀναλογικῆς ἐναλλακτικῆς.
Τὸ σύστημα ξεκινᾶ μὲ περίπου 40 συνεργάτες ἀπὸ τὴν οἰκονομία, τὴν ἐπιστήμη καὶ τὴ δημόσια διοίκηση. Μεταξὺ τῶν πρώτων ἐφαρμογῶν προβλέπεται ὁ πολίτης νὰ μπορεῖ νὰ ἀποδεικνύει ψηφιακὰ τὴν ἡλικία του, νὰ συνάπτει συμβάσεις καὶ νὰ ἀνοίγει τραπεζικὸ λογαριασμό, ἐνῷ ἀργότερα θὰ προστεθοῦν περισσότερα ἔγγραφα καὶ λειτουργίες. Τὰ δεδομένα θὰ ἀποθηκεύονται κρυπτογραφημένα στὴ συσκευή.
Τὸ κρίσιμο ὅμως εἶναι ὅτι τὸ d-you δὲν ἀντικαθιστᾶ τὴ φυσικὴ ταυτότητα. Τὸ γερμανικὸ δελτίο ταυτότητας (Personalausweis) παραμένει κανονικὸ φυσικὸ ἔγγραφο ταυτοποίησης, ἐνῷ ἡ ὑποχρέωση κατοχῆς ἐγγράφου ταυτότητας μπορεῖ νὰ ἐκπληρωθεῖ καὶ μὲ ἔγκυρο διαβατήριο. Ἡ γερμανικὴ νομοθεσία διακρίνει, μάλιστα, τὴ φυσικὴ ταυτότητα ἀπὸ τὴν ἠλεκτρονικὴ λειτουργία της: ὁ κάτοχος μπορεῖ νὰ χρησιμοποιεῖ τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτοποίηση στὶς συναλλαγές του μὲ δημόσιους ἢ ἰδιωτικοὺς φορεῖς, χωρὶς νὰ καταργεῖται τὸ φυσικὸ ἔγγραφο.
Ἔχουμε ἑπομένως: φυσικὴ ταυτότητα ἢ διαβατήριο – ἠλεκτρονικὴ λειτουργία ταυτότητας – προαιρετικὸ EUDI Wallet.
Καὶ ὑπάρχει κάτι ἀκόμη σημαντικότερο. Ἡ ἴδια ἡ γερμανικὴ κυβέρνηση δηλώνει ρητά: «Ἡ ἐφαρμογὴ θὰ χρησιμοποιεῖται δωρεὰν καὶ προαιρετικά, ἐνῷ οἱ ἀναλογικὲς ὑπηρεσίες θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ὑπάρχουν».
Αὐτὸ εἶναι ἡ οὐσία τῆς πραγματικῆς προαιρετικότητας. Δὲν ἀρκεῖ νὰ λὲς στὸν πολίτη «δὲν εἶσαι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσεις τὸ Wallet». Πρέπει νὰ μπορεῖς νὰ προσθέσεις: «Καὶ ἂν δὲν τὸ χρησιμοποιήσεις, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχει ἄλλος πραγματικὸς δρόμος».
Βεβαίως, ἡ δοκιμασία θὰ ἔρθει ὅταν τὸ d-you ἐξαπλωθεῖ σὲ τράπεζες, συμβάσεις, πανεπιστήμια καὶ δημόσιες ὑπηρεσίες. Τότε θὰ φανεῖ ἂν οἱ ἐναλλακτικὲς διαδικασίες θὰ παραμείνουν πράγματι ἰσότιμες. Ἡ ἀρχὴ ὅμως ἔχει ἤδη τεθεῖ: ψηφιακὴ δυνατότητα χωρὶς κατάργηση τῆς ἀναλογικῆς ἐναλλακτικῆς.
Ἡ προαιρετικότητα εἶναι εὐρωπαϊκὴ ἀρχή
Ἡ Γερμανία δὲν ἐπινόησε τὴν προαιρετικότητα. Ὁ Κανονισμὸς (ΕΕ) 2024/1183 ὁρίζει στὸ ἄρθρο 5α παρ. 15 ὅτι «ἡ χρήση τῶν Εὐρωπαϊκῶν Πορτοφολιῶν Ψηφιακῆς Ταυτότητας εἶναι ἐθελοντική».
Προχωρεῖ ὅμως περισσότερο. Ἡ πρόσβαση σὲ δημόσιες καὶ ἰδιωτικὲς ὑπηρεσίες, στὴν ἀγορὰ ἐργασίας καὶ στὴν ἐπιχειρηματικὴ δραστηριότητα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιορίζεται ἢ νὰ καθίσταται δυσμενέστερη γιὰ ὅσους δὲν χρησιμοποιοῦν Wallet. Πρέπει νὰ παραμένουν διαθέσιμα ἄλλα μέσα ταυτοποίησης.
Ἡ δὲ αἰτιολογικὴ σκέψη 15 ἀπαιτεῖ νὰ μὴν περιορίζεται οὔτε ἄμεσα οὔτε ἔμμεσα ἡ πρόσβαση τῶν μὴ χρηστῶν. Διότι ἕνα ψηφιακὸ μέσο μπορεῖ νὰ εἶναι προαιρετικὸ στὸν νόμο καὶ ὑποχρεωτικὸ στὴν πράξη. Ἂν ἐξαφανιστεῖ τὸ φυσικὸ γκισέ, ἂν ἡ ἐναλλακτικὴ διαδικασία γίνει ὑπερβολικὰ δύσκολη ἢ ἂν ἡ μὴ χρήση συνεπάγεται πρόσθετο κόστος, καθυστέρηση ἢ ἀποκλεισμό, ἡ νομικὴ διακήρυξη τῆς προαιρετικότητας χάνει σταδιακὰ τὸ πραγματικό της περιεχόμενο.
Ἡ πραγματικὴ ἐλευθερία κρίνεται ἑπομένως καὶ ἀπὸ τὶς συνέπειες τοῦ «ὄχι». Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἕνα ἀκόμη κρίσιμο ζήτημα: ἡ πραγματικὴ προαιρετικότητα δὲν μπορεῖ νὰ ἀφεθεῖ στὴν καλὴ θέληση τῆς ἀγορᾶς.
Αὐτὸ ἀφορᾶ κυρίως τὸν ἰδιωτικὸ τομέα καὶ ἰδιαίτερα τὶς τράπεζες, ὅπου ἡ συνεχὴς συρρίκνωση τοῦ δικτύου καταστημάτων καὶ ἡ μεταφορὰ ὁλοένα περισσότερων ὑπηρεσιῶν στὸ ψηφιακὸ περιβάλλον μποροῦν εὔκολα νὰ μετατρέψουν μιὰ νομικὰ προαιρετικὴ ἐπιλογὴ σὲ πρακτικὸ μονόδρομο.
Γι’ αὐτὸ χρειάζεται ρητὴ καὶ εἰδικὴ νομοθετικὴ ἐγγύηση: οἱ τράπεζες, οἱ ἀσφαλιστικὲς ἑταιρεῖες καὶ γενικότερα οἱ ἰδιωτικοὶ φορεῖς ποὺ θὰ παρέχουν ὑπηρεσίες μέσῳ τοῦ EUDI Wallet πρέπει νὰ ὑποχρεοῦνται νὰ διατηροῦν, γιὰ τὸν πολίτη ποὺ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ τὸ χρησιμοποιήσει, πραγματική, εὔλογα προσβάσιμη καὶ χωρὶς πρόσθετη οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνση ἐναλλακτικὴ ἐξυπηρέτηση.
Ὄχι μιὰ ἐναλλακτικὴ μόνο στὰ χαρτιά, ἀλλὰ μιὰ διαδρομὴ οὐσιαστικὰ ἰσότιμη, ὥστε ἡ ἄρνηση χρήσης τοῦ Wallet νὰ μὴ συνεπάγεται ἀποκλεισμό, δυσανάλογη ταλαιπωρία ἢ πρόσθετο κόστος. Διαφορετικά, ἡ προαιρετικότητα θὰ παραμένει νομικὰ κατοχυρωμένη, ἀλλὰ θὰ ἔχει καταργηθεῖ στὴν καθημερινὴ ζωή.
Προχωρεῖ ὅμως περισσότερο. Ἡ πρόσβαση σὲ δημόσιες καὶ ἰδιωτικὲς ὑπηρεσίες, στὴν ἀγορὰ ἐργασίας καὶ στὴν ἐπιχειρηματικὴ δραστηριότητα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ περιορίζεται ἢ νὰ καθίσταται δυσμενέστερη γιὰ ὅσους δὲν χρησιμοποιοῦν Wallet. Πρέπει νὰ παραμένουν διαθέσιμα ἄλλα μέσα ταυτοποίησης.
Ἡ δὲ αἰτιολογικὴ σκέψη 15 ἀπαιτεῖ νὰ μὴν περιορίζεται οὔτε ἄμεσα οὔτε ἔμμεσα ἡ πρόσβαση τῶν μὴ χρηστῶν. Διότι ἕνα ψηφιακὸ μέσο μπορεῖ νὰ εἶναι προαιρετικὸ στὸν νόμο καὶ ὑποχρεωτικὸ στὴν πράξη. Ἂν ἐξαφανιστεῖ τὸ φυσικὸ γκισέ, ἂν ἡ ἐναλλακτικὴ διαδικασία γίνει ὑπερβολικὰ δύσκολη ἢ ἂν ἡ μὴ χρήση συνεπάγεται πρόσθετο κόστος, καθυστέρηση ἢ ἀποκλεισμό, ἡ νομικὴ διακήρυξη τῆς προαιρετικότητας χάνει σταδιακὰ τὸ πραγματικό της περιεχόμενο.
Ἡ πραγματικὴ ἐλευθερία κρίνεται ἑπομένως καὶ ἀπὸ τὶς συνέπειες τοῦ «ὄχι». Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἕνα ἀκόμη κρίσιμο ζήτημα: ἡ πραγματικὴ προαιρετικότητα δὲν μπορεῖ νὰ ἀφεθεῖ στὴν καλὴ θέληση τῆς ἀγορᾶς.
Αὐτὸ ἀφορᾶ κυρίως τὸν ἰδιωτικὸ τομέα καὶ ἰδιαίτερα τὶς τράπεζες, ὅπου ἡ συνεχὴς συρρίκνωση τοῦ δικτύου καταστημάτων καὶ ἡ μεταφορὰ ὁλοένα περισσότερων ὑπηρεσιῶν στὸ ψηφιακὸ περιβάλλον μποροῦν εὔκολα νὰ μετατρέψουν μιὰ νομικὰ προαιρετικὴ ἐπιλογὴ σὲ πρακτικὸ μονόδρομο.
Γι’ αὐτὸ χρειάζεται ρητὴ καὶ εἰδικὴ νομοθετικὴ ἐγγύηση: οἱ τράπεζες, οἱ ἀσφαλιστικὲς ἑταιρεῖες καὶ γενικότερα οἱ ἰδιωτικοὶ φορεῖς ποὺ θὰ παρέχουν ὑπηρεσίες μέσῳ τοῦ EUDI Wallet πρέπει νὰ ὑποχρεοῦνται νὰ διατηροῦν, γιὰ τὸν πολίτη ποὺ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ τὸ χρησιμοποιήσει, πραγματική, εὔλογα προσβάσιμη καὶ χωρὶς πρόσθετη οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνση ἐναλλακτικὴ ἐξυπηρέτηση.
Ὄχι μιὰ ἐναλλακτικὴ μόνο στὰ χαρτιά, ἀλλὰ μιὰ διαδρομὴ οὐσιαστικὰ ἰσότιμη, ὥστε ἡ ἄρνηση χρήσης τοῦ Wallet νὰ μὴ συνεπάγεται ἀποκλεισμό, δυσανάλογη ταλαιπωρία ἢ πρόσθετο κόστος. Διαφορετικά, ἡ προαιρετικότητα θὰ παραμένει νομικὰ κατοχυρωμένη, ἀλλὰ θὰ ἔχει καταργηθεῖ στὴν καθημερινὴ ζωή.
Καὶ στὴν Ἑλλάδα;
Ἐδῶ ἡ σύγκριση εἶναι ἀποκαλυπτική, χωρὶς νὰ συγχέουμε διαφορετικοὺς θεσμούς.
Ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς δὲν εἶναι EUDI Wallet καὶ τὸ ἑλληνικὸ δελτίο ταυτότητας δὲν ταυτίζεται μὲ αὐτό. Ὅμως ἡ ἐπίσημη ἑλληνικὴ θέση γιὰ τὸν ΠΑ εἶναι σαφής. Χορηγεῖται ὑποχρεωτικά, ἐξαίρεση δὲν προβλέπεται καί, ἂν ὁ πολίτης δὲν προχωρήσει ὁ ἴδιος, ἀποδίδεται αὐτοματοποιημένα.
Ἡ διαφορὰ φιλοσοφίας εἶναι ἐμφανής. Στὸ EUDI Wallet: «Σοῦ παρέχω τὸ ἐργαλεῖο. Ἐσὺ ἀποφασίζεις ἂν θὰ τὸ χρησιμοποιήσεις». Στὸν ἑλληνικὸ ΠΑ: «Σοῦ ἀποδίδω τὸ ἀναγνωριστικὸ ἀκόμη καὶ ἂν δὲν τὸ ζητήσεις».
Δὲν σημαίνει ὅτι ἡ ὑποχρεωτικότητα τοῦ ΠΑ εἶναι αὐτομάτως παράνομη λόγῳ τοῦ Κανονισμοῦ 2024/1183. Πρόκειται γιὰ διαφορετικὰ νομικὰ ἐργαλεῖα.
Θέτει ὅμως ἕνα σοβαρὸ ζήτημα ἀρχῆς καὶ ἀναλογικότητας: Γιατί ἡ Εὐρώπη θεωρεῖ ἀναγκαία τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῆς γιὰ ἕνα τόσο ἰσχυρὸ ψηφιακὸ ἐργαλεῖο ταυτοποίησης, ἐνῷ ἡ Ἑλλάδα θεωρεῖ ἀναγκαία τὴν καθολική, χωρὶς ἐξαίρεση, ἀπόδοση ἑνιαίου προσωπικοῦ ἀναγνωριστικοῦ;
Ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς δὲν εἶναι EUDI Wallet καὶ τὸ ἑλληνικὸ δελτίο ταυτότητας δὲν ταυτίζεται μὲ αὐτό. Ὅμως ἡ ἐπίσημη ἑλληνικὴ θέση γιὰ τὸν ΠΑ εἶναι σαφής. Χορηγεῖται ὑποχρεωτικά, ἐξαίρεση δὲν προβλέπεται καί, ἂν ὁ πολίτης δὲν προχωρήσει ὁ ἴδιος, ἀποδίδεται αὐτοματοποιημένα.
Ἡ διαφορὰ φιλοσοφίας εἶναι ἐμφανής. Στὸ EUDI Wallet: «Σοῦ παρέχω τὸ ἐργαλεῖο. Ἐσὺ ἀποφασίζεις ἂν θὰ τὸ χρησιμοποιήσεις». Στὸν ἑλληνικὸ ΠΑ: «Σοῦ ἀποδίδω τὸ ἀναγνωριστικὸ ἀκόμη καὶ ἂν δὲν τὸ ζητήσεις».
Δὲν σημαίνει ὅτι ἡ ὑποχρεωτικότητα τοῦ ΠΑ εἶναι αὐτομάτως παράνομη λόγῳ τοῦ Κανονισμοῦ 2024/1183. Πρόκειται γιὰ διαφορετικὰ νομικὰ ἐργαλεῖα.
Θέτει ὅμως ἕνα σοβαρὸ ζήτημα ἀρχῆς καὶ ἀναλογικότητας: Γιατί ἡ Εὐρώπη θεωρεῖ ἀναγκαία τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῆς γιὰ ἕνα τόσο ἰσχυρὸ ψηφιακὸ ἐργαλεῖο ταυτοποίησης, ἐνῷ ἡ Ἑλλάδα θεωρεῖ ἀναγκαία τὴν καθολική, χωρὶς ἐξαίρεση, ἀπόδοση ἑνιαίου προσωπικοῦ ἀναγνωριστικοῦ;
Τί θὰ μποροῦσε νὰ γίνει στὴν Ἑλλάδα
Τὸ γερμανικὸ παράδειγμα δείχνει ὅτι ψηφιοποίηση καὶ ἐλευθερία ἐπιλογῆς μποροῦν νὰ συνυπάρξουν.
Χρειάζονται γι’ αὐτὸ τέσσερις ἐγγυήσεις:
Πρῶτον, νὰ διαχωριστεῖ ἡ ὕπαρξη ἑνὸς ἐσωτερικοῦ διοικητικοῦ ἀναγνωριστικοῦ ἀπὸ τὴν ὑποχρεωτικὴ χρήση τοῦ ἀπὸ τὸν πολίτη ὡς καθολικοῦ κλειδιοῦ στὶς συναλλαγές του.
Δεύτερον, νὰ κατοχυρωθεῖ ἡ ἐναλλακτικὴ ταυτοποίηση μὲ διαφορετικὰ νόμιμα μέσα, ὅπως φυσικό/ἀναλογικὸ δελτίο ταυτότητας ἢ διαβατήριο, χωρὶς τιμωρητικὴ δυσχέρεια.
Τρίτον, νὰ ἀπαγορευθεῖ ρητὰ ἡ δυσμενὴς μεταχείριση τοῦ πολίτη ποὺ δὲν χρησιμοποιεῖ Wallet ἢ ἄλλο ψηφιακὸ μέσο καὶ νὰ ἐπιβληθεῖ, ἰδίως σὲ τράπεζες, ἀσφαλιστικὲς καὶ ἄλλους παρόχους βασικῶν ὑπηρεσιῶν, ἡ διατήρηση πραγματικῆς καὶ οὐσιαστικὰ ἰσότιμης ἐναλλακτικῆς ἐξυπηρέτησης, χωρὶς ἀπώλεια δικαιώματος, πρόσθετο κόστος ἢ δυσανάλογη καθυστέρηση.
Τέταρτον, νὰ διατηρηθεῖ πραγματικὴ φυσικὴ καὶ ὑποβοηθούμενη πρόσβαση στὶς δημόσιες ὑπηρεσίες, μὲ κρίσιμο ρόλο τῶν ΚΕΠ.
Τὸ ἐρώτημα γιὰ κάθε νέα ψηφιακὴ ὑπηρεσία πρέπει νὰ εἶναι ἁπλό: «Τί συμβαίνει στὸν πολίτη ποὺ λέει ὄχι;» Ἂν ἐξυπηρετεῖται κανονικὰ μὲ ἄλλον εὔλογο τρόπο, ὑπάρχει ἐπιλογή. Ἂν ἡ ἄρνηση συνεπάγεται σοβαρὴ δυσχέρεια, ἔχουμε ἔμμεση ὑποχρεωτικότητα. Ἂν ἀποκλείεται, ἐπιλογὴ δὲν ὑπάρχει.
Γιατί ἐκεῖ ἔτσι καὶ ὄχι ἐδῶ;
Ἡ Γερμανία δὲν ἀποτελεῖ πρότυπο γιὰ ὅλα καὶ μένει νὰ ἀποδειχθεῖ στὴν πράξη ἂν θὰ τηρήσει τὶς ἐγγυήσεις της. Ἡ ἀφετηρία ὅμως εἶναι σαφής. Διατηρεῖ τὴ φυσικὴ ταυτότητα, ἀναγνωρίζει τὸ διαβατήριο, εἰσάγει προαιρετικὰ τὸ d-you καὶ δηλώνει ὅτι οἱ ἀναλογικὲς ὑπηρεσίες θὰ παραμείνουν.
Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση προσθέτει: ἂν δὲν χρησιμοποιήσεις τὸ Wallet, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ βρεθεῖς σὲ δυσμενέστερη θέση.
Στὴν Ἑλλάδα ὁ ΠΑ, ἀντίθετα, ἀποδίδεται ὑποχρεωτικὰ καὶ χωρὶς ἐξαίρεση. Οἱ θεσμοὶ δὲν εἶναι ἴδιοι. Οἱ δύο προσεγγίσεις ὅμως ἐκφράζουν διαφορετικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴ σχέση πολίτη καὶ ψηφιακοῦ κράτους.
Γι’ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα παραμένει: Γιατί ἐκεῖ ἔτσι καὶ ὄχι ἐδῶ; Ἡ Ἑλλάδα δὲν χρειάζεται λιγότερη ψηφιακὴ πρόοδο. Χρειάζεται περισσότερη ἐλευθερία μέσα στὴν ψηφιακὴ πρόοδο. Τὸ κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκσυγχρονίζεται. Δὲν πρέπει ὅμως, γιὰ νὰ ἐκσυγχρονιστεῖ τὸ κράτος, νὰ καταστήσει ὑποχρεωτικὰ ψηφιακὸ τὸν ἄνθρωπο.
Πηγές – παραπομπές
[1] Γερμανικὸ Ὁμοσπονδιακὸ Ὑπουργεῖο Ψηφιακῶν Ὑποθέσεων καὶ Ἐκσυγχρονισμοῦ τοῦ Κράτους (BMDS), 9.9.2026: ἐπίσημη παρουσίαση τοῦ d-you, προαιρετικὴ καὶ δωρεὰν χρήση, διατήρηση ἀναλογικῶν ὑπηρεσιῶν.
[2] Γερμανικὴ Ὁμοσπονδιακὴ Κυβέρνηση: ἐπίσημη παρουσίαση τῶν πρώτων χρήσεων τοῦ d-you – ἀπόδειξη ἡλικίας, σύναψη συμβάσεων, ἄνοιγμα τραπεζικοῦ λογαριασμοῦ.
[3] Γερμανικὸς νόμος περὶ δελτίων ταυτότητας (Personalausweisgesetz), ἄρθρα 1 καὶ 18: φυσικὸ ἔγγραφο ταυτότητας/διαβατήριο καὶ ἠλεκτρονικὴ λειτουργία ταυτοποίησης.
[4] Κανονισμὸς (ΕΕ) 2024/1183, ἄρθρο 5α παρ. 15: ἐθελοντικὴ χρήση EUDI Wallet, ἀπαγόρευση δυσμενοῦς μεταχείρισης καὶ διατήρηση ἄλλων μέσων ταυτοποίησης.
[5] Κανονισμὸς (ΕΕ) 2024/1183, αἰτιολογικὴ σκέψη 15: ἀπαγόρευση ἄμεσου ἢ ἔμμεσου περιορισμοῦ τῶν μὴ χρηστῶν καὶ κατάλληλες ἐναλλακτικὲς λύσεις.
[6] Ἐπίσημη ἱστοσελίδα Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ – myInfo καὶ Gov.gr: ὑποχρεωτικὴ χορήγηση ΠΑ, μὴ πρόβλεψη ἐξαίρεσης καὶ αὐτοματοποιημένη ἀπόδοση.
Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση προσθέτει: ἂν δὲν χρησιμοποιήσεις τὸ Wallet, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ βρεθεῖς σὲ δυσμενέστερη θέση.
Στὴν Ἑλλάδα ὁ ΠΑ, ἀντίθετα, ἀποδίδεται ὑποχρεωτικὰ καὶ χωρὶς ἐξαίρεση. Οἱ θεσμοὶ δὲν εἶναι ἴδιοι. Οἱ δύο προσεγγίσεις ὅμως ἐκφράζουν διαφορετικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴ σχέση πολίτη καὶ ψηφιακοῦ κράτους.
Γι’ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα παραμένει: Γιατί ἐκεῖ ἔτσι καὶ ὄχι ἐδῶ; Ἡ Ἑλλάδα δὲν χρειάζεται λιγότερη ψηφιακὴ πρόοδο. Χρειάζεται περισσότερη ἐλευθερία μέσα στὴν ψηφιακὴ πρόοδο. Τὸ κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκσυγχρονίζεται. Δὲν πρέπει ὅμως, γιὰ νὰ ἐκσυγχρονιστεῖ τὸ κράτος, νὰ καταστήσει ὑποχρεωτικὰ ψηφιακὸ τὸν ἄνθρωπο.
Πηγές – παραπομπές
[1] Γερμανικὸ Ὁμοσπονδιακὸ Ὑπουργεῖο Ψηφιακῶν Ὑποθέσεων καὶ Ἐκσυγχρονισμοῦ τοῦ Κράτους (BMDS), 9.9.2026: ἐπίσημη παρουσίαση τοῦ d-you, προαιρετικὴ καὶ δωρεὰν χρήση, διατήρηση ἀναλογικῶν ὑπηρεσιῶν.
[2] Γερμανικὴ Ὁμοσπονδιακὴ Κυβέρνηση: ἐπίσημη παρουσίαση τῶν πρώτων χρήσεων τοῦ d-you – ἀπόδειξη ἡλικίας, σύναψη συμβάσεων, ἄνοιγμα τραπεζικοῦ λογαριασμοῦ.
[3] Γερμανικὸς νόμος περὶ δελτίων ταυτότητας (Personalausweisgesetz), ἄρθρα 1 καὶ 18: φυσικὸ ἔγγραφο ταυτότητας/διαβατήριο καὶ ἠλεκτρονικὴ λειτουργία ταυτοποίησης.
[4] Κανονισμὸς (ΕΕ) 2024/1183, ἄρθρο 5α παρ. 15: ἐθελοντικὴ χρήση EUDI Wallet, ἀπαγόρευση δυσμενοῦς μεταχείρισης καὶ διατήρηση ἄλλων μέσων ταυτοποίησης.
[5] Κανονισμὸς (ΕΕ) 2024/1183, αἰτιολογικὴ σκέψη 15: ἀπαγόρευση ἄμεσου ἢ ἔμμεσου περιορισμοῦ τῶν μὴ χρηστῶν καὶ κατάλληλες ἐναλλακτικὲς λύσεις.
[6] Ἐπίσημη ἱστοσελίδα Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ – myInfo καὶ Gov.gr: ὑποχρεωτικὴ χορήγηση ΠΑ, μὴ πρόβλεψη ἐξαίρεσης καὶ αὐτοματοποιημένη ἀπόδοση.
Να διαλέξουμε κόμματα στις εκλογές 2027, πού υπόσχονται ότι θά εφαρμόσουν την προαιρετική ψηφιακή ταυτότητα καί τό προσωπικό αριθμό.
ΑπάντησηΔιαγραφή