Κυριακὴ ὀγδόη, ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον, ιδ΄, 14 - 22.
Κήρυγμα τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου τὴν Κυριακὴ 27 Αὐγούστου τοῦ 2000 - σὲ mp3 ἐδῶ
Ἀπ' ὅ,τι φαίνεται, ἂν μελετήσουμε καλά, ἐπισταμένως καὶ ἐνδελεχῶς, τὴν προαναγνωσθεῖσα περικοπή, τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα τοῦ κόσμου μὲ τίποτα δὲν μπορεῖ νὰ τὰ λύσουν οἱ οἰκονομολόγοι. Γιατί ἡ περικοπὴ ποὺ διαβάσαμε, τόσο γνωστή, μὰ πραγματικὰ τόσο γνωστή, δίνει μέσα της, μὲ ἕναν τρόπο κλιμακωτό, τὰ μέτρα ποὺ πρέπει νὰ ληφθοῦν γιὰ τὸ λεγόμενο καὶ μονίμως ὑπάρχον πρόβλημα τῆς οἰκονομίας - μπορεῖ σὲ γενικότερα κρατικὰ μεγέθη, μπορεῖ καὶ σὲ προσωπικὰ μεγέθη.
Νὰ δοῦμε αὐτὰ τὰ μέτρα, ἂς χρησιμοποιήσω τὴ λέξη ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ σύγχρονη οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ ὁρολογία, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ... γιὰ τὴ λύση τοῦ παραμένοντος καί, ἀπ' ὅ,τι φαίνεται πάντοτε ἄλυτου, οἰκονομικοῦ προβλήματος. Ἀλλὰ ἡ περικοπὴ πρέπει νὰ ἰδωθεῖ μὲ μιὰ εὐρύτητα. Ποιά εἶναι ἡ εὐρύτητα τῆς περικοπῆς;
Πρὶν νὰ κάνει ὁ Χριστὸς αὐτὸ τὸ θαῦμα, ἔτσι τὸ βλέπουμε ἐμεῖς, γιὰ Ἐκεῖνον εἶναι πολὺ φυσικό, πρῶτα «ἐθεράπευσε τοὺς ὄχλους». Ἔκανε μιὰ κίνηση κατευναστική, θεραπευτικὴ τῶν ὄχλων καί, ἀπ' ὅ,τι ξέρετε, ὁ Χριστὸς θεράπευε διφυῶς. Θεράπευε τὶς σωματικὲς ἀρρώστιες καὶ ταυτόχρονα τὶς βασικὲς ἐσωτερικὲς ψυχικὲς ἀρρώστιες τῶν ἀνθρώπων.
Ποὺ σημαίνει, ἂν τὸ θαῦμα γινόταν χωρὶς αὐτό, μπορεῖ οἱ ἄνθρωποι ἁπλῶς νὰ ἔτρωγαν, νὰ μὴν καταλάβαιναν τίποτα καὶ νὰ ἦταν ἀγριεμένοι καὶ νὰ διαμαρτύρονταν καὶ νὰ μάλωναν ποιός θὰ πάρει τὰ περισσεύματα καὶ πῶς θὰ γίνει ἡ μοιρασιὰ καὶ ποιός θὰ πάρει τὰ περισσότερα καὶ τὰ λιγότερα. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ κόσμου; Ἄρα πρῶτα χρειάζεται μιὰ βαθιὰ ἄλλη θεραπεία ποὺ δὲν ἀνήκει στὸν χῶρο τῆς οἰκονομικῆς ἢ οἰκονομετρικὴς προβληματικῆς.
Εἶναι μιὰ ἄλλη θεραπευτική. Ποὺ ἂν τὸ οἰκονομικὸ κοίταγμα καὶ οἱ οἰκονομικὲς λύσεις καὶ ἀναζητήσεις δὲν στραφοῦν ἐκεῖ, τὸ πρόβλημα θὰ παραμένει πάντα ἄλυτο. Ἀλλὰ σίγουρα δὲν εἶναι μόνο αὐτὴ ἡ πρόταση τοῦ Εὐαγγελικοῦ Λόγου, ἀλλὰ εἶναι ἡ πιὸ σπουδαία καὶ πιὸ οὐσιαστική. Ἡ βαθιὰ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου, ὁ μέσα ἄνθρωπος. Ποτὲ δὲν κατάλαβα γιατί τὸ βασικότερο ἀξίωμα τῶν οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν εἶναι ὅτι ὁ «ἄνθρωπος ἔχει ἀτελεύτητες ἀνάγκες». Γιατί νὰ ἔχει ἀτελεύτητες ἀνάγκες; Ἔτσι τὸν ἔκανε ὁ Θεός; Φυσικὰ ὄχι. Νά, χρειάζεται λοιπὸν μιὰ πολὺ βαθιὰ θεραπευτική. Ἡ ἴδια θεραπευτικὴ περνάει καὶ στοὺς μαθητές Του. Οἱ μαθητές, ζῶντας μέσα στὰ πράγματα τοῦ κόσμου, εἶχαν ἀγωνία γιὰ τὸ τί θὰ γίνει. Πῶς θὰ φάει ὁ ὄχλος. Καὶ κατευνάζει καὶ αὐτούς. Κάνει θεραπευτικὴ πάνω τους. Δηλαδὴ θεραπεύει τοὺς πάντες καὶ ἀκόμη τοὺς πολὺ κοντινούς Του. Ποὺ οὐσιαστικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ξέρουν νὰ μὴν ἔχουν ἀγωνία γιὰ τὰ πράγματα, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ζοῦν κοντὰ στὸν Χριστό.
Ἀλλὰ τὰ μέτρα ἔχουν καὶ ἄλλη προβληματικὴ καὶ ἄλλη δυναμική. Ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ κάνει τὸ θαῦμα παίρνει πολὺ λίγα πράγματα. Ἐλάχιστα πράγματα. Ἀξιοποιεῖ τὰ πολὺ λίγα. Αὐτὸ εἶναι σπουδαῖο μήνυμα. Μέσα σὲ μιὰ ἐποχὴ καταναλωτική, ἡ ἀξιοποίηση τῶν πολὺ λίγων πραγμάτων, τῶν πολὺ μικρῶν πραγμάτων, ποὺ μικρὰ φαίνονται μέν, ἔχουν [δὲ] δυνατότητες ἀξιοποιήσεως δοξολογικὰ πάρα πολὺ μεγάλες.
Καὶ μπορεῖ οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ κοινωνίες καὶ οἱ οἰκογένειες, ἂν περάσουν ἀπὸ τὴν πρώτη θεραπευτική της κατευνάσεως τῶν παθῶν καὶ τῆς βαθιᾶς ἐν Χριστῷ ἠρεμίας, νὰ μποροῦν νὰ κοιτάξουν τὰ πολὺ ἁπλᾶ καὶ μικρὰ πράγματα ποὺ ἔχει τὸ περιβάλλον τους καὶ ὁ τόπος τους καὶ νὰ μάθουν νὰ ζοῦν μὲ αὐτὰ τὰ λίγα καὶ τὰ μικρά. Ἀσκητικῶς μέν, ἀλλὰ νὰ ζοῦν. Αὐτὸ δὲν εἶναι λύση τοῦ προβλήματος;
Σὲ αὐτὸ μπορεῖ νὰ δώσει ἀπάντηση ἡ σύγχρονη καταναλωτικὴ προβληματική; Σίγουρα ὄχι. Καὶ φυσικὰ ὁ Χριστὸς συνεχίζει αὐτὴ τὴν ἀξιοποίηση τῶν μικρῶν πραγμάτων μέσα ἀπ' τὰ οἰκονομικὰ μέτρα καὶ στρέφει, πρὶν τὴν τροφή, στὸ δοξολογικὸ στοιχεῖο, πρὶν νὰ μοιράσει τὴν τροφή. Εὐλογεῖ τὸν ἄρτο καὶ τοὺς ἰχθύες. Καὶ γίνεται μιὰ δοξολογία ποὺ πιὰ σφραγίζεται αὐτὴ ἡ βαθιὰ ἠρεμία τῶν ἀνθρώπων μέσα ἀπ’ αὐτὴ τὴ στροφὴ πρὸς τὸν Θεό. Δὲν εἶναι τὸ θέμα ἔχουμε - δὲν ἔχουμε, τρῶμε - δὲν τρῶμε. Εἶναι αὐτὰ τὰ λίγα ποὺ ἔχουμε -μπορεῖ καὶ γιὰ τὰ λίγα νὰ μαλώναμε, πολλοὶ πόλεμοι ἔγιναν γιὰ τὰ λίγα, τὰ οἰκονομικὰ συστήματα καταρρέουν γιὰ τὰ λίγα, τὸ ποιός τὰ μοιράζει τὰ λίγα - τὰ στρέφεις στὸ Θεό.
Καὶ συνεχίζεται ἡ προοπτικὴ τοῦ Χριστοῦ μας. Στὴ συνεργία τῆς κατανομῆς αὐτοῦ τοῦ πλούτου - ἂς τὸ ποῦμε ἔτσι οἰκονομικά - βάζει νὰ μετέχουν οἱ μαθητές Του. Βάζει ὅλο τὸ κοινωνικὸ σύστημα νὰ γίνει ἀλληλοδιακονικό. Θεράπευσε καὶ τοὺς μαθητὲς καὶ τοὺς ὄχλους, καὶ ὁ ἕνας διακονεῖ τὸν ἄλλον. Αὐτὸ ξεπερνάει τὰ οἰκονομικὰ μέτρα. Δὲν εἶναι ποιός δίνει παροχὲς καὶ ποιός παίρνει παροχές. Εἶναι ποιοί πλούσιοι ἢ πτωχοί, ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ στὴν ἄλλη, νὰ μποροῦν νὰ διακονοῦν καὶ ἀνοίγει ἕναν χῶρο πολὺ βαθιὰ θεραπευτικὸ τῆς διακονίας. Ὅτι ἀκόμη καὶ ὅταν τρέφεσαι ἀπὸ κάποιον, ἂν εἶσαι φτωχός, τὴν ἴδια ὥρα ἂν θέλεις νὰ θεραπευτεῖς, πρέπει νὰ διακονεῖς αὐτὸν στὸν ὁποῖο τρέφεσαι. Ὄχι ἀνταλλακτικά. Γιατί αὐτὸ λειτουργεῖ τὴν κοινωνία.
Καὶ δὲν σταματοῦν ἐκεῖ τὰ μέτρα. Τὰ πάει ὁ Χριστὸς παραπέρα. Μαζεύει καὶ τὰ περισσεύματα. Ὑπάρχουν περισσεύματα ποὺ κανεὶς δὲν μαλώνει γιὰ αὐτά. Κανεὶς δὲν λέει ἐγὼ τί θὰ πάρω ἀπὸ ἐδῶ. Ποιός θὰ πάρει τὰ περισσεύματα τῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν; Κανείς. Ὅλοι ἔχουν κατευναστεῖ καὶ μεταφέρουν, δὲν ξέρω ποῦ, τὰ περισσεύματα γιὰ ἕναν ἄλλο τρόπο λειτουργικό. Καὶ ἐκεῖ δὲν τελειώνει ἀκόμη τὸ μέτρο τοῦ Χριστοῦ. Ἀπολύει πρῶτα τοὺς μαθητές. Τοὺς λέει νὰ πᾶνε ἀπέναντι νὰ περάσουν καὶ μένει τελευταῖος μέχρις ὅτου ἀπολύσει τοὺς ὄχλους. Ἐκεῖνος ἀρχίζει τὰ πράγματα καὶ τὰ πάει μέχρι τέλος. Αὐτὴ ἡ ἱστορία ἔχει μέχρι τέλους τὸν Χριστὸ νὰ θεραπεύει τοὺς ἀνθρώπους, τὸ σύστημα, τὰ πράγματα, τὰ ψίχουλα, τὰ περισσεύματα, ὅλα. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντηση. Καὶ εἶναι ἡ ἀπάντηση στὸ λεγόμενο οἰκονομικὸ πρόβλημα.
Ἂν τὸ δοῦμε μὲ μιὰ πραγματικὴ εὐρύτητα νοῦ καὶ δὲν σταθοῦμε στὸ ἔχω δὲν ἔχω, περισσεύουν δὲν περισσεύουν, ἄρα χρειάζεται πρὶν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνάλυση τοῦ περισσεύουν δὲν περισσεύουν∙ χρειάζεται αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ ἀνάπαυση, αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ θεραπευτική, αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ ἀλληλοδιακονία, αὐτὴ τὴν πολὺ βαθιὰ μέχρι τέλους διακονία. Καὶ τότε δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὸ πρόβλημα, ἁπλῶς ὑπάρχει οἰκονομία. Ὅπου τὰ πράγματα ὅλα οἰκονομοῦνται μέσα στὴν ἀγάπη, τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ μέσα ἀπὸ αὐτὴ τὴ δοξολογικὴ καὶ πραγματικὰ λειτουργικὴ ἐνατένιση ὅλων τῶν πραγμάτων.
Καὶ τότε τὰ λίγα δὲν εἶναι λίγα καὶ τὰ πολλὰ δὲν εἶναι πολλὰ καὶ ὅλα ἀποκτοῦν μιὰ ἰσορροπία. Καὶ τότε καταργοῦνται οἱ ἀνισότητες. Ἂν τὰ λίγα δὲν εἶναι λίγα καὶ τὰ πολλὰ δὲν εἶναι πολλά, κανεὶς δὲν βλέπει τὰ λίγα λίγα, κανεὶς δὲν βλέπει τὰ πολλὰ πολλά. Καταργεῖται ἡ ἀνισορροπία τῶν οἰκονομικῶν συστημάτων. Καὶ θὰ πεῖ κάποιος ὅλα αὐτὰ εἶναι ἰδεολογία. Ἐὰν τὸ Εὐαγγέλιο εἶναι «ἰδεολογία», πεῖτε τὸ «ἰδεολογία». Γιὰ τὰ οἰκονομικὰ συστήματα τὰ ἀποτυχημένα ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον, ἀπὸ παλιὰ μέχρι σήμερα, ἢ καπιταλισμὸς λέγεται ἢ κομμουνισμὸς λέγεται ἢ σοσιαλισμὸς λέγεται, εἶναι ἡ πιὸ σκληρὴ ἀπάντηση ἡ σημερινὴ τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ ἂς τὸ ποῦν ἰδεολογία, ἂς βροῦν ἄλλο σύστημα. Δὲν τὸ βρήκανε. Ἀφοῦ δὲν τὸ βρήκανε καὶ ἀφοῦ κάθε μέρα οἱ ἄνθρωποι πεινοῦν καὶ διψοῦν καὶ πονοῦν καὶ οἱ πόλεμοι γίνονται γιὰ αὐτὲς τὶς ἀποτυχίες καὶ τὰ χάσματα τῶν οἰκονομιῶν, ἂς κοιτάξουν κάπου ἀλλοῦ. Καὶ ἂν εἶναι ἰδεολογία νὰ ἀποτύχουν καὶ ἐκεῖ τοὐλάχιστον. Τόσο πολὺ ἀπέτυχαν, ἂς ἀποτύχουν καὶ σὲ αὐτό. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἀποτύχουν ἂν τὸ λειτουργήσουν μέσα ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα βλέπει τὸ Εὐαγγέλιο.
Καὶ ἐπειδὴ θὰ μοῦ πεῖτε τώρα, τελειώνοντας, ἐμεῖς τί νὰ κάνουμε τώρα; ἐμεῖς δὲν ἔχουμε στὰ χέρια μας τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ μεγέθη νὰ προτείνουμε ἄλλες λύσεις, φυσικὰ ὁ λόγος θὰ εἶναι πολὺ ἁπλὸς καὶ ἡ ἀπάντηση πολὺ ἁπλῆ. Στὰ πλαίσια τῆς προσωπικῆς σας οἰκονομίας, τῶν προσωπικῶν μεγεθῶν σας, λειτουργῆστε τὰ ἴδια τὰ πράγματα καὶ θὰ ἀποβοῦν πραγματικὰ παραγωγικά, πέρα ἀπὸ τὸ ὅ,τι σᾶς παρέχει ἢ δὲν σᾶς παρέχει ἕνα γενικότερο οἰκονομικὸ σύστημα. Κάντε λοιπὸν τὴν εὐαγγελικὴ ρήση, τὴν εὐαγγελικὴ πρόταση, τὰ εὐαγγελικὰ μέτρα, ἕνα ζωντανὸ δεδομένο∙ μπὰς καὶ ἀλλάξει κάτι ἔστω ἀπὸ τὰ μικρά, καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν ἀναμονὴ καὶ τὴν προσδοκία τῶν ἀπαντήσεων ποὺ θὰ δώσουν τὰ μεγάλα συστήματα.
Ἀπ' ὅ,τι φαίνεται, ἂν μελετήσουμε καλά, ἐπισταμένως καὶ ἐνδελεχῶς, τὴν προαναγνωσθεῖσα περικοπή, τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα τοῦ κόσμου μὲ τίποτα δὲν μπορεῖ νὰ τὰ λύσουν οἱ οἰκονομολόγοι. Γιατί ἡ περικοπὴ ποὺ διαβάσαμε, τόσο γνωστή, μὰ πραγματικὰ τόσο γνωστή, δίνει μέσα της, μὲ ἕναν τρόπο κλιμακωτό, τὰ μέτρα ποὺ πρέπει νὰ ληφθοῦν γιὰ τὸ λεγόμενο καὶ μονίμως ὑπάρχον πρόβλημα τῆς οἰκονομίας - μπορεῖ σὲ γενικότερα κρατικὰ μεγέθη, μπορεῖ καὶ σὲ προσωπικὰ μεγέθη.
Νὰ δοῦμε αὐτὰ τὰ μέτρα, ἂς χρησιμοποιήσω τὴ λέξη ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ σύγχρονη οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ ὁρολογία, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ... γιὰ τὴ λύση τοῦ παραμένοντος καί, ἀπ' ὅ,τι φαίνεται πάντοτε ἄλυτου, οἰκονομικοῦ προβλήματος. Ἀλλὰ ἡ περικοπὴ πρέπει νὰ ἰδωθεῖ μὲ μιὰ εὐρύτητα. Ποιά εἶναι ἡ εὐρύτητα τῆς περικοπῆς;
Πρὶν νὰ κάνει ὁ Χριστὸς αὐτὸ τὸ θαῦμα, ἔτσι τὸ βλέπουμε ἐμεῖς, γιὰ Ἐκεῖνον εἶναι πολὺ φυσικό, πρῶτα «ἐθεράπευσε τοὺς ὄχλους». Ἔκανε μιὰ κίνηση κατευναστική, θεραπευτικὴ τῶν ὄχλων καί, ἀπ' ὅ,τι ξέρετε, ὁ Χριστὸς θεράπευε διφυῶς. Θεράπευε τὶς σωματικὲς ἀρρώστιες καὶ ταυτόχρονα τὶς βασικὲς ἐσωτερικὲς ψυχικὲς ἀρρώστιες τῶν ἀνθρώπων.
Ποὺ σημαίνει, ἂν τὸ θαῦμα γινόταν χωρὶς αὐτό, μπορεῖ οἱ ἄνθρωποι ἁπλῶς νὰ ἔτρωγαν, νὰ μὴν καταλάβαιναν τίποτα καὶ νὰ ἦταν ἀγριεμένοι καὶ νὰ διαμαρτύρονταν καὶ νὰ μάλωναν ποιός θὰ πάρει τὰ περισσεύματα καὶ πῶς θὰ γίνει ἡ μοιρασιὰ καὶ ποιός θὰ πάρει τὰ περισσότερα καὶ τὰ λιγότερα. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ κόσμου; Ἄρα πρῶτα χρειάζεται μιὰ βαθιὰ ἄλλη θεραπεία ποὺ δὲν ἀνήκει στὸν χῶρο τῆς οἰκονομικῆς ἢ οἰκονομετρικὴς προβληματικῆς.
Εἶναι μιὰ ἄλλη θεραπευτική. Ποὺ ἂν τὸ οἰκονομικὸ κοίταγμα καὶ οἱ οἰκονομικὲς λύσεις καὶ ἀναζητήσεις δὲν στραφοῦν ἐκεῖ, τὸ πρόβλημα θὰ παραμένει πάντα ἄλυτο. Ἀλλὰ σίγουρα δὲν εἶναι μόνο αὐτὴ ἡ πρόταση τοῦ Εὐαγγελικοῦ Λόγου, ἀλλὰ εἶναι ἡ πιὸ σπουδαία καὶ πιὸ οὐσιαστική. Ἡ βαθιὰ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου, ὁ μέσα ἄνθρωπος. Ποτὲ δὲν κατάλαβα γιατί τὸ βασικότερο ἀξίωμα τῶν οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν εἶναι ὅτι ὁ «ἄνθρωπος ἔχει ἀτελεύτητες ἀνάγκες». Γιατί νὰ ἔχει ἀτελεύτητες ἀνάγκες; Ἔτσι τὸν ἔκανε ὁ Θεός; Φυσικὰ ὄχι. Νά, χρειάζεται λοιπὸν μιὰ πολὺ βαθιὰ θεραπευτική. Ἡ ἴδια θεραπευτικὴ περνάει καὶ στοὺς μαθητές Του. Οἱ μαθητές, ζῶντας μέσα στὰ πράγματα τοῦ κόσμου, εἶχαν ἀγωνία γιὰ τὸ τί θὰ γίνει. Πῶς θὰ φάει ὁ ὄχλος. Καὶ κατευνάζει καὶ αὐτούς. Κάνει θεραπευτικὴ πάνω τους. Δηλαδὴ θεραπεύει τοὺς πάντες καὶ ἀκόμη τοὺς πολὺ κοντινούς Του. Ποὺ οὐσιαστικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ξέρουν νὰ μὴν ἔχουν ἀγωνία γιὰ τὰ πράγματα, ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ζοῦν κοντὰ στὸν Χριστό.
Ἀλλὰ τὰ μέτρα ἔχουν καὶ ἄλλη προβληματικὴ καὶ ἄλλη δυναμική. Ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ κάνει τὸ θαῦμα παίρνει πολὺ λίγα πράγματα. Ἐλάχιστα πράγματα. Ἀξιοποιεῖ τὰ πολὺ λίγα. Αὐτὸ εἶναι σπουδαῖο μήνυμα. Μέσα σὲ μιὰ ἐποχὴ καταναλωτική, ἡ ἀξιοποίηση τῶν πολὺ λίγων πραγμάτων, τῶν πολὺ μικρῶν πραγμάτων, ποὺ μικρὰ φαίνονται μέν, ἔχουν [δὲ] δυνατότητες ἀξιοποιήσεως δοξολογικὰ πάρα πολὺ μεγάλες.
Καὶ μπορεῖ οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ κοινωνίες καὶ οἱ οἰκογένειες, ἂν περάσουν ἀπὸ τὴν πρώτη θεραπευτική της κατευνάσεως τῶν παθῶν καὶ τῆς βαθιᾶς ἐν Χριστῷ ἠρεμίας, νὰ μποροῦν νὰ κοιτάξουν τὰ πολὺ ἁπλᾶ καὶ μικρὰ πράγματα ποὺ ἔχει τὸ περιβάλλον τους καὶ ὁ τόπος τους καὶ νὰ μάθουν νὰ ζοῦν μὲ αὐτὰ τὰ λίγα καὶ τὰ μικρά. Ἀσκητικῶς μέν, ἀλλὰ νὰ ζοῦν. Αὐτὸ δὲν εἶναι λύση τοῦ προβλήματος;
Σὲ αὐτὸ μπορεῖ νὰ δώσει ἀπάντηση ἡ σύγχρονη καταναλωτικὴ προβληματική; Σίγουρα ὄχι. Καὶ φυσικὰ ὁ Χριστὸς συνεχίζει αὐτὴ τὴν ἀξιοποίηση τῶν μικρῶν πραγμάτων μέσα ἀπ' τὰ οἰκονομικὰ μέτρα καὶ στρέφει, πρὶν τὴν τροφή, στὸ δοξολογικὸ στοιχεῖο, πρὶν νὰ μοιράσει τὴν τροφή. Εὐλογεῖ τὸν ἄρτο καὶ τοὺς ἰχθύες. Καὶ γίνεται μιὰ δοξολογία ποὺ πιὰ σφραγίζεται αὐτὴ ἡ βαθιὰ ἠρεμία τῶν ἀνθρώπων μέσα ἀπ’ αὐτὴ τὴ στροφὴ πρὸς τὸν Θεό. Δὲν εἶναι τὸ θέμα ἔχουμε - δὲν ἔχουμε, τρῶμε - δὲν τρῶμε. Εἶναι αὐτὰ τὰ λίγα ποὺ ἔχουμε -μπορεῖ καὶ γιὰ τὰ λίγα νὰ μαλώναμε, πολλοὶ πόλεμοι ἔγιναν γιὰ τὰ λίγα, τὰ οἰκονομικὰ συστήματα καταρρέουν γιὰ τὰ λίγα, τὸ ποιός τὰ μοιράζει τὰ λίγα - τὰ στρέφεις στὸ Θεό.
Καὶ συνεχίζεται ἡ προοπτικὴ τοῦ Χριστοῦ μας. Στὴ συνεργία τῆς κατανομῆς αὐτοῦ τοῦ πλούτου - ἂς τὸ ποῦμε ἔτσι οἰκονομικά - βάζει νὰ μετέχουν οἱ μαθητές Του. Βάζει ὅλο τὸ κοινωνικὸ σύστημα νὰ γίνει ἀλληλοδιακονικό. Θεράπευσε καὶ τοὺς μαθητὲς καὶ τοὺς ὄχλους, καὶ ὁ ἕνας διακονεῖ τὸν ἄλλον. Αὐτὸ ξεπερνάει τὰ οἰκονομικὰ μέτρα. Δὲν εἶναι ποιός δίνει παροχὲς καὶ ποιός παίρνει παροχές. Εἶναι ποιοί πλούσιοι ἢ πτωχοί, ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ στὴν ἄλλη, νὰ μποροῦν νὰ διακονοῦν καὶ ἀνοίγει ἕναν χῶρο πολὺ βαθιὰ θεραπευτικὸ τῆς διακονίας. Ὅτι ἀκόμη καὶ ὅταν τρέφεσαι ἀπὸ κάποιον, ἂν εἶσαι φτωχός, τὴν ἴδια ὥρα ἂν θέλεις νὰ θεραπευτεῖς, πρέπει νὰ διακονεῖς αὐτὸν στὸν ὁποῖο τρέφεσαι. Ὄχι ἀνταλλακτικά. Γιατί αὐτὸ λειτουργεῖ τὴν κοινωνία.
Καὶ δὲν σταματοῦν ἐκεῖ τὰ μέτρα. Τὰ πάει ὁ Χριστὸς παραπέρα. Μαζεύει καὶ τὰ περισσεύματα. Ὑπάρχουν περισσεύματα ποὺ κανεὶς δὲν μαλώνει γιὰ αὐτά. Κανεὶς δὲν λέει ἐγὼ τί θὰ πάρω ἀπὸ ἐδῶ. Ποιός θὰ πάρει τὰ περισσεύματα τῶν οἰκονομικῶν μεγεθῶν; Κανείς. Ὅλοι ἔχουν κατευναστεῖ καὶ μεταφέρουν, δὲν ξέρω ποῦ, τὰ περισσεύματα γιὰ ἕναν ἄλλο τρόπο λειτουργικό. Καὶ ἐκεῖ δὲν τελειώνει ἀκόμη τὸ μέτρο τοῦ Χριστοῦ. Ἀπολύει πρῶτα τοὺς μαθητές. Τοὺς λέει νὰ πᾶνε ἀπέναντι νὰ περάσουν καὶ μένει τελευταῖος μέχρις ὅτου ἀπολύσει τοὺς ὄχλους. Ἐκεῖνος ἀρχίζει τὰ πράγματα καὶ τὰ πάει μέχρι τέλος. Αὐτὴ ἡ ἱστορία ἔχει μέχρι τέλους τὸν Χριστὸ νὰ θεραπεύει τοὺς ἀνθρώπους, τὸ σύστημα, τὰ πράγματα, τὰ ψίχουλα, τὰ περισσεύματα, ὅλα. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντηση. Καὶ εἶναι ἡ ἀπάντηση στὸ λεγόμενο οἰκονομικὸ πρόβλημα.
Ἂν τὸ δοῦμε μὲ μιὰ πραγματικὴ εὐρύτητα νοῦ καὶ δὲν σταθοῦμε στὸ ἔχω δὲν ἔχω, περισσεύουν δὲν περισσεύουν, ἄρα χρειάζεται πρὶν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνάλυση τοῦ περισσεύουν δὲν περισσεύουν∙ χρειάζεται αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ ἀνάπαυση, αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ θεραπευτική, αὐτὴ ἡ πολὺ βαθιὰ ἀλληλοδιακονία, αὐτὴ τὴν πολὺ βαθιὰ μέχρι τέλους διακονία. Καὶ τότε δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὸ πρόβλημα, ἁπλῶς ὑπάρχει οἰκονομία. Ὅπου τὰ πράγματα ὅλα οἰκονομοῦνται μέσα στὴν ἀγάπη, τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ μέσα ἀπὸ αὐτὴ τὴ δοξολογικὴ καὶ πραγματικὰ λειτουργικὴ ἐνατένιση ὅλων τῶν πραγμάτων.
Καὶ τότε τὰ λίγα δὲν εἶναι λίγα καὶ τὰ πολλὰ δὲν εἶναι πολλὰ καὶ ὅλα ἀποκτοῦν μιὰ ἰσορροπία. Καὶ τότε καταργοῦνται οἱ ἀνισότητες. Ἂν τὰ λίγα δὲν εἶναι λίγα καὶ τὰ πολλὰ δὲν εἶναι πολλά, κανεὶς δὲν βλέπει τὰ λίγα λίγα, κανεὶς δὲν βλέπει τὰ πολλὰ πολλά. Καταργεῖται ἡ ἀνισορροπία τῶν οἰκονομικῶν συστημάτων. Καὶ θὰ πεῖ κάποιος ὅλα αὐτὰ εἶναι ἰδεολογία. Ἐὰν τὸ Εὐαγγέλιο εἶναι «ἰδεολογία», πεῖτε τὸ «ἰδεολογία». Γιὰ τὰ οἰκονομικὰ συστήματα τὰ ἀποτυχημένα ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον, ἀπὸ παλιὰ μέχρι σήμερα, ἢ καπιταλισμὸς λέγεται ἢ κομμουνισμὸς λέγεται ἢ σοσιαλισμὸς λέγεται, εἶναι ἡ πιὸ σκληρὴ ἀπάντηση ἡ σημερινὴ τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ ἂς τὸ ποῦν ἰδεολογία, ἂς βροῦν ἄλλο σύστημα. Δὲν τὸ βρήκανε. Ἀφοῦ δὲν τὸ βρήκανε καὶ ἀφοῦ κάθε μέρα οἱ ἄνθρωποι πεινοῦν καὶ διψοῦν καὶ πονοῦν καὶ οἱ πόλεμοι γίνονται γιὰ αὐτὲς τὶς ἀποτυχίες καὶ τὰ χάσματα τῶν οἰκονομιῶν, ἂς κοιτάξουν κάπου ἀλλοῦ. Καὶ ἂν εἶναι ἰδεολογία νὰ ἀποτύχουν καὶ ἐκεῖ τοὐλάχιστον. Τόσο πολὺ ἀπέτυχαν, ἂς ἀποτύχουν καὶ σὲ αὐτό. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἀποτύχουν ἂν τὸ λειτουργήσουν μέσα ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα βλέπει τὸ Εὐαγγέλιο.
Καὶ ἐπειδὴ θὰ μοῦ πεῖτε τώρα, τελειώνοντας, ἐμεῖς τί νὰ κάνουμε τώρα; ἐμεῖς δὲν ἔχουμε στὰ χέρια μας τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ μεγέθη νὰ προτείνουμε ἄλλες λύσεις, φυσικὰ ὁ λόγος θὰ εἶναι πολὺ ἁπλὸς καὶ ἡ ἀπάντηση πολὺ ἁπλῆ. Στὰ πλαίσια τῆς προσωπικῆς σας οἰκονομίας, τῶν προσωπικῶν μεγεθῶν σας, λειτουργῆστε τὰ ἴδια τὰ πράγματα καὶ θὰ ἀποβοῦν πραγματικὰ παραγωγικά, πέρα ἀπὸ τὸ ὅ,τι σᾶς παρέχει ἢ δὲν σᾶς παρέχει ἕνα γενικότερο οἰκονομικὸ σύστημα. Κάντε λοιπὸν τὴν εὐαγγελικὴ ρήση, τὴν εὐαγγελικὴ πρόταση, τὰ εὐαγγελικὰ μέτρα, ἕνα ζωντανὸ δεδομένο∙ μπὰς καὶ ἀλλάξει κάτι ἔστω ἀπὸ τὰ μικρά, καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν ἀναμονὴ καὶ τὴν προσδοκία τῶν ἀπαντήσεων ποὺ θὰ δώσουν τὰ μεγάλα συστήματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου