καθηγητὴς στρατιωτικῶν σχολῶν
Τὶς μέρες αὐτές, συμπληρώνονται 113 ἔτη ἀπὸ τὴ διεξαγωγὴ τῆς πολύνεκρης μάχης Κιλκίς - Λαχανᾶ, ἡ ὁποία διεσφάλισε τὴν ἑλληνικὴ κυριαρχία στὴ Θεσσαλονίκη. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τιμοῦν οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις καὶ ἡ πόλη τοῦ Κιλκὶς ἀλλὰ εἶναι ἄγνωστο στοὺς περισσότερους Νεοέλληνες.
Τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1912, ξέσπασε ὁ Α΄ Βαλκανικὸς Πόλεμος, στὸν ὁποῖο ἡ Ἑλλάδα συμπαρετάχθη μὲ τὴ Βουλγαρία, τὸ Μαυροβούνιο καὶ τὴ Σερβία, κατὰ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Στὸν πόλεμο αὐτόν, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς (μὲ ἐπί κεφαλῆς τὸν Διάδοχο Κωνσταντῖνο) διέτρεξε 448 χιλιόμετρα ―ἀπὸ τὴ Λάρισσα μέχρι τὴ Φλώρινα― ἐντὸς 34 ἡμερῶν, περνῶντας ἀνάμεσα ἀπὸ βουνὰ καὶ ἑλώδεις πεδιάδες, συχνὰ κάτω ἀπὸ ἀδιάκοπη βροχή. Κατήγαγε μία σειρὰ ἀπὸ περίλαμπρες νῖκες στὸν Σαραντάπορο, στὰ Γιαννιτσὰ κ.α. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἀπελευθερώθηκαν χιλιάδες Ἑλλήνων καὶ συνελήφθησαν 35.000 αἰχμάλωτοι, συμπεριλαμβανομένου τοῦ Τούρκου Ἀρχιστράτηγου.
Λίγο μετά, ἡ Στρατιὰ Ἠπείρου ἀπελευθέρωσε τὰ Ἰωάννινα, πετυχαίνοντας... μία νέα περίλαμπρη νίκη, ἡ ὁποία κατέπληξε τὴν Οἰκουμένη, ἐνῷ ἕως τὸ τέλος τοῦ πολέμου, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἀπελευθέρωσε ὁλόκληρη τὴ βόρεια Ἤπειρο. Ἐπηκολούθησαν σχοινοτενεῖς διαπραγματεύσεις, οἱ ὁποῖες ὁδήγησαν στὴν ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Λονδίνου, τὴν 17η/30η Μαΐου 1913. Ὅλες οἱ χῶρες εἶχαν παράπονα ἀπὸ τὸ περιεχόμενό της, ἀλλὰ οἱ Βούλγαροι ἦταν ἔξαλλοι διότι εἶχαν ἀπωλέσει τὴ Θεσσαλονίκη. Ἡ τελευταία εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ Στρατὸ καὶ εἶχε «καθαγιασθεῖ» μὲ τὸ αἷμα τοῦ ἐκεῖ δολοφονηθέντος Βασιλέα Γεωργίου Α΄.
Τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1912, ξέσπασε ὁ Α΄ Βαλκανικὸς Πόλεμος, στὸν ὁποῖο ἡ Ἑλλάδα συμπαρετάχθη μὲ τὴ Βουλγαρία, τὸ Μαυροβούνιο καὶ τὴ Σερβία, κατὰ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας. Στὸν πόλεμο αὐτόν, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς (μὲ ἐπί κεφαλῆς τὸν Διάδοχο Κωνσταντῖνο) διέτρεξε 448 χιλιόμετρα ―ἀπὸ τὴ Λάρισσα μέχρι τὴ Φλώρινα― ἐντὸς 34 ἡμερῶν, περνῶντας ἀνάμεσα ἀπὸ βουνὰ καὶ ἑλώδεις πεδιάδες, συχνὰ κάτω ἀπὸ ἀδιάκοπη βροχή. Κατήγαγε μία σειρὰ ἀπὸ περίλαμπρες νῖκες στὸν Σαραντάπορο, στὰ Γιαννιτσὰ κ.α. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἀπελευθερώθηκαν χιλιάδες Ἑλλήνων καὶ συνελήφθησαν 35.000 αἰχμάλωτοι, συμπεριλαμβανομένου τοῦ Τούρκου Ἀρχιστράτηγου.
Λίγο μετά, ἡ Στρατιὰ Ἠπείρου ἀπελευθέρωσε τὰ Ἰωάννινα, πετυχαίνοντας... μία νέα περίλαμπρη νίκη, ἡ ὁποία κατέπληξε τὴν Οἰκουμένη, ἐνῷ ἕως τὸ τέλος τοῦ πολέμου, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ἀπελευθέρωσε ὁλόκληρη τὴ βόρεια Ἤπειρο. Ἐπηκολούθησαν σχοινοτενεῖς διαπραγματεύσεις, οἱ ὁποῖες ὁδήγησαν στὴν ὑπογραφὴ τῆς Συνθήκης τοῦ Λονδίνου, τὴν 17η/30η Μαΐου 1913. Ὅλες οἱ χῶρες εἶχαν παράπονα ἀπὸ τὸ περιεχόμενό της, ἀλλὰ οἱ Βούλγαροι ἦταν ἔξαλλοι διότι εἶχαν ἀπωλέσει τὴ Θεσσαλονίκη. Ἡ τελευταία εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ Στρατὸ καὶ εἶχε «καθαγιασθεῖ» μὲ τὸ αἷμα τοῦ ἐκεῖ δολοφονηθέντος Βασιλέα Γεωργίου Α΄.
Οἱ Βούλγαροι εἶχαν ἐπιδοθεῖ σὲ συνεχεῖς προκλήσεις, ποὺ κορυφώθηκαν μὲ τὴν αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση κατὰ τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν Σέρβων. Ἀμέσως μετὰ τὴν ἐκδήλωση τῆς ἐχθρικῆς ἐπιθέσεως, ὁ Ἀρχιστράτηγος Βασιλεὺς (πλέον) Κωνσταντῖνος Α΄ διέταξε τὴν ἐκκαθάριση τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα καὶ κατόπιν τὴν ἐγκατάλειψη τῆς ἀμυντικῆς στάσεως γιὰ τὴν ἐξαπόλυση ἀντεπιθέσεως πρὶν προλάβει ὁ ἐχθρὸς νὰ συγκεντρωθεῖ στὶς προωθημένες βάσεις ἐξορμήσεώς του στὴν περιοχὴ Κιλκίς–Λαχανᾶ. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ἦταν ἡ διάσπαση τοῦ ἐχθρικοῦ μετώπου στὸ σημεῖο ἐπαφῆς τῶν δύο στρατιῶν, στερῶντας τους τὴ δυνατότητα νὰ συνδράμουν ἡ μία τὴν ἄλλη. Κατόπιν, οἱ ἡμέτερες δυνάμεις θὰ ἐστρέφοντο πρὸς τὴ λίμνη Δοϊράνη.
Τὶς δύο πρῶτες ἡμέρες τῆς ἐπιθέσεως, οἱ Ἕλληνες προωθήθηκαν μὲ ἀργὸ ρυθμὸ καὶ πολλὲς ἀπώλειες, καθὼς ἡ μορφολογία της ἐδάφους ἀποτελοῦσε πολύτιμο σύμμαχο τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε ὀχυρώσει ἐπαρκῶς τὶς θέσεις του. Τὸ βράδυ τῆς 20ης Ἰουνίου, ὁ Κωνσταντῖνος ἐξέδωσε τὴν ἀκόλουθη διαταγή, ἡ ὁποία ἔμεινε στὴν ἱστορία: «Αὔριο, ἀπαιτῶ τὴν πτώση τοῦ Κιλκίς». Πράγματι, οἱ Ἕλληνες ἐπιτιθέμενοι ἐφ’ ὅπλου λόγχη διέσπασαν τὶς ἐχθρικὲς γραμμές, ἀπελευθέρωσαν τὸ Κιλκὶς καὶ μετὰ ἐστράφησαν κατὰ τοῦ Λαχανᾶ, ὅπου κατενίκησαν ἐκ νέου τοὺς Βουλγάρους (τὴν 21η Ἰουνίου). Ἡ ἐπιτυχία τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ἔκρινε κατὰ πολλοὺς τὴν ἔκβαση ὁλοκλήρου του πολέμου. Ὁ ἐχθρὸς αἰφνιδιάσθηκε καὶ ἀπώλεσε τὴν πρωτοβουλία τῶν κινήσεων. Ἐν τούτοις, τὸ τίμημα γιὰ τοὺς Ἕλληνες ἦταν πολὺ ὑψηλό: 8.828 ἄνδρες νεκροὶ & τραυματίες ἐπὶ συνόλου 81.560. Δυστυχῶς, δὲν ὑπάρχουν ἐπίσημα στοιχεῖα γιὰ τὶς ἐχθρικὲς ἀπώλειες. Ὁ Στρατηγὸς Ν. Ivanov ἔγραψε στὰ Ἀπομνημονεύματά του: «Νόμιζα ὅτι εἶχα προβλέψει τὰ πάντα, ὅτι εἶχα μαντέψει τὰ πάντα, τὰ πάντα ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ τρέλα».
Τὶς δύο πρῶτες ἡμέρες τῆς ἐπιθέσεως, οἱ Ἕλληνες προωθήθηκαν μὲ ἀργὸ ρυθμὸ καὶ πολλὲς ἀπώλειες, καθὼς ἡ μορφολογία της ἐδάφους ἀποτελοῦσε πολύτιμο σύμμαχο τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε ὀχυρώσει ἐπαρκῶς τὶς θέσεις του. Τὸ βράδυ τῆς 20ης Ἰουνίου, ὁ Κωνσταντῖνος ἐξέδωσε τὴν ἀκόλουθη διαταγή, ἡ ὁποία ἔμεινε στὴν ἱστορία: «Αὔριο, ἀπαιτῶ τὴν πτώση τοῦ Κιλκίς». Πράγματι, οἱ Ἕλληνες ἐπιτιθέμενοι ἐφ’ ὅπλου λόγχη διέσπασαν τὶς ἐχθρικὲς γραμμές, ἀπελευθέρωσαν τὸ Κιλκὶς καὶ μετὰ ἐστράφησαν κατὰ τοῦ Λαχανᾶ, ὅπου κατενίκησαν ἐκ νέου τοὺς Βουλγάρους (τὴν 21η Ἰουνίου). Ἡ ἐπιτυχία τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ἔκρινε κατὰ πολλοὺς τὴν ἔκβαση ὁλοκλήρου του πολέμου. Ὁ ἐχθρὸς αἰφνιδιάσθηκε καὶ ἀπώλεσε τὴν πρωτοβουλία τῶν κινήσεων. Ἐν τούτοις, τὸ τίμημα γιὰ τοὺς Ἕλληνες ἦταν πολὺ ὑψηλό: 8.828 ἄνδρες νεκροὶ & τραυματίες ἐπὶ συνόλου 81.560. Δυστυχῶς, δὲν ὑπάρχουν ἐπίσημα στοιχεῖα γιὰ τὶς ἐχθρικὲς ἀπώλειες. Ὁ Στρατηγὸς Ν. Ivanov ἔγραψε στὰ Ἀπομνημονεύματά του: «Νόμιζα ὅτι εἶχα προβλέψει τὰ πάντα, ὅτι εἶχα μαντέψει τὰ πάντα, τὰ πάντα ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ τρέλα».


Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου