Πιστεύετε ὅτι ἡ ψηφιοποίηση ἀφορᾷ μόνον τὴν εὐκολία μας; Σκεφθεῖτε ξανά. Ὅταν ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς ἐνοποιεῖ τὰ πάντα καὶ οἱ ἀναλογικὲς ἐναλλακτικὲς καταργοῦνται, τὸ κράτος ἀποκτᾷ τὴ δύναμη νὰ μᾶς ἀποκλείσει ἀκαριαίως ἀπὸ τὴν ὑγεία, τὶς μετακινήσεις καὶ τὶς τράπεζες. Ἀπὸ τὴν ὑπόσχεση τοῦ gov.gr μέχρι τὴ δυστοπία τῆς βιομετρικῆς παρακολουθήσεως, δεῖτε πῶς ὁ ψηφιακὸς ὁλοκληρωτισμὸς παύει νὰ εἶναι σενάριο ἐπιστημονικῆς φαντασίας.
Ἡ ὑπόσχεση: Ἕνα κράτος χωρὶς γραφειοκρατία
Ἡ ἀφετηρία φαντάζει ἰδανική. Ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς ἐνοποιεῖ ΑΦΜ, ΑΜΚΑ καὶ Ταυτότητα. Τὰ συστήματα τοῦ Δημοσίου ἐπικοινωνοῦν αὐτομάτως. Καταργεῖται ἡ προσκόμιση πιστοποιητικῶν. Ὅλα γίνονται μὲ ἕνα κλικ στὸ Wallet.
Ἀπὸ τὸν ἐνιαῖο ἠλεκτρονικὸ φάκελο ὑγείας καὶ τὴν ψηφιακὴ δικαστικὴ θυρίδα, μέχρι τὴν προληπτικὴ διοίκηση διὰ Τεχνητῆς Νοημοσύνης (mAigov) καὶ τὶς ἀκαριαῖες συναλλαγὲς μὲ τράπεζες καὶ συμβολαιογράφους, ἡ καθημερινότητα... μοιάζει νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὶς οὐρὲς καὶ τὴ διαφθορά.
Ἀπὸ τὸν ἐνιαῖο ἠλεκτρονικὸ φάκελο ὑγείας καὶ τὴν ψηφιακὴ δικαστικὴ θυρίδα, μέχρι τὴν προληπτικὴ διοίκηση διὰ Τεχνητῆς Νοημοσύνης (mAigov) καὶ τὶς ἀκαριαῖες συναλλαγὲς μὲ τράπεζες καὶ συμβολαιογράφους, ἡ καθημερινότητα... μοιάζει νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὶς οὐρὲς καὶ τὴ διαφθορά.
Ἡ ἀμφισβήτηση: Ποῖος κρατεῖ τὸν «διακόπτη»;
Πίσω ὅμως ἀπὸ τὴν τεχνολογικὴ εὐκολία, ἐλλοχεύει ἕνα εὔλογο ἐρώτημα: Ἂν ὅλες οἱ διαδικασίες γίνονται ὑποχρεωτικῶς καὶ ἀποκλειστικῶς μὲ ψηφιακὸ τρόπο, δὲν γεννᾶται ὁ κίνδυνος καθολικοῦ ἐλέγχου τοῦ πολίτου ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ διαχειρίζεται τὸ σύστημα; Γιατὶ νὰ μὴν ὑπάρχει ἡ ἐναλλακτικὴ τῆς ἀναλογικῆς ἐπικοινωνίας;
Ἡ ἐπίσημη τεχνικὴ ἀπάντηση προτάσσει τὴ σχεδιαστικὴ ἀρχιτεκτονικὴ τοῦ συστήματος. Τὰ δεδομένα δὲν βρίσκονται σὲ ἕναν κεντρικὸ ὑπολογιστή, ἀλλὰ παραμένουν κατακερματισμένα στὰ ἐπιμέρους μητρώα (ΑΑΔΕ, ΗΔΙΚΑ), μὲ τὸν ΠΑ νὰ λειτουργεῖ ἁπλῶς ὡς γέφυρα. Ἐπιπλέον, τὸ «ψηφιακὸ ἀποτύπωμα» καταγράφει κάθε κίνηση ὑπαλλήλου, ἐνῶ ἡ ἔγχαρτη ἐναλλακτικὴ ὑποχωρεῖ λόγω κόστους καὶ ἀσφαλείας, μετατοπιζομένη στὰ ΚΕΠ γιὰ ὅσους στεροῦνται ψηφιακῶν δεξιοτήτων.
Ὡστόσο, ἡ θεωρητικὴ αὐτὴ θωράκιση καταρρέει μπροστὰ στὴν πολιτικὴ πραγματικότητα. Σὲ μιὰ ἱστορικὴ στιγμὴ ἐκτροπῆς, ἕνας αὐταρχικὸς ἡγέτης ἢ ἕνας ὀλιγάρχης ποὺ θὰ ἤλεγχε τὸν κρατικὸ μηχανισμό (γενικώτερα, μιὰ ἐξουσία χωρὶς δημοκρατικὰ ἀντίβαρα) θὰ μποροῦσε νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ὑποχρεωτικὴ ψηφιοποίηση ὡς τὸ ἀπόλυτο μέσο ἐκβιασμοῦ. Παρὰ τὶς ἀσφαλιστικὲς δικλεῖδες τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Wallet (τοπικὴ ἀποθήκευση στὸ κινητό, offline λειτουργία, μηδενικὴ ἰχνηλασιμότητα), ἡ ἱστορία ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἐξουσία, ὅταν ἀποφασίσει νὰ παραβιάσει τὸ Σύνταγμα, μετατρέπει τὰ ψηφιακὰ ἐργαλεῖα σὲ ὅπλα.
Ἱστορικῶς, οἱ τύραννοι καὶ τὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα (π.χ. ὁ ναζισμὸς ἢ ὁ σταλινισμός) δὲν χρειάσθηκαν τὴν ψηφιοποίηση γιὰ νὰ ἐκβιάσουν ἢ νὰ ἐξοντώσουν πληθυσμούς. Ἀντιθέτως, χρησιμοποιούσαν: τὸ ἔγχαρτο δελτίο τροφίμων (τὸ ὁποῖο ἀφαιροῦσαν ἀπὸ τοὺς ἀντιφρονοῦντες), τὴν ἔντυπη ταυτότητα μὲ τὴν ἀναγραφὴ θρησκεύματος ἢ φυλῆς, τὴ φυσικὴ σφράγιση σπιτιῶν καὶ καταστημάτων. Τὸ ἀναλογικὸ κράτος ἐπέτρεπε σὲ ἕναν τοπικὸ διοικητὴ ἢ χωροφύλακα νὰ ἀποκλείσει ἕναν πολίτη αὐθαιρέτως, χωρὶς νὰ ἀφήσει κανένα ἴχνος.
Ἂν αὐτὰ ἦσαν σὲ ἕναν βαθμὸ δυνατὰ στὸ ἱστορικὸ παρελθόν, ἀναλογισθεῖτε τὴν τρομακτικὴ δύναμη ἑνὸς τοιούτου ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος ὑπὸ συνθήκας πλήρους ψηφιοποιήσεως.
Ἡ ἐπίσημη τεχνικὴ ἀπάντηση προτάσσει τὴ σχεδιαστικὴ ἀρχιτεκτονικὴ τοῦ συστήματος. Τὰ δεδομένα δὲν βρίσκονται σὲ ἕναν κεντρικὸ ὑπολογιστή, ἀλλὰ παραμένουν κατακερματισμένα στὰ ἐπιμέρους μητρώα (ΑΑΔΕ, ΗΔΙΚΑ), μὲ τὸν ΠΑ νὰ λειτουργεῖ ἁπλῶς ὡς γέφυρα. Ἐπιπλέον, τὸ «ψηφιακὸ ἀποτύπωμα» καταγράφει κάθε κίνηση ὑπαλλήλου, ἐνῶ ἡ ἔγχαρτη ἐναλλακτικὴ ὑποχωρεῖ λόγω κόστους καὶ ἀσφαλείας, μετατοπιζομένη στὰ ΚΕΠ γιὰ ὅσους στεροῦνται ψηφιακῶν δεξιοτήτων.
Ὡστόσο, ἡ θεωρητικὴ αὐτὴ θωράκιση καταρρέει μπροστὰ στὴν πολιτικὴ πραγματικότητα. Σὲ μιὰ ἱστορικὴ στιγμὴ ἐκτροπῆς, ἕνας αὐταρχικὸς ἡγέτης ἢ ἕνας ὀλιγάρχης ποὺ θὰ ἤλεγχε τὸν κρατικὸ μηχανισμό (γενικώτερα, μιὰ ἐξουσία χωρὶς δημοκρατικὰ ἀντίβαρα) θὰ μποροῦσε νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ὑποχρεωτικὴ ψηφιοποίηση ὡς τὸ ἀπόλυτο μέσο ἐκβιασμοῦ. Παρὰ τὶς ἀσφαλιστικὲς δικλεῖδες τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Wallet (τοπικὴ ἀποθήκευση στὸ κινητό, offline λειτουργία, μηδενικὴ ἰχνηλασιμότητα), ἡ ἱστορία ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἐξουσία, ὅταν ἀποφασίσει νὰ παραβιάσει τὸ Σύνταγμα, μετατρέπει τὰ ψηφιακὰ ἐργαλεῖα σὲ ὅπλα.
Ἱστορικῶς, οἱ τύραννοι καὶ τὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα (π.χ. ὁ ναζισμὸς ἢ ὁ σταλινισμός) δὲν χρειάσθηκαν τὴν ψηφιοποίηση γιὰ νὰ ἐκβιάσουν ἢ νὰ ἐξοντώσουν πληθυσμούς. Ἀντιθέτως, χρησιμοποιούσαν: τὸ ἔγχαρτο δελτίο τροφίμων (τὸ ὁποῖο ἀφαιροῦσαν ἀπὸ τοὺς ἀντιφρονοῦντες), τὴν ἔντυπη ταυτότητα μὲ τὴν ἀναγραφὴ θρησκεύματος ἢ φυλῆς, τὴ φυσικὴ σφράγιση σπιτιῶν καὶ καταστημάτων. Τὸ ἀναλογικὸ κράτος ἐπέτρεπε σὲ ἕναν τοπικὸ διοικητὴ ἢ χωροφύλακα νὰ ἀποκλείσει ἕναν πολίτη αὐθαιρέτως, χωρὶς νὰ ἀφήσει κανένα ἴχνος.
Ἂν αὐτὰ ἦσαν σὲ ἕναν βαθμὸ δυνατὰ στὸ ἱστορικὸ παρελθόν, ἀναλογισθεῖτε τὴν τρομακτικὴ δύναμη ἑνὸς τοιούτου ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος ὑπὸ συνθήκας πλήρους ψηφιοποιήσεως.
Ἡ πραγματικότητα: Ἡ ἀπειλὴ τοῦ «ψηφιακοῦ θανάτου»
Τὸ σενάριο αὐτὸ δὲν ἀνήκει στὴ σφαῖρα τῆς ἐπιστημονικῆς φαντασίας. Ἡ πρόσφατη περίπτωση τοῦ Γερμανοῦ δημοσιογράφου Hüseyin Doğru (ἱδρυτοῦ τοῦ Red Media), τοῦ ὁποίου οἱ τραπεζικοὶ λογαριασμοὶ (καθὼς καὶ τῆς συζύγου του) δεσμεύθηκαν στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση μετὰ τὴ στοχοποίησή του γιὰ τὴ δημοσιογραφικὴ κάλυψη καὶ τὴν κριτικὴ γύρω ἀπὸ τὰ γεγονότα στὴ Γάζα, ἀποτελεῖ μιὰ σκληρὴ ὑπενθύμιση.
Ἡ ὑπόθεση αὐτὴ φέρνει στὴν ἐπιφάνεια τὴ σκληρὴ πραγματικότητα: Ὅταν τὸ κράτος ἢ ὑπερεθνικοὶ ὀργανισμοὶ ἀποφασίσουν νὰ χρησιμοποιήσουν νομικὰ ἐργαλεῖα (ὅπως οἱ λίστες κυρώσεων γιὰ «ὑβριδικὲς ἀπειλές»), μποροῦν νὰ ἐπιβάλουν αὐτὸ ποὺ ὀνομάζεται «ψηφιακὸς ἢ πολιτικὸς θάνατος» (civil death), ἀποκόπτοντας ἕναν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ χρηματοπιστωτικὸ σύστημα καὶ τὰ μέσα ἐπιβιώσεως.
Σὲ ἕνα τοιοῦτο καθεστὼς ἀπολύτου ψηφιακοῦ ἐλέγχου, ὁ ἀποκλεισμὸς μπορεῖ νὰ λάβει ἐφιαλτικὲς μορφές:
Ἡ ὑπόθεση αὐτὴ φέρνει στὴν ἐπιφάνεια τὴ σκληρὴ πραγματικότητα: Ὅταν τὸ κράτος ἢ ὑπερεθνικοὶ ὀργανισμοὶ ἀποφασίσουν νὰ χρησιμοποιήσουν νομικὰ ἐργαλεῖα (ὅπως οἱ λίστες κυρώσεων γιὰ «ὑβριδικὲς ἀπειλές»), μποροῦν νὰ ἐπιβάλουν αὐτὸ ποὺ ὀνομάζεται «ψηφιακὸς ἢ πολιτικὸς θάνατος» (civil death), ἀποκόπτοντας ἕναν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ χρηματοπιστωτικὸ σύστημα καὶ τὰ μέσα ἐπιβιώσεως.
Σὲ ἕνα τοιοῦτο καθεστὼς ἀπολύτου ψηφιακοῦ ἐλέγχου, ὁ ἀποκλεισμὸς μπορεῖ νὰ λάβει ἐφιαλτικὲς μορφές:
1. Ἀποκλεισμὸς ἀπὸ τὴν περίθαλψη καὶ τὴν ὑγεία
Τὸ εὐκολώτερο εἶναι ἡ ἀπενεργοποίηση τῆς ἀσφαλιστικῆς ἱκανότητος. Μέσω τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ, τὸ σύστημα μπορεῖ νὰ «κλειδώσει» τὴν πρόσβαση στὴν ἠλεκτρονικὴ συνταγογράφηση. Ὁ πολίτης δὲν θὰ μπορεῖ νὰ ἀγοράσει ἀπαραίτητα φάρμακα ἢ νὰ κλείσει ραντεβοῦ μὲ ἰατροὺς στὸ δημόσιο σύστημα ὑγείας. Ἀκολουθεῖ ὁ περιορισμὸς προσβάσεως σὲ νοσοκομεῖα. Ἡ εἴσοδος ἢ ἡ νοσηλεία σὲ νοσηλευτικὰ ἱδρύματα (ἐκτὸς ἂν πρόκειται γιὰ ἄμεσο κίνδυνο ζωῆς, ἂν καὶ αὐτὸ ἐπαφίεται στὴν αὐστηρότητα τοῦ καθεστῶτος) μπορεῖ νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἕνα ἔγκυρο ψηφιακὸ προφίλ.
2. Περιορισμὸς τῆς φυσικῆς κινήσεως (ψηφιακὰ σύνορα)
Τὸ βασικὸ μέτρο μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ ἀκύρωση ψηφιακῶν τίτλων μετακινήσεως. Τὸ καθεστὼς μπορεῖ νὰ «παγώσει» τὴν ψηφιακὴ ἄδεια ὁδηγήσεως, τὸ διαβατήριο ἢ τὴν ταυτότητα στὸ Wallet. Μπλοκάρισμα, ἐπίσης, στὶς συγκοινωνίες. Σὲ πόλεις ὅπου τὰ εἰσιτήρια καὶ οἱ πύλες τῶν μέσων μαζικῆς μεταφορᾶς (μετρό, τρένα, ἀεροπλάνα) εἶναι πλήρως ψηφιοποιημένα καὶ συνδεδεμένα μὲ τὴν ταυτότητα, ὁ πολίτης ἀποκλείεται ἀπὸ τὴ δυνατότητα νὰ ταξιδεύσει ἢ ἀκόμη καὶ νὰ μετακινηθεῖ στὴν πόλη του.
3. Στεγαστικὸς καὶ ἐπαγγελματικὸς ἀποκλεισμός
Ἀδυναμία ὑπογραφῆς συμβολαίων. Χωρὶς ἐνεργὴ ψηφιακὴ ὑπογραφὴ καὶ ἔγκυρο Προσωπικὸ Ἀριθμό, γίνεται ἀδύνατη ἡ ἐνοικίαση σπιτιοῦ, ἡ ἀγορὰ ἀκινήτου ἢ ἡ σύνδεση μὲ δίκτυα κοινῆς ὠφελείας (ῥεῦμα, ὕδωρ, διαδίκτυο). Ἀπαγόρευση ἐργασίας. Ὁ πολίτης δὲν δύναται νὰ προσληφθεῖ, καθὼς καμμία ἐπιχείρηση δὲν μπορεῖ νὰ τὸν δηλώσει στὰ ψηφιακὰ συστήματα τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας (ὅπως τὸ ΕΡΓΑΝΗ). Ἂν εἶναι ἐλεύθερος ἐπαγγελματίας, ἀπενεργοποιεῖται ἡ δυνατότητα ἐκδόσεως ψηφιακῶν τιμολογίων.
4. Ἀποκοπὴ ἀπὸ τὴν πληροφόρηση καὶ τὴν ἐπικοινωνία
Τὸ εὐκολώτατον πρᾶγμα εἶναι ἡ ἀκύρωση τηλεφωνικῶν συνδέσεων. Στὴν Εὐρώπη, οἱ κάρτες SIM εἶναι αὐστηρῶς ταυτοποιημένες. Τὸ πάγωμα τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει σὲ ἄμεση διακοπὴ τοῦ συμβολαίου κινητῆς τηλεφωνίας καὶ τῆς προσβάσεως στὸ διαδίκτυο. Τὸ ἴδιο καὶ ὁ ἀποκλεισμὸς ἀπὸ κρατικὲς πλατφόρμες. Ὁ πολίτης χάνει τὴν πρόσβαση στὴν ψηφιακή του θυρίδα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ δύναται νὰ λάβει δημόσια ἔγγραφα, δικαστικὲς ἀποφάσεις ἢ νὰ ὑποβάλει ἐνστάσεις καὶ αἰτήσεις.
5. Σύστημα Κοινωνικῆς Βαθμολογήσεως (Social Credit)
Ἀντὶ πλήρους ἀποκοπῆς, τὸ σύστημα μπορεῖ νὰ λειτουργεῖ «τιμωρητικῶς» μὲ βάσιν τὴ συμπεριφορά. Ἡ Κίνα μᾶς δείχνει τί συμβαίνει ὅταν ἡ τεχνολογία συνδυάζεται μὲ ἀνεξέλεγκτη ἐξουσία. Ἂν ὁ πολίτης ἐκφράσει ἀντίθετη ἄποψη ἢ συμμετάσχει σὲ μιὰ διαδήλωση, τὸ ψηφιακό του προφὶλ ὑποβαθμίζεται. Αὐτὸ μεταφράζεται αὐτομάτως σὲ ἀποκλεισμὸ ἀπὸ δημόσιες θέσεις, χαμηλοτέρα προτεραιότητα στὰ νοσοκομεῖα ἢ ἀπαγόρευση εἰσόδου σὲ συγκεκριμένους δημοσίους χώρους.
Ἡ κλιμάκωση: Ἀναγνώριση προσώπου στοὺς δρόμους
Ὅταν ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα (καὶ ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμός) συνδέεται μὲ τὰ δίκτυα τῶν καμερῶν ἀσφαλείας στοὺς δρόμους, ὁ ἀποκλεισμὸς παύει νὰ εἶναι ἁπλῶς γραφειοκρατικὸς καὶ γίνεται φυσικός, σὲ πραγματικὸ χρόνο.
Οἱ κάμερες μὲ λογισμικὸ ἀναγνωρίσεως προσώπου σαρώνουν τοὺς πολίτες σὲ δημοσίους χώρους. Ἂν τὸ σύστημα ἐντοπίσει τὸ πρόσωπο ἑνὸς «στοχοποιημένου» πολίτου, συνδέει ἀμέσως τὴν εἰκόνα μὲ τὸν Προσωπικὸ του Ἀριθμό. Ἂν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι «κλειδωμένος» ἢ σὲ «μαύρη λίστα», οἱ αὐτόματες πύλες (π.χ. στὸ μετρὸ ἢ σὲ δημόσια κτήρια) δὲν ἀνοίγουν.
Ἀντὶ νὰ χρειάζεται ἀστυνομικὴ καταδίωξη, τὸ σύστημα μπορεῖ νὰ ἐπιβάλλει ποινὲς αὐτομάτως. Παραδείγματος χάριν, ἂν κάποιος συμμετάσχει σὲ μιὰ ἀπαγορευμένη διαδήλωση, οἱ κάμερες τὸν ταυτοποιοῦν καὶ ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς δέχεται αὐτομάτως ἕνα πρόστιμο ἢ «παγώνει» προσωρινῶς τὶς ψηφιακές του κάρτες.
Τὸ καθεστὼς μπορεῖ νὰ ὁρίσει ψηφιακὰ σύνορα μέσα στὴν πόλη. Ἂν τὸ πρόσωπό σας ἐντοπισθεῖ ἔξω ἀπὸ τὴν ἐπιτρεπομένη ζώνη κατοικίας σας (ὅπως συνέβη σὲ ἀκραῖες καραντῖνες διεθνῶς), τὸ σύστημα ἐνεργοποιεῖ συναγερμὸ στὶς πλησιέστερες περιπολίες χωρὶς ἀνθρωπίνη παρέμβαση.
Οἱ κάμερες μὲ λογισμικὸ ἀναγνωρίσεως προσώπου σαρώνουν τοὺς πολίτες σὲ δημοσίους χώρους. Ἂν τὸ σύστημα ἐντοπίσει τὸ πρόσωπο ἑνὸς «στοχοποιημένου» πολίτου, συνδέει ἀμέσως τὴν εἰκόνα μὲ τὸν Προσωπικὸ του Ἀριθμό. Ἂν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι «κλειδωμένος» ἢ σὲ «μαύρη λίστα», οἱ αὐτόματες πύλες (π.χ. στὸ μετρὸ ἢ σὲ δημόσια κτήρια) δὲν ἀνοίγουν.
Ἀντὶ νὰ χρειάζεται ἀστυνομικὴ καταδίωξη, τὸ σύστημα μπορεῖ νὰ ἐπιβάλλει ποινὲς αὐτομάτως. Παραδείγματος χάριν, ἂν κάποιος συμμετάσχει σὲ μιὰ ἀπαγορευμένη διαδήλωση, οἱ κάμερες τὸν ταυτοποιοῦν καὶ ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς δέχεται αὐτομάτως ἕνα πρόστιμο ἢ «παγώνει» προσωρινῶς τὶς ψηφιακές του κάρτες.
Τὸ καθεστὼς μπορεῖ νὰ ὁρίσει ψηφιακὰ σύνορα μέσα στὴν πόλη. Ἂν τὸ πρόσωπό σας ἐντοπισθεῖ ἔξω ἀπὸ τὴν ἐπιτρεπομένη ζώνη κατοικίας σας (ὅπως συνέβη σὲ ἀκραῖες καραντῖνες διεθνῶς), τὸ σύστημα ἐνεργοποιεῖ συναγερμὸ στὶς πλησιέστερες περιπολίες χωρὶς ἀνθρωπίνη παρέμβαση.
Ἡ ὑστάτη γραμμὴ ἀμύνης. Ἡ ἀναλογικὴ ἐναλλακτικὴ ὡς ἀντίσταση
Ἀπέναντι σὲ αὐτὸν τὸν ψηφιακὸ ἔλεγχο, ὀργανώσεις γιὰ τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα (ὅπως ἡ Electronic Frontier Foundation - EFF, ἡ Privacy International καὶ ἡ European Digital Rights - EDRi) δίδουν νομικὲς καὶ πολιτικὲς μάχες σὲ τρία βασικὰ μέτωπα.
Ἡ μάχη γιὰ τὴν ἀπαγόρευση τῆς βιομετρικῆς παρακολουθήσεως: Στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, μετὰ ἀπὸ σκληρὲς πιέσεις ὀργανώσεων, ἡ νομοθεσία γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη (AI Act) ἔθεσε αὐστηροὺς περιορισμοὺς στὴν ἀναγνώριση προσώπου σὲ πραγματικὸ χρόνο σὲ δημοσίους χώρους, ἐπιτρέποντάς την μόνον γιὰ σοβαρὰ ἐγκλήματα (π.χ. τρομοκρατία). Οἱ ὀργανώσεις παλεύουν τώρα γιὰ τὴν καθολικὴ ἀπαγόρευσή της, ὥστε νὰ μὴν ὑπάρχει ἡ ὑποδομὴ ἕτοιμη γιὰ ἕναν μελλοντικὸ τύραννο.
Συνταγματικὴ κατοχύρωση τοῦ «δικαιώματος στὴν ἀναλογικὴ ζωή»: Δικηγόροι καὶ συνταγματολόγοι προωθοῦν τὴ νομικὴ ἀναγνώριση τοῦ δικαιώματος τοῦ πολίτου νὰ συναλλάσσεται μὲ τὸ κράτος καὶ τοὺς ἰδιῶτες χωρὶς ψηφιακὰ μέσα. Στόχος εἶναι νὰ θεωρεῖται παράνομος ὁ πλήρης ἀποκλεισμὸς κάποιου ἐπειδὴ δὲν διαθέτει smartphone ἢ ψηφιακὸ προφίλ.
Νομικὴ προστασία τῶν μετρητῶν: Ὑπάρχει ἔντονη δικαστικὴ πίεση ὥστε τὰ μετρητὰ νὰ παραμείνουν ὑποχρεωτικῶς ἀποδεκτὰ παντοῦ. Ἂν μιὰ ἐπιχείρηση ἢ δημόσια ὑπηρεσία ἀρνηθεῖ τὰ μετρητά, οἱ ὀργανώσεις ζητοῦν νὰ τῆς ἐπιβάλλονται βαρέα πρόστιμα, διασφαλίζοντας ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἐπιβίωση δὲν θὰ ἐξαρτᾶται ποτέ ἀπὸ ἕνα τραπεζικὸ σύστημα ποὺ δύναται νὰ «κλειδώσει».
Τὸ ἐπιχείρημα ποὺ καὶ ἡ Κίνηση κατὰ τοῦ Ψηφιακοῦ Ὁλοκληρωτισμοῦ «ἜΞΟΔΟΣ» παγίως προβάλλει γιὰ τὴ διατήρηση μιᾶς ἀναλογικῆς ἐναλλακτικῆς (π.χ. χρήση μετρητῶν, ἐγχάρτων ἐγγράφων, φυσικῆς συναλλαγῆς) εἶναι ἀκριβῶς τὸ βασικὸ ἐπιχείρημα τῶν κινημάτων αὐτῶν γιὰ τὶς πολιτικὲς ἐλευθερίες παγκοσμίως.
Νὰ μὴν τὸ λησμονοῦμε: τὰ μετρητὰ καὶ οἱ ἀναλογικὲς διαδικασίες ἀποτελοῦν «χώρους ἐλευθερίας». Ἂν δὲν δύνασαι νὰ χρησιμοποιήσεις τὴν κάρτα σου ἐπειδὴ μπλοκαρίσθηκε ὁ λογαριασμός σου, ἡ ὕπαρξη φυσικοῦ χρήματος εἶναι τὸ μοναδικὸ πρᾶγμα ποὺ σοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀγοράσεις τροφὴ γιὰ τὰ παιδιά σου. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὑπάρχει τεραστία πολιτικὴ πίεση στὴν Εὐρώπη (ἀκόμη καὶ διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων) ὥστε νὰ μὴν καταργηθοῦν ποτέ πλήρως τὰ μετρητὰ καὶ νὰ παραμείνει ἡ ὑποχρέωση ἀποδοχῆς τους ὡς νομίμου χρήματος.
Γι᾿ αὐτὸ τὰ μετρητὰ καὶ τὰ ἔγχαρτα ἔγγραφα δὲν εἶναι ὀπισθοδρόμηση. Εἶναι ζήτημα δημοκρατικῆς ἀσφαλείας. Εἶναι οἱ τελευταῖοι χῶροι ἐλευθερίας ποὺ διασφαλίζουν ὅτι ἡ ἐπιβίωσή μας δὲν θὰ ἐξαρτηθεῖ ποτέ ἀπὸ ἕναν ψηφιακὸ διακόπτη ποὺ ἐλέγχει ἡ ἐκάστοτε ἐξουσία.
Ἡ μάχη γιὰ τὴν ἀπαγόρευση τῆς βιομετρικῆς παρακολουθήσεως: Στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, μετὰ ἀπὸ σκληρὲς πιέσεις ὀργανώσεων, ἡ νομοθεσία γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη (AI Act) ἔθεσε αὐστηροὺς περιορισμοὺς στὴν ἀναγνώριση προσώπου σὲ πραγματικὸ χρόνο σὲ δημοσίους χώρους, ἐπιτρέποντάς την μόνον γιὰ σοβαρὰ ἐγκλήματα (π.χ. τρομοκρατία). Οἱ ὀργανώσεις παλεύουν τώρα γιὰ τὴν καθολικὴ ἀπαγόρευσή της, ὥστε νὰ μὴν ὑπάρχει ἡ ὑποδομὴ ἕτοιμη γιὰ ἕναν μελλοντικὸ τύραννο.
Συνταγματικὴ κατοχύρωση τοῦ «δικαιώματος στὴν ἀναλογικὴ ζωή»: Δικηγόροι καὶ συνταγματολόγοι προωθοῦν τὴ νομικὴ ἀναγνώριση τοῦ δικαιώματος τοῦ πολίτου νὰ συναλλάσσεται μὲ τὸ κράτος καὶ τοὺς ἰδιῶτες χωρὶς ψηφιακὰ μέσα. Στόχος εἶναι νὰ θεωρεῖται παράνομος ὁ πλήρης ἀποκλεισμὸς κάποιου ἐπειδὴ δὲν διαθέτει smartphone ἢ ψηφιακὸ προφίλ.
Νομικὴ προστασία τῶν μετρητῶν: Ὑπάρχει ἔντονη δικαστικὴ πίεση ὥστε τὰ μετρητὰ νὰ παραμείνουν ὑποχρεωτικῶς ἀποδεκτὰ παντοῦ. Ἂν μιὰ ἐπιχείρηση ἢ δημόσια ὑπηρεσία ἀρνηθεῖ τὰ μετρητά, οἱ ὀργανώσεις ζητοῦν νὰ τῆς ἐπιβάλλονται βαρέα πρόστιμα, διασφαλίζοντας ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἐπιβίωση δὲν θὰ ἐξαρτᾶται ποτέ ἀπὸ ἕνα τραπεζικὸ σύστημα ποὺ δύναται νὰ «κλειδώσει».
Τὸ ἐπιχείρημα ποὺ καὶ ἡ Κίνηση κατὰ τοῦ Ψηφιακοῦ Ὁλοκληρωτισμοῦ «ἜΞΟΔΟΣ» παγίως προβάλλει γιὰ τὴ διατήρηση μιᾶς ἀναλογικῆς ἐναλλακτικῆς (π.χ. χρήση μετρητῶν, ἐγχάρτων ἐγγράφων, φυσικῆς συναλλαγῆς) εἶναι ἀκριβῶς τὸ βασικὸ ἐπιχείρημα τῶν κινημάτων αὐτῶν γιὰ τὶς πολιτικὲς ἐλευθερίες παγκοσμίως.
Νὰ μὴν τὸ λησμονοῦμε: τὰ μετρητὰ καὶ οἱ ἀναλογικὲς διαδικασίες ἀποτελοῦν «χώρους ἐλευθερίας». Ἂν δὲν δύνασαι νὰ χρησιμοποιήσεις τὴν κάρτα σου ἐπειδὴ μπλοκαρίσθηκε ὁ λογαριασμός σου, ἡ ὕπαρξη φυσικοῦ χρήματος εἶναι τὸ μοναδικὸ πρᾶγμα ποὺ σοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀγοράσεις τροφὴ γιὰ τὰ παιδιά σου. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὑπάρχει τεραστία πολιτικὴ πίεση στὴν Εὐρώπη (ἀκόμη καὶ διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων) ὥστε νὰ μὴν καταργηθοῦν ποτέ πλήρως τὰ μετρητὰ καὶ νὰ παραμείνει ἡ ὑποχρέωση ἀποδοχῆς τους ὡς νομίμου χρήματος.
Γι᾿ αὐτὸ τὰ μετρητὰ καὶ τὰ ἔγχαρτα ἔγγραφα δὲν εἶναι ὀπισθοδρόμηση. Εἶναι ζήτημα δημοκρατικῆς ἀσφαλείας. Εἶναι οἱ τελευταῖοι χῶροι ἐλευθερίας ποὺ διασφαλίζουν ὅτι ἡ ἐπιβίωσή μας δὲν θὰ ἐξαρτηθεῖ ποτέ ἀπὸ ἕναν ψηφιακὸ διακόπτη ποὺ ἐλέγχει ἡ ἐκάστοτε ἐξουσία.
Ἡ τεχνολογία δὲν ἔχει ἰδεολογία
Ἡ τεχνολογία, ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψη τῆς φωτιᾶς καὶ τοῦ τροχοῦ μέχρι τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμὸ καὶ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη, εἶναι ἐγγενῶς οὐδέτερη. Δὲν διαθέτει ἠθική, πολιτικὴ βούληση ἢ ἐπιθυμία γιὰ καταστολή.
Σὲ μιὰ ὑγιῆ, θεσμικῶς θωρακισμένη δημοκρατία, ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς εἶναι ἕνας μηχανισμὸς ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὸν πολίτη, μειώνει τὴν ταλαιπωρία καὶ πατάσσει τὴ γραφειοκρατία. Σὲ ἕνα αὐταρχικὸ καθεστώς, τὸ ἴδιο ἀκριβῶς σύστημα μετατρέπεται σὲ ψηφιακὴ ἀγχόνη.
Τὸ πρόβλημα, ἐπομένως, δὲν εἶναι ὁ κώδιξ τοῦ λογισμικοῦ, ἀλλὰ τὸ χέρι ποὺ ὑπογράφει τὰ διατάγματα. Ἂν μιὰ κυβέρνηση ἢ ἕνας ὀλιγάρχης ἔχει τὴν πολιτικὴ βούληση νὰ ἐλέγξει ἢ νὰ ἐκβιάσει τὴν κοινωνία, τὸ ψηφιακὸ σύστημα ἁπλῶς θὰ κάμει τὴν ἐργασία του ταχύτερα καὶ ἀποτελεσματικώτερα. Ἂν δὲν ὑπῆρχε τὸ σύστημα, ἡ ἰδία ἐξουσία θὰ χρησιμοποιούσε τὰ ΜΑΤ, τὶς παρακολουθήσεις τηλεφώνων, τοὺς χαφιέδες ἢ τοὺς οἰκονομικοὺς ἐλέγχους. Ἡ ἱστορία εἶναι πλήρης ἀπὸ δικτατορίες ποὺ ἐπέβαλαν ἀπόλυτο τρόμο χρησιμοποιώντας μόνον χαρτί, μέλαν καὶ φυσικὴ βία.
Σὲ μιὰ ὑγιῆ, θεσμικῶς θωρακισμένη δημοκρατία, ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς εἶναι ἕνας μηχανισμὸς ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὸν πολίτη, μειώνει τὴν ταλαιπωρία καὶ πατάσσει τὴ γραφειοκρατία. Σὲ ἕνα αὐταρχικὸ καθεστώς, τὸ ἴδιο ἀκριβῶς σύστημα μετατρέπεται σὲ ψηφιακὴ ἀγχόνη.
Τὸ πρόβλημα, ἐπομένως, δὲν εἶναι ὁ κώδιξ τοῦ λογισμικοῦ, ἀλλὰ τὸ χέρι ποὺ ὑπογράφει τὰ διατάγματα. Ἂν μιὰ κυβέρνηση ἢ ἕνας ὀλιγάρχης ἔχει τὴν πολιτικὴ βούληση νὰ ἐλέγξει ἢ νὰ ἐκβιάσει τὴν κοινωνία, τὸ ψηφιακὸ σύστημα ἁπλῶς θὰ κάμει τὴν ἐργασία του ταχύτερα καὶ ἀποτελεσματικώτερα. Ἂν δὲν ὑπῆρχε τὸ σύστημα, ἡ ἰδία ἐξουσία θὰ χρησιμοποιούσε τὰ ΜΑΤ, τὶς παρακολουθήσεις τηλεφώνων, τοὺς χαφιέδες ἢ τοὺς οἰκονομικοὺς ἐλέγχους. Ἡ ἱστορία εἶναι πλήρης ἀπὸ δικτατορίες ποὺ ἐπέβαλαν ἀπόλυτο τρόμο χρησιμοποιώντας μόνον χαρτί, μέλαν καὶ φυσικὴ βία.
Ἡ ψευδαίσθηση τοῦ «τεχνολογικοῦ λουδισμοῦ». Διὰ τί τὸ νὰ κυνηγῶμε τὴν τεχνολογία εἶναι λάθος
Τὸ νὰ στρεφώμεθα κατὰ τῆς ψηφιοποιήσεως (μία στάσις ποὺ θυμίζει τοὺς Λουδίτες τοῦ 19ου αἰῶνος, ἕνα κοινωνικὸ κίνημα Ἄγγλων ὑφαντουργῶν οἱ ὁποῖοι κατέστρεφαν τὶς μηχανὲς τῶν ἐργοστασίων ὡς μορφὴ διαμαρτυρίας) εἶναι μία μάχη χαμένη ἐκ τῶν προτέρων καὶ πολιτικῶς ἄστοχη.
Ἡ ἐξέλιξις τῆς τεχνολογίας εἶναι ἕνας ποταμὸς ποὺ δὲν γυρίζει πίσω. Ἡ ἄρνησις τῆς ψηφιοποιήσεως ἁπλῶς περιθωριοποιεῖ τὸν πολίτη, ἀφήνοντας τὸ πεδίον ἐλεύθερον στὴν ἐξουσία νὰ ἀλωνίζει χωρὶς ἀντίλογο.
Ὅταν δαιμονοποιοῦμε τὴν τεχνολογία, μετατοπίζομε τὴν εὐθύνη ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς ἄρχοντες στὸ... λογισμικό. Εἶναι σὰν νὰ κατηγοροῦμε τὸ μαχαίρι γιὰ ἕνα ἔγκλημα καὶ ὄχι τὸν δολοφόνο.
Ἡ λύσις δὲν εἶναι νὰ ζῶμε σὲ σπηλιὲς ἢ νὰ ἀρνούμεθα τὸ gov.gr, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτήσωμε οἱ κανόνες λειτουργίας τοῦ gov.gr νὰ γράφωνται ἀπὸ τὴ δημοκρατία καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν ἀπολυταρχία.
Τὸ νὰ στρεφώμεθα κατὰ τῆς ψηφιοποιήσεως (μία στάσις ποὺ θυμίζει τοὺς Λουδίτες τοῦ 19ου αἰῶνος, ἕνα κοινωνικὸ κίνημα Ἄγγλων ὑφαντουργῶν οἱ ὁποῖοι κατέστρεφαν τὶς μηχανὲς τῶν ἐργοστασίων ὡς μορφὴ διαμαρτυρίας) εἶναι μία μάχη χαμένη ἐκ τῶν προτέρων καὶ πολιτικῶς ἄστοχη.
Ἡ ἐξέλιξις τῆς τεχνολογίας εἶναι ἕνας ποταμὸς ποὺ δὲν γυρίζει πίσω. Ἡ ἄρνησις τῆς ψηφιοποιήσεως ἁπλῶς περιθωριοποιεῖ τὸν πολίτη, ἀφήνοντας τὸ πεδίον ἐλεύθερον στὴν ἐξουσία νὰ ἀλωνίζει χωρὶς ἀντίλογο.
Ὅταν δαιμονοποιοῦμε τὴν τεχνολογία, μετατοπίζομε τὴν εὐθύνη ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς ἄρχοντες στὸ... λογισμικό. Εἶναι σὰν νὰ κατηγοροῦμε τὸ μαχαίρι γιὰ ἕνα ἔγκλημα καὶ ὄχι τὸν δολοφόνο.
Ἡ λύσις δὲν εἶναι νὰ ζῶμε σὲ σπηλιὲς ἢ νὰ ἀρνούμεθα τὸ gov.gr, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτήσωμε οἱ κανόνες λειτουργίας τοῦ gov.gr νὰ γράφωνται ἀπὸ τὴ δημοκρατία καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν ἀπολυταρχία.
Πολιτικὸ καθῆκον τῆς ἐποχῆς μας: ἡ «ψηφιακὴ ἐπαγρύπνησις»
Ἡ ψηφιακὴ ἐπαγρύπνησις εἶναι ἡ μετεξέλιξις τῆς κλασικῆς πολιτικῆς ἐπαγρυπνήσεως τοῦ ἐνεργοῦ πολίτου στὸν 21ον αἰῶνα. Θυμηθεῖτε τὸ συνταγματικὸ κλασικὸ «1-1-4». Ψηφιακὴ ἐπαγρύπνησις σημαίνει ὅτι ἀποδεχόμεθα τὴν τεχνολογία γιὰ τὴν εὐκολία μας, ἀλλὰ δὲν τῆς παραδίδομε τυφλῶς τὴν ἐμπιστοσύνη μας.
Ἡ ἐπαγρύπνησις αὕτη ἐκφράζεται σὲ τρία ἐπίπεδα.
(α) Θεσμικὸς ἔλεγχος: Ὁ πολίτης ὀφείλει νὰ ἀπαιτεῖ τὴν ἀπόλυτη ἀνεξαρτησία τῶν Ἀρχῶν Προστασίας Δεδομένων. Αἱ ἀρχαὶ αὗται δὲν πρέπει νὰ διορίζωνται ἢ νὰ ἐλέγχωνται ἀπὸ τὴν ἐκάστοτε κυβέρνηση, ἀλλὰ νὰ ἀποτελοῦν ἕνα αὐτόνομο «ἀντίβαρο» ἐξουσίας.
(β) Διαφάνεια καὶ ἀνοικτὸς κώδιξ: Ἡ ψηφιακὴ ἐπαγρύπνησις ἀπαιτεῖ ὅλα τὰ κρατικὰ συστήματα νὰ εἶναι «ἀνοικτά». Νὰ δύναται ὁποιοσδήποτε ἀνεξάρτητος ἐπιστήμων, πανεπιστήμιον ἢ ὀργάνωσις δικαιωμάτων νὰ ἐλέγξει τὸν κώδικα, ὥστε νὰ βεβαιωθεῖ ὅτι δὲν ὑπάρχουν κρυφαὶ ἐντολὲς παρακολουθήσεως ἢ «κερκόπορτες».
(γ) Διατήρησις τοῦ «ἀναλογικοῦ δικαιώματος» ὡς ἀσφαλιστικῆς δικλεῖδος: Ἡ ἐπαγρύπνησις ἐπιβάλλει τὴ συνειδητὴ πίεση γιὰ τὴ διατήρηση τῶν μετρητῶν καὶ τῶν ἐγχάρτων διαδικασιῶν. Ὄχι ἐπειδὴ εἴμεθα ὀπισθοδρομικοί, ἀλλὰ ἐπειδὴ κατανοοῦμε ὅτι ἡ ὕπαρξις μιᾶς ἐναλλακτικῆς ὁδοῦ εἶναι τὸ μοναδικὸ πρᾶγμα ποὺ ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὸ δικαίωμα τοῦ «ἀπολύτου ἐκβιασμοῦ».
(β) Διαφάνεια καὶ ἀνοικτὸς κώδιξ: Ἡ ψηφιακὴ ἐπαγρύπνησις ἀπαιτεῖ ὅλα τὰ κρατικὰ συστήματα νὰ εἶναι «ἀνοικτά». Νὰ δύναται ὁποιοσδήποτε ἀνεξάρτητος ἐπιστήμων, πανεπιστήμιον ἢ ὀργάνωσις δικαιωμάτων νὰ ἐλέγξει τὸν κώδικα, ὥστε νὰ βεβαιωθεῖ ὅτι δὲν ὑπάρχουν κρυφαὶ ἐντολὲς παρακολουθήσεως ἢ «κερκόπορτες».
(γ) Διατήρησις τοῦ «ἀναλογικοῦ δικαιώματος» ὡς ἀσφαλιστικῆς δικλεῖδος: Ἡ ἐπαγρύπνησις ἐπιβάλλει τὴ συνειδητὴ πίεση γιὰ τὴ διατήρηση τῶν μετρητῶν καὶ τῶν ἐγχάρτων διαδικασιῶν. Ὄχι ἐπειδὴ εἴμεθα ὀπισθοδρομικοί, ἀλλὰ ἐπειδὴ κατανοοῦμε ὅτι ἡ ὕπαρξις μιᾶς ἐναλλακτικῆς ὁδοῦ εἶναι τὸ μοναδικὸ πρᾶγμα ποὺ ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὸ δικαίωμα τοῦ «ἀπολύτου ἐκβιασμοῦ».
Τὸ πολιτικὸ συμπέρασμα
Τὸ διακύβευμα τῶν καιρῶν μας δὲν εἶναι τεχνολογικό· εἶναι βαθύτατα συνταγματικό.
Τὸ διακύβευμα τῶν καιρῶν μας δὲν εἶναι τεχνολογικό· εἶναι βαθύτατα συνταγματικό. Ὁ ψηφιακὸς ὁλοκληρωτισμὸς δὲν θὰ ἐπιβληθεῖ ἐπειδὴ οἱ προγραμματισταὶ κατεσκεύασαν ἕναν ἐξελιγμένο Προσωπικὸ Ἀριθμό. Θὰ ἐπιβληθεῖ ἐὰν ἡ κοινωνία τῶν πολιτῶν κοιμηθεῖ, ἐὰν ἀποδεχθεῖ τὴν πολιτικὴ ἀπάθεια καὶ ἐὰν ἐπιτρέψει τὴ σταδιακὴ διάβρωση τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν.
Ἡ ἐλευθερία μας δὲν κινδυνεύει ἀπὸ τὶς ὀθόνες τῶν κινητῶν μας, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀνοχή μας ἀπέναντι στὴν αὐθαιρεσία τῆς ἐξουσίας.
Ἡ μεγάλη πρόκλησις τῆς ἐποχῆς μας δὲν εἶναι νὰ ἐπιλέξωμε μεταξὺ τῆς τεχνολογίας καὶ τῆς ἐπιστροφῆς στὸ παρελθόν. Εἶναι νὰ διασφαλίσωμε ὅτι ἡ τεχνολογία θὰ παραμείνει ὑπηρέτης τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν θὰ μετατραπεῖ σὲ μηχανισμὸ ποὺ ἀναδιοργανώνει τὴν κοινωνία μὲ βάσιν τὴ λογικὴ τῆς ἐπιτηρήσεως, τῆς ἐξαρτήσεως καὶ τῆς ἀπολύτου διαχειρισιμότητος. Ἡ δημοκρατία δὲν κινδυνεύει ὅταν ὑπάρχουν ψηφιακὰ ἐργαλεῖα. Κινδυνεύει ὅταν δὲν ὑπάρχουν ὅρια στὴ χρήση τους.
Τὸ διακύβευμα τῶν καιρῶν μας δὲν εἶναι τεχνολογικό· εἶναι βαθύτατα συνταγματικό. Ὁ ψηφιακὸς ὁλοκληρωτισμὸς δὲν θὰ ἐπιβληθεῖ ἐπειδὴ οἱ προγραμματισταὶ κατεσκεύασαν ἕναν ἐξελιγμένο Προσωπικὸ Ἀριθμό. Θὰ ἐπιβληθεῖ ἐὰν ἡ κοινωνία τῶν πολιτῶν κοιμηθεῖ, ἐὰν ἀποδεχθεῖ τὴν πολιτικὴ ἀπάθεια καὶ ἐὰν ἐπιτρέψει τὴ σταδιακὴ διάβρωση τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν.
Ἡ ἐλευθερία μας δὲν κινδυνεύει ἀπὸ τὶς ὀθόνες τῶν κινητῶν μας, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀνοχή μας ἀπέναντι στὴν αὐθαιρεσία τῆς ἐξουσίας.
Ἡ μεγάλη πρόκλησις τῆς ἐποχῆς μας δὲν εἶναι νὰ ἐπιλέξωμε μεταξὺ τῆς τεχνολογίας καὶ τῆς ἐπιστροφῆς στὸ παρελθόν. Εἶναι νὰ διασφαλίσωμε ὅτι ἡ τεχνολογία θὰ παραμείνει ὑπηρέτης τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν θὰ μετατραπεῖ σὲ μηχανισμὸ ποὺ ἀναδιοργανώνει τὴν κοινωνία μὲ βάσιν τὴ λογικὴ τῆς ἐπιτηρήσεως, τῆς ἐξαρτήσεως καὶ τῆς ἀπολύτου διαχειρισιμότητος. Ἡ δημοκρατία δὲν κινδυνεύει ὅταν ὑπάρχουν ψηφιακὰ ἐργαλεῖα. Κινδυνεύει ὅταν δὲν ὑπάρχουν ὅρια στὴ χρήση τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου