«Ἡ Ἀποκάλυψη εἶναι ποιητικὸ βιβλίο ποὺ ἀπευθύνεται στὰ συναισθήματα καὶ στὶς ἐπιθυμίες καὶ δὲν πρέπει νὰ ἑρμηνεύεται κατὰ λέξη». Ὁ Ἰωάννης, σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὴν προσέγγιση, συνέθεσε δημιουργικὰ στοιχεῖα τῆς ἐποχῆς του, χωρὶς νὰ διατυπώσει προφητεία, μολονότι τὸ βιβλίο εἶναι Θεόπνευστο καὶ μαρτυρεῖ τὴν πίστη στὸν Χριστό, τὸ Ἐσφαγμένο Ἀρνί.
Αὐτά, ἀκριβῶς εἰπώθηκαν σὲ σύναξη ἱερέων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος στὸν Βόλο, μιᾶς Μητροπόλεως γνωστῆς γιὰ τὶς προοδευτικὲς θεολογικὲς καὶ ἐκκλησιαστικές της τοποθετήσεις.
Σὲ λίγο θὰ μᾶς ποῦν ὅτι ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος ἦταν ἁπλῶς ἕνας ποιητὴς μὲ ζωηρὴ φαντασία καὶ ἡ Ἀποκάλυψη ἕνα λογοτεχνικὸ δημιούργημα τῆς ἐποχῆς του! Γιατί, ἂν ἀφαιρέσουμε ἀπὸ τὸ βιβλίο τὸν προφητικὸ καὶ ἀποκαλυπτικό του χαρακτῆρα, τότε ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ πάψει νὰ ὀνομάζεται «Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη» καὶ νὰ μετονομαστεῖ σὲ «Ποιητικὲς σκέψεις καὶ προσωπικοὶ στοχασμοὶ τοῦ Ἰωάννη»!
Ἐδῶ ἀκριβῶς ὅμως ἀρχίζει ἡ ἀντίφαση γιὰ ὅσους γνωρίζουν... τὰ στοιχειώδη. Ἀπὸ τὴ μία, ἐπικαλοῦνται τὴν ἱστορικὴ ἑρμηνεία τοῦ ἀριθμοῦ 666, συνδέοντάς τον μὲ τὸν αὐτοκράτορα Νέρωνα, ὄντως μία ἀπὸ τὶς ἐπικρατέστερες ἐπιστημονικὲς προσεγγίσεις. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὑποβαθμίζουν τὴν Ἀποκάλυψη σὲ ἕνα ποιητικὸ κείμενο ποὺ ἀπευθύνεται στὰ συναισθήματα καὶ στὶς ἐπιθυμίες, ὑποστηρίζοντας ὅτι ὁ Ἰωάννης δὲν διατύπωσε προφητεία.
Τελικά, τί ἀκριβῶς ἰσχύει; Εἶναι ἕνα ἱστορικὸ κείμενο ποὺ περιγράφει ἀποκλειστικὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Νέρωνα ἢ ἕνα Θεόπνευστο προφητικὸ βιβλίο μὲ συμβολικὴ γλῶσσα καὶ διαχρονικὴ ἐσχατολογικὴ διάσταση; Διότι ἡ ἱστορικὴ ἑρμηνεία ἑνὸς συμβολισμοῦ δὲν ἀκυρώνει τὴν προφητεία, ὅπως καὶ ἡ ποιητικὴ μορφὴ ἑνὸς κειμένου δὲν ἀναιρεῖ τὸ περιεχόμενό του.
Καλὸ εἶναι λοιπὸν νὰ μὴν προσποιούμαστε ὅτι δὲν καταλαβαίνουμε ποῦ ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ συζήτηση. Ἡ σύναξη πραγματοποιήθηκε μὲ ἀφορμὴ τὶς νέες ταυτότητες καὶ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό. Λὲς καὶ τὴν κόβουμε καὶ τὴ ράβουμε τὴν Ἀποκάλυψη κατὰ παραγγελία! Ὅταν μᾶς ἐξυπηρετεῖ, τὴν ἑρμηνεύουμε ἱστορικὰ ὅταν μᾶς δυσκολεύει, τὴν ἀποκαλοῦμε ποιητικὴ κι ὅταν οἱ πιστοὶ ἐκφράζουν προβληματισμοὺς γιὰ τὶς νέες ταυτότητες, τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό, τὴν ψηφιακὴ διακυβέρνηση καὶ τὴ συγκέντρωση ὁλοένα περισσότερων προσωπικῶν δεδομένων σὲ ἑνιαῖα συστήματα, σπεύδουμε νὰ τοὺς καθησυχάσουμε μὲ θεολογικὲς γενικεύσεις.
Προφανῶς αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι οἱ νέες ταυτότητες ἢ ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς ἀποτελοῦν αὐτομάτως τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου. Οὔτε ὅτι κάθε τεχνολογικὴ ἐξέλιξη πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζεται μὲ φόβο. Σημαίνει, ὅμως, ὅτι τὰ ζητήματα τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας, τῆς ἰδιωτικότητας, τῆς ἐπιτήρησης καὶ τῆς σχέσης πολίτη καὶ κράτους ἀξίζουν σοβαρὴ συζήτηση, χωρὶς νὰ ἀπαξιώνονται οἱ εὔλογοι προβληματισμοὶ τῶν πιστῶν.
Μήπως, τελικά, ἐπιχειροῦμε νὰ προσαρμόσουμε τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ μέτρα τῆς πολιτείας, τῆς ἑκάστοτε ἐξουσίας καὶ τοῦ κυρίαρχου πνεύματος τῆς ἐποχῆς, ἀντὶ νὰ κρίνουμε τὴν ἐποχή μας ὑπό το φῶς τῆς Ἁγίας Γραφῆς;
Ὁ ἴδιος ὁ Ἰωάννης, πάντως, δὲν ἀφήνει περιθώρια νὰ ἀγνοήσουμε πῶς χαρακτηρίζει τὸ ἔργο του:
«Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τὸὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα» (Ἄποκ. 1:3).
Συμπληρώνοντας:
«Μὴ σφραγὶσῃς τὸὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου» (Ἄποκ. 22:10).
Ἡ Ὀρθοδοξία δὲν χρειάζεται τρομολαγνεία, αὐθαίρετες ταυτίσεις καὶ κινδυνολογίες οὔτε ὅμως θεολογικὲς ἐκπτώσεις γιὰ νὰ γίνει ἀρεστὴ στὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς.Η Ἀποκάλυψη δὲν γράφτηκε γιὰ νὰ τροφοδοτεῖ τὴν περιέργεια τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ οὔτε καὶ γιὰ νὰ μετατραπεῖ σὲ ἕνα ἀκίνδυνο ποιητικὸ ἀνάγνωσμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀφαιροῦμε ὅ,τι ἐνοχλεῖ τὴ σύγχρονη σκέψη.
Ἐν προκειμένῳ ἡ Ἀποκάλυψη δὲν χρειάζεται νὰ προσαρμοστεῖ στὰ μέτρα τῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐξουσία, ὅπως καὶ κάθε ἀνθρώπινο σύστημα, εἶναι ἐκείνη ποὺ ὀφείλει νὰ κρίνεται ὑπό το φῶς τῆς ἀλήθειας. Ἡ τελευταία λέξη τῆς Ἀποκαλύψεως δὲν ἀνήκει οὔτε στοὺς αὐτοκράτορες οὔτε στοὺς ἑκάστοτε ἰσχυροὺς οὔτε στοὺς ἑρμηνευτὲς ποὺ ἐπιχειροῦν νὰ τὴν προσαρμόσουν κατὰ τὸ δοκοῦν στὶς ἀνάγκες τῆς ἐποχῆς. Ἀνήκει στὸν Χριστό.
«Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Ἄποκ. 22:20).
facebook
ΣΧΟΛΙΟ π.Panteleimon Krouskos
Νὰ χαρακτηρίζεις ἕνα βιβλίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς καθαρὰ ποιητικὸ ἢ καθαρὰ ἱστορικὸ ἢ καθαρὰ προφητικὸ ἀνήκει στὴν φιλολογικὴ ἢ στὴν σχολαστικὴ κατάταξη καὶ θεώρηση τῆς Γραφῆς. Κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ ὅτι ἡ Γένεση λχ ἡ ὁποία εἶναι ἱστορικὸ βιβλίο ἔχει καὶ προφητικὰ στοιχεῖα ἡ ὅτι τὸ ποιητικὸ βιβλίο τῶν Ψαλμῶν περιλαμβάνει μεσσιανικὲς προφητεῖες ἢ τὸ ποίημα Ἆσμα Ἀσμάτων εἶναι ταυτόχρονα καὶ προφητεία ἢ ὅτι ὁ Ἠσαΐας καὶ ὁ Δανιὴλ ἔχουν περικοπὲς ὑψηλῆς ποιησης. Καὶ τί νὰ ποῦμε γιὰ τὶς ὠδὲς ποὺ περιλαμβάνονται στὰ διδακτικὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἢ στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Λουκᾶ.
Ὅμοια λοιπὸν καὶ ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου ἔχει ἀνυπέρβλητες ποιητικὲς ἐκφράσεις ἀλλὰ σχολαστικῶς κατατάσσεται στὰ βιβλία μὲ προφητικὸ ὕφος καὶ περιεχόμενο. Καὶ ἂν θέλουμε νὰ εἴμαστε ἀκραιφνῶς ἀκριβεῖς καὶ ὀρθόδοξοι ὀφείλουμε νὰ τὸ κατατάξουμε ἀνάμεσα στὰ Ἱστορικὰ Βιβλία . Γιατί περιλαμβάνει μέσα ἀπὸ σύμβολα καὶ κωδικοποιημένα μηνύματα ὅλη τὴν ἱστορία τῆς Θείας Οἰκονομίας ἀπὸ τὸ Α ἕως τὸ Ὦ. Παρελθόντα, παρόντα καὶ μέλλοντα. Τὸ ὅτι δὲν ἔχουν ὅλοι τὴν κλεῖδα τῆς γνώσης δὲν τὸ καθιστᾶ συμβολικὸ καὶ ποιητικὸ βιβλίο. Τὸ ὅτι τρομάζει ἡ καταστροφολογία δὲν τὸ καθιστᾶ σκοτεινὴ προφητεία.
Τὸ βιβλίο αὐτὸ συστήνεται ἀπὸ μόνο του . Ἀποκάλυψη. Ἀποκαλυπτικὸ κείμενο μὲ τὴν ἔννοια τῆς φανέρωσης μέσα ἀπὸ ἀποσυμβολισμοὺς καὶ τὴν παρατήρηση μὲ διάκριση θεολογικὴ καὶ ὄχι φιλολογική.
Ἁπλᾶ τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀπογυμνώνει καταστάσεις γιὰ θαρραλέους ἑρμηνευτὲς καὶ πυροδοτεῖ φιλοδοξίες γιὰ ἀνόητους καὶ διασπείρει πανικὸ στοὺς ἁμαρτωλούς , γι αὐτὸ καὶ διχάζει.
Αὐτά, ἀκριβῶς εἰπώθηκαν σὲ σύναξη ἱερέων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος στὸν Βόλο, μιᾶς Μητροπόλεως γνωστῆς γιὰ τὶς προοδευτικὲς θεολογικὲς καὶ ἐκκλησιαστικές της τοποθετήσεις.
Σὲ λίγο θὰ μᾶς ποῦν ὅτι ὁ Ἰωάννης ὁ Θεολόγος ἦταν ἁπλῶς ἕνας ποιητὴς μὲ ζωηρὴ φαντασία καὶ ἡ Ἀποκάλυψη ἕνα λογοτεχνικὸ δημιούργημα τῆς ἐποχῆς του! Γιατί, ἂν ἀφαιρέσουμε ἀπὸ τὸ βιβλίο τὸν προφητικὸ καὶ ἀποκαλυπτικό του χαρακτῆρα, τότε ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ πάψει νὰ ὀνομάζεται «Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη» καὶ νὰ μετονομαστεῖ σὲ «Ποιητικὲς σκέψεις καὶ προσωπικοὶ στοχασμοὶ τοῦ Ἰωάννη»!
Ἐδῶ ἀκριβῶς ὅμως ἀρχίζει ἡ ἀντίφαση γιὰ ὅσους γνωρίζουν... τὰ στοιχειώδη. Ἀπὸ τὴ μία, ἐπικαλοῦνται τὴν ἱστορικὴ ἑρμηνεία τοῦ ἀριθμοῦ 666, συνδέοντάς τον μὲ τὸν αὐτοκράτορα Νέρωνα, ὄντως μία ἀπὸ τὶς ἐπικρατέστερες ἐπιστημονικὲς προσεγγίσεις. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὑποβαθμίζουν τὴν Ἀποκάλυψη σὲ ἕνα ποιητικὸ κείμενο ποὺ ἀπευθύνεται στὰ συναισθήματα καὶ στὶς ἐπιθυμίες, ὑποστηρίζοντας ὅτι ὁ Ἰωάννης δὲν διατύπωσε προφητεία.
Τελικά, τί ἀκριβῶς ἰσχύει; Εἶναι ἕνα ἱστορικὸ κείμενο ποὺ περιγράφει ἀποκλειστικὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Νέρωνα ἢ ἕνα Θεόπνευστο προφητικὸ βιβλίο μὲ συμβολικὴ γλῶσσα καὶ διαχρονικὴ ἐσχατολογικὴ διάσταση; Διότι ἡ ἱστορικὴ ἑρμηνεία ἑνὸς συμβολισμοῦ δὲν ἀκυρώνει τὴν προφητεία, ὅπως καὶ ἡ ποιητικὴ μορφὴ ἑνὸς κειμένου δὲν ἀναιρεῖ τὸ περιεχόμενό του.
Καλὸ εἶναι λοιπὸν νὰ μὴν προσποιούμαστε ὅτι δὲν καταλαβαίνουμε ποῦ ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ συζήτηση. Ἡ σύναξη πραγματοποιήθηκε μὲ ἀφορμὴ τὶς νέες ταυτότητες καὶ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό. Λὲς καὶ τὴν κόβουμε καὶ τὴ ράβουμε τὴν Ἀποκάλυψη κατὰ παραγγελία! Ὅταν μᾶς ἐξυπηρετεῖ, τὴν ἑρμηνεύουμε ἱστορικὰ ὅταν μᾶς δυσκολεύει, τὴν ἀποκαλοῦμε ποιητικὴ κι ὅταν οἱ πιστοὶ ἐκφράζουν προβληματισμοὺς γιὰ τὶς νέες ταυτότητες, τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό, τὴν ψηφιακὴ διακυβέρνηση καὶ τὴ συγκέντρωση ὁλοένα περισσότερων προσωπικῶν δεδομένων σὲ ἑνιαῖα συστήματα, σπεύδουμε νὰ τοὺς καθησυχάσουμε μὲ θεολογικὲς γενικεύσεις.
Προφανῶς αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι οἱ νέες ταυτότητες ἢ ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς ἀποτελοῦν αὐτομάτως τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου. Οὔτε ὅτι κάθε τεχνολογικὴ ἐξέλιξη πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζεται μὲ φόβο. Σημαίνει, ὅμως, ὅτι τὰ ζητήματα τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας, τῆς ἰδιωτικότητας, τῆς ἐπιτήρησης καὶ τῆς σχέσης πολίτη καὶ κράτους ἀξίζουν σοβαρὴ συζήτηση, χωρὶς νὰ ἀπαξιώνονται οἱ εὔλογοι προβληματισμοὶ τῶν πιστῶν.
Μήπως, τελικά, ἐπιχειροῦμε νὰ προσαρμόσουμε τὴν Ἁγία Γραφὴ στὰ μέτρα τῆς πολιτείας, τῆς ἑκάστοτε ἐξουσίας καὶ τοῦ κυρίαρχου πνεύματος τῆς ἐποχῆς, ἀντὶ νὰ κρίνουμε τὴν ἐποχή μας ὑπό το φῶς τῆς Ἁγίας Γραφῆς;
Ὁ ἴδιος ὁ Ἰωάννης, πάντως, δὲν ἀφήνει περιθώρια νὰ ἀγνοήσουμε πῶς χαρακτηρίζει τὸ ἔργο του:
«Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τὸὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα» (Ἄποκ. 1:3).
Συμπληρώνοντας:
«Μὴ σφραγὶσῃς τὸὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου» (Ἄποκ. 22:10).
Ἡ Ὀρθοδοξία δὲν χρειάζεται τρομολαγνεία, αὐθαίρετες ταυτίσεις καὶ κινδυνολογίες οὔτε ὅμως θεολογικὲς ἐκπτώσεις γιὰ νὰ γίνει ἀρεστὴ στὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς.Η Ἀποκάλυψη δὲν γράφτηκε γιὰ νὰ τροφοδοτεῖ τὴν περιέργεια τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ οὔτε καὶ γιὰ νὰ μετατραπεῖ σὲ ἕνα ἀκίνδυνο ποιητικὸ ἀνάγνωσμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀφαιροῦμε ὅ,τι ἐνοχλεῖ τὴ σύγχρονη σκέψη.
Ἐν προκειμένῳ ἡ Ἀποκάλυψη δὲν χρειάζεται νὰ προσαρμοστεῖ στὰ μέτρα τῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐξουσία, ὅπως καὶ κάθε ἀνθρώπινο σύστημα, εἶναι ἐκείνη ποὺ ὀφείλει νὰ κρίνεται ὑπό το φῶς τῆς ἀλήθειας. Ἡ τελευταία λέξη τῆς Ἀποκαλύψεως δὲν ἀνήκει οὔτε στοὺς αὐτοκράτορες οὔτε στοὺς ἑκάστοτε ἰσχυροὺς οὔτε στοὺς ἑρμηνευτὲς ποὺ ἐπιχειροῦν νὰ τὴν προσαρμόσουν κατὰ τὸ δοκοῦν στὶς ἀνάγκες τῆς ἐποχῆς. Ἀνήκει στὸν Χριστό.
«Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Ἄποκ. 22:20).
ΣΧΟΛΙΟ π.Panteleimon Krouskos
Νὰ χαρακτηρίζεις ἕνα βιβλίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς καθαρὰ ποιητικὸ ἢ καθαρὰ ἱστορικὸ ἢ καθαρὰ προφητικὸ ἀνήκει στὴν φιλολογικὴ ἢ στὴν σχολαστικὴ κατάταξη καὶ θεώρηση τῆς Γραφῆς. Κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ ὅτι ἡ Γένεση λχ ἡ ὁποία εἶναι ἱστορικὸ βιβλίο ἔχει καὶ προφητικὰ στοιχεῖα ἡ ὅτι τὸ ποιητικὸ βιβλίο τῶν Ψαλμῶν περιλαμβάνει μεσσιανικὲς προφητεῖες ἢ τὸ ποίημα Ἆσμα Ἀσμάτων εἶναι ταυτόχρονα καὶ προφητεία ἢ ὅτι ὁ Ἠσαΐας καὶ ὁ Δανιὴλ ἔχουν περικοπὲς ὑψηλῆς ποιησης. Καὶ τί νὰ ποῦμε γιὰ τὶς ὠδὲς ποὺ περιλαμβάνονται στὰ διδακτικὰ βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἢ στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Λουκᾶ.
Ὅμοια λοιπὸν καὶ ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου ἔχει ἀνυπέρβλητες ποιητικὲς ἐκφράσεις ἀλλὰ σχολαστικῶς κατατάσσεται στὰ βιβλία μὲ προφητικὸ ὕφος καὶ περιεχόμενο. Καὶ ἂν θέλουμε νὰ εἴμαστε ἀκραιφνῶς ἀκριβεῖς καὶ ὀρθόδοξοι ὀφείλουμε νὰ τὸ κατατάξουμε ἀνάμεσα στὰ Ἱστορικὰ Βιβλία . Γιατί περιλαμβάνει μέσα ἀπὸ σύμβολα καὶ κωδικοποιημένα μηνύματα ὅλη τὴν ἱστορία τῆς Θείας Οἰκονομίας ἀπὸ τὸ Α ἕως τὸ Ὦ. Παρελθόντα, παρόντα καὶ μέλλοντα. Τὸ ὅτι δὲν ἔχουν ὅλοι τὴν κλεῖδα τῆς γνώσης δὲν τὸ καθιστᾶ συμβολικὸ καὶ ποιητικὸ βιβλίο. Τὸ ὅτι τρομάζει ἡ καταστροφολογία δὲν τὸ καθιστᾶ σκοτεινὴ προφητεία.
Τὸ βιβλίο αὐτὸ συστήνεται ἀπὸ μόνο του . Ἀποκάλυψη. Ἀποκαλυπτικὸ κείμενο μὲ τὴν ἔννοια τῆς φανέρωσης μέσα ἀπὸ ἀποσυμβολισμοὺς καὶ τὴν παρατήρηση μὲ διάκριση θεολογικὴ καὶ ὄχι φιλολογική.
Ἁπλᾶ τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀπογυμνώνει καταστάσεις γιὰ θαρραλέους ἑρμηνευτὲς καὶ πυροδοτεῖ φιλοδοξίες γιὰ ἀνόητους καὶ διασπείρει πανικὸ στοὺς ἁμαρτωλούς , γι αὐτὸ καὶ διχάζει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου