ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

25 Σεπ 2016

Μητρ. Γόρτυνος Ἱερεμίας: «Βασικά τῆς Ὀρθόδοξης Δογματικῆς» (1)

Κυριακάτικο ἐγκύκλιο κήρυγμα, Δημητσάνα - Μεγαλόπολη, Kυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2016
1. Τά κηρύγματά μας, ἀδελφοί χριστιανοί, ἀναφέρονται στά Δόγματα τῆς Ὀρθόδοξης πίστης μας. Τά Δόγματα αὐτά, γιά τά ὁποῖα σᾶς μίλησα γενικά στό προηγούμενο κήρυγμά μου, εἶναι οἱ σωστές γραμμές, ἄς τό πῶ ἔτσι, σύμφωνα μέ τίς ὁποῖες πρέπει νά βαδίζουμε, γιά νά ζοῦμε τόν Θεό μας, γιά νά πετύχουμε τήν σωτηρία μας. Μέ τά Δόγματα ἐκφράζεται ὅλη ἡ διδασκαλία τῆς Ὀρθόδοξης πίστης μας, πού λέγεται «Δογματική» διδασκαλία. 
Ἤθελα ὅμως ἀπό τήν ἀρχή νά σᾶς πῶ, ἀδελφοί, μερικές γενικές ἀρχές, πού ἀποτελοῦν τήν βάση τῆς Ὀρθόδοξης Δογματικῆς διδασκαλίας. Ἡ πρώτη βάση εἶναι αὐτό πού εἴπαμε στό προηγούμενο κήρυγμά μας, ὅτι στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας δέν δημιουργοῦμε καινούργια Δόγματα, καινούργιες ἀλήθειες. Αὐτό τό κάνουν οἱ Παπικοί, πού τό σύστημά τους, σάν νά εἶναι μιά μηχανή, ὅλο καί παράγει καινούργια δόγματα, ὅπως τό δόγμα τοῦ πρωτείου τοῦ Πάπα. Ἐμεῖς στήν Ὀρθοδοξία κρατοῦμε τήν παραδοθεῖσα πίστη τῆς Ἐκκλησίας, χωρίς νά προσθέτουμε οὔτε καί νά ἀφαιροῦμε τίποτε ἀπό αὐτήν. Γι᾽ αὐτό λοιπόν, ὡς πρώτη βάση θά ποῦμε τόν λόγο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, πού γράφει στήν ἀρχή τῆς Δογματικῆς του: «Ἐρῶ ἐμόν οὐδέν»! Δηλαδή, δέν θά πῶ, λέγει ὁ ἅγιος, τίποτε τό δικό μου. Καί λέγει στήν συνέχεια ὁ ἅγιος...
πατέρας ὅτι θά πεῖ «τά θείοις καί σοφοῖς ἀνδράσι λελεγμένα», ὅσα, δηλαδή, εἶπαν οἱ θεῖοι καί σοφοί ἅγιοι πατέρες.

2. Τό ἄλλο, πού σάν βάση πάλι θέλω νά πῶ, ἀδελφοί, εἶναι ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Δογματική διδασκαλία μιλώντας γιά τόν Θεό κάνει διάκριση μεταξύ Οὐσίας καί Ἐνέργειας στόν Θεό. Τό Δόγμα αὐτό εἶναι πολύ σοβαρό καί σ᾽ αὐτό διαφέρουμε πάλι ἀπό τούς παπικούς, οἱ ὁποῖοι δέν κάνουν τήν διάκριση αὐτή στόν Θεό. Αὐτοί δέχονται τόν Θεό ὡς Οὐσία μόνο. Ἀλλά ἡ Οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀκατάληπτη καί ἀθέατη. Τότε, πῶς ὁ Χριστός μᾶς εἶπε ὅτι οἱ καθαροί στήν καρδιά θά δοῦνε τόν Θεό (βλ. Ματθ. 5,8); Θά Τόν δοῦνε διά τῶν θείων Του Ἐνεργειῶν. Ἄν ὁ Θεός εἶναι Οὐσία μόνο, ὅπως δέχονται οἱ Καθολικοί, τότε, πῶς δημιουργήθηκε ὁ κόσμος; Ἀπό τήν Οὐσία τοῦ Θεοῦ; Τότε τά πάντα γύρω μας, καί οἱ πέτρες καί τά χορτάρια, εἶναι Θεός, ἄν ἔγιναν ἀπό τήν Οὐσία τοῦ Θεοῦ. 

Ἔτσι καταλήγουμε στόν «πανθεϊσμό», πού εἶναι «τό πάντων ἀτοπώτατον», ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Βασικό λοιπόν τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας εἶναι ὅτι κάνει διάκριση Οὐσίας καί Ἐνέργειας στόν Θεό. Καί ἐνῶ μέ τήν Οὐσία τοῦ Θεοῦ δέν μποροῦμε νά ἔχουμε καμμία κοινωνία, ὅμως ἐρχόμαστε σέ κοινωνία μέ τόν Θεό διά τῶν θείων Του Ἐνεργειῶν. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός μιλώντας γιά τόν Θεό ἔφερε τήν εἰκόνα τοῦ ἡλίου. Εἶναι πολύ ὡραία ἡ εἰκόνα αὐτή. Μέ τό καυτό τοῦ ἡλίου, τήν λάβα του, τήν οὐσία του, ἄς ποῦμε, δέν μποροῦμε νά ἔρθουμε σέ καμμία κοινωνία. Καήκαμε!... 

Ἀλλά, ἐνῶ δέν μποροῦμε νά ἔρθουμε σέ καμμία κοινωνία μέ τήν λάβα τοῦ ἡλίου, ὅμως ἔχουμε κοινωνία μέ τίς ἐνέργειές του, μέ τό φῶς του καί τήν θερμότητά του. Ἔτσι καί ἐμεῖς ἐπικοινωνοῦμε μέ τόν Θεό μέ τίς θεῖες Του Ἐνέργειες. Διά τῶν θείων Του Ἐνεργειῶν ὁ Θεός δημιούργησε τόν κόσμο καί κυβερνᾶ τόν κόσμο, καί μέ τίς θεῖες Του Ἐνέργειες πάλι ἁγιαζόμαστε καί σωζόμαστε. Ὁ Μέγας Βασίλειος, πατέρας τοῦ 4ου αἰ., ἔλεγε: «Ἡμεῖς ἐκ τῶν ἐνεργειῶν γνωρίζειν λέγομεν τόν Θεόν ἡμῶν, τῇ δέ οὐσίᾳ αὐτῇ προσεγγίζειν οὐχ ὑπισχνούμεθα. Αἱ μέν γάρ ἐνέργειαι αὐτοῦ πρός ἡμᾶς καταβαίνουσιν, ἡ δέ οὐσία αὐτοῦ μένει ἀπρόσιτος».

3. Καί ἕνα τρίτο πού θέλω νά σᾶς πῶ στό κήρυγμά μου σήμερα, ἀδελφοί χριστιανοί, ὡς βασική προϋπόθεση καί αὐτό στήν ᾽Ορθόδοξη Θεολογία μας, εἶναι ὅτι πρέπει νά κάνουμε διάκριση μεταξύ κτιστοῦ καί ἀκτίστου, μεταξύ Ὄντος καί μή Ὄντος. Ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος, ἐνῶ ὅλα τά ἄλλα, ὁ κόσμος πού μᾶς περιβάλλει, ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι καί οἱ ἄγγελοι ἀκόμη, εἶναι ὅλα κτιστά. Πραγματικός Ὤν, Ὑπάρχων, εἶναι μόνο ὁ Θεός. Ὅλοι ἐμεῖς καί οἱ ἄγγελοι ἀκόμη, γίναμε ὄντα, ἤλθαμε, δηλαδή, σέ ὕπαρξη, διά τοῦ Ὄντος Θεοῦ. 

Ὅ,τι σχετίζεται μέ τόν Ἴδιο τόν Θεό εἶναι ἄκτιστο. Γι᾽ αὐτό, ὅταν μιλᾶμε γιά τίς Ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, διά τῶν Ὁποίων ὁ Θεός ἐπικοινωνεῖ μαζί μας, ὅπως εἴπαμε προηγουμένως, πρέπει νά λέμε καί τό ἄλλο τό ἀναγκαῖο, ὅτι οἱ ἐνέργειες αὐτές εἶναι ἄκτιστες. Νά λέμε δηλαδή, «διά τῶν ἀκτίστων θείων ἐνεργειῶν». Τό λέγω αὐτό, γιατί πάλι οἱ παπικοί, ἐνῶ πρῶτα δέν δέχονταν Ἐνέργειες στόν Θεό, καί κήρυττταν «Θεόν ἐνενέργητον», ὅμως, μέ τήν φωτισμένη πολεμική τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἐναντίον τους, ἀναγκάστηκαν τελικά νά δεχθοῦν ὅτι ὁ Θεός ἔχει Ἐνέργειες, «κτιστάς δέ», εἶπαν. Κτιστές καί ὄχι ἄκτιστες ἐνέργειες. Αὐτό ἀποτελεῖ λανθασμένο δόγμα τῶν Καθολικῶν. 

Γιατί, ἄν οἱ ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ, διά τῶν ὁποίων ὁ Θεός μᾶς σώζει, εἶναι κτιστές, τότε πῶς σωζόμαστε; Πῶς θεωνόμαστε; Τό κτιστόν δέν μπορεῖ νά σώσει οὔτε νά θεώσει. Τό κτιστόν ἔχει ἀνάγκη τό ἴδιο ἀπό σωτηρία καί ἀπό θέωση. Θυμούμαστε ἐδῶ τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν θεολόγο, πού γιά νά πολεμήσει τούς πνευματομάχους, πού ἔλεγαν ὅτι τό ῞Αγιο Πνεῦμα δέν εἶναι Θεός, ἀλλά εἶναι κτίσμα, εἶπε σ᾽ αὐτούς αὐτό τό τολμηρό: Ἄν τό Ἅγιο Πνεῦμα δέν εἶναι Θεός, ἀλλά εἶναι κτίσμα, τότε... ἄς θεωθεῖ πρῶτα αὐτό καί ἄς θεώσει ἔπειτα καί ἐμένα τόν ἄνθρωπο, πού εἶμαι καί ἐγώ κτίσμα, σάν κι᾽ αὐτό! «Εἰ μή Θεός τό Πνεῦμα τό Ἅγιον – εἶπε κατά λέξη ὁ ἅγιος Πατέρας – θεωθήτω πρῶτον καί οὕτω θεούτω με τό ὁμότιμον»! Θεωνόμαστε διά τῶν θείων Ἐνεργειῶν, πού εἶναι ἄκτιστες καί ὄχι κτιστές.

Ἀλλά ἔχουμε καί ἄλλες βασικές διδασκαλίες τῆς Ὀρθόδοξης Δογματικῆς, σάν κλειδιά της, πού πρέπει νά τίς γνωρίζουμε. Θά μιλήσουμε γι᾽ αὐτές, πρῶτα ὁ Θεός, στό ἑπόμενο κήρυγμά μας.

Μέ πολλές εὐχές, 
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας

* Φωτογραφία τοῦ «Ῥωμαίικου Ὁδοιπορικοῦ»

2 σχόλια:

  1. Μητροπολίτης Αντινόης Παντελεήμων Λαμπαδάριος.

    Μπορείτε να διαβάστε πολλά κείμενα του στο Διαδίκτυο:

    http://www.orthodox-mitropolitan-of-antinoes-panteleimon.com/index.php/el/biblia-arthra.html


    Το βιβλίο του (στο Διαδίκτυο) "Η ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ", το βρίσκετε επίσης στην προαναφερόμενη διεύθυνση.


    Στην επόμενη διεύθυνση θα διαβάσετε για την θαυματουργική θεραπεία του Μητροπολίτου Παντελεήμονος, από σοβαρότατη θανατηφόρα ασθένεια, με την επέμβαση της Θεοτόκου Μαρίας:

    http://www.orthodox-mitropolitan-of-antinoes-panteleimon.com/books/gr/The%20healing%20of%20Bishop%20Panteleimon%20GR.pdf

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Θα ΄θελα να ρωτήσω μια απορία σε ένα θεολογικό ζήτημα να μου απαντήσει ένας θεολόγος ή ιερώμενος.

    Λέμε ο Θεός προγνωρίζει τα πάντα,η Αγία Γραφή λέει στις πράξεις, Κεφ.ΙΕ 18 γνωστά απ΄αιώνος εστί τω Θεώ πάντα τα έργα αυτού. Ως εδώ άριστα,και μπαίνω στο ερώτημα. Ο Θεός δημιούργησε όλα τα κτιστά,υλικά και πνευματικά,δημιούργησε τους αγγέλους οι οποίοι είναι κτιστά πνευματικά όντα. Αποστάτησε ο Εωσφόρος και συμπαρέσυρε το δέκατο τάγμα αγγέλων. Αφού ο Θεός όπως γνωρίζουμε είναι αγαθός και καλός δημιουργεί πάντα το καλό και ποτέ το κακό. Αφού προγνωρίζει πριν ακόμη έρθουν στην ύπαρξη τα κτιστά όντα,άρα ήξερε,γνώριζε την επιλογή προς το κακό και τη πορεία του αγγέλου φωτός που κάποτε ήταν ο Εωσφόρος. Αφού γνώριζε γιατί το επέτρεψε,αν θέλετε γιατί το άφησε να εξελιχτεί ώστε να συμβεί αυτή η αποστασία και στη συνέχεια να δημιουργηθούν τόσα προβλήματα και στο αγαπημένο του δημιούργημα τον άνθρωπο; Στον άνθρωπο έδωσε το αυτεξούσιο,η προαίρεσή του έχει τον πρωτεύοντα ρόλο κι απ΄αυτήν εν πολλοίς θα κριθεί,στη περίπτωση του πρώην αγγέλου που κι εκείνος είχε το αυτεξούσιο γιατί το επέτρεψε να εξελιχθεί έτσι; Θα ήθελα μια υπεύθυνη απάντηση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Εάν χρησιμοποιείτε συσκευές με λειτουργικό σύστημα Android και δεν αναγνωρίζει το πολυτονικό σύστημα (δεν φαίνονται δηλαδή όλα τα γράμματα στις αναρτήσεις), κατεβάστε από το google store το Mozilla Firefox Browser ώστε να μπαίνετε από αυτόν τον Browser και να επιλυθεί το πρόβλημά σας. Κατεβάστε το από ΕΔΩ.

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.

Φόρτωση...