Ἀδικημένος, πικραμένος, κατατρεγμένος, πάμφτωχος. Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος, αὐτὸ τὸ σπάνιο μαργαριτάρι στὸ αἰώνιο στέμμα τῆς Ὀρθοδοξίας, εἶναι ἡ ἀπάντηση ὅτι τὸ θυσιαστικὸ πνεῦμα τῶν Ἁγίων δὲν εἶναι μιὰ θεωρητικὴ ἠθικολογία, ἀλλὰ ἕνας βίος ποὺ διαχρονικὰ στάζει αἷμα.
Ἀπὸ ἐπίσκοπος Πενταπόλεως, βρέθηκε στὴν ἀπόλυτη ἐξαθλίωση ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ βρεθεῖ ἱεράρχης. Συκοφαντημένος ἀπὸ κύκλους τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, αὐτοεξόριστος στὴν Ἀθήνα, χωρὶς χρήματα γιὰ τροφὴ καὶ στέγη, ἐπαίτης μιᾶς εὐκαιρίας νὰ ὑπηρετήσει ξανὰ τὸν Χριστό. Διψῶντας, ὄχι νὰ λάβει πίσω τὰ ἀξιώματά του, ὄχι νὰ ἀποκαταστήσει τὴ φήμη του, ἀλλὰ πάνω ἀπ’ ὅλα νὰ γίνει ξανὰ ἐργάτης στὴν ὑπηρεσία τοῦ ποιμνίου. Σὰν φάρος ποὺ τὰ κρύσταλλά του θρυψαλιάστηκαν ἀπὸ τὴ φουρτούνα, τὸ φῶς ἔσβησε, τὰ πλοιαράκια ἔχασαν τὸν προσανατολισμό, ὅμως αὐτὸ τὸ φῶς ἔμελλε νὰ λάμψει ξανά, χιλιάδες φορὲς λαμπρότερο.
Μετὰ τὴν ἐξοργιστικὴ πλεκτάνη ποὺ στήθηκε ἐναντίον τοῦ Ἁγίου, ἐκεῖνος θὰ μποροῦσε νὰ ἀναλωθεῖ σὲ χρόνια προστριβῶν καὶ διενέξεων γιὰ νὰ βρεῖ τὸ δίκιο του. Δὲν τὸ ἔκανε. Ἔστειλε μὲν κάποιες ἐπιστολὲς διαμαρτυρίας, ἔπραξε τὰ ἱεροκανονικὰ ζητῶντας ἔστω δυνατότητα ἀπολογίας, ὄχι ὅμως γιὰ νὰ καθαρίσει τὸ δικό του ὄνομα, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἐπουλωθεῖ ὁ σκανδαλισμὸς τῶν πιστῶν... καὶ νὰ εἰρηνεύσει ἡ Ἐκκλησία. Ὅμως ὁ Θεὸς δὲν ἀφαίρεσε τὸν σταυρὸ τῆς ἀδικίας ἀπὸ τοὺς ταπεινωμένους ὤμους τοῦ Ἁγίου. Ἀκατανόητο γιὰ πολλοὺς τότε. Δικαιωμένο καὶ πάνσοφο σχέδιο, ἐξετάζοντάς το, σήμερα.
Ὁ συγκλονιστικὸς βίος τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου κλείνει μέσα του δεκάδες ἀπαντήσεις γιὰ τὶς μεγάλες πτώσεις τοῦ καιροῦ μας. Μέσα σὲ μιὰ σημερινὴ ἐποχὴ ποὺ ἡ αὐτοπροβολὴ εἶναι τὸ ἀπόλυτο φετὶχ τῆς «ἐπιτυχίας», ὁ Ἅγιος Νεκτάριος κατάφερε κρυπτόμενος νὰ τιμᾶται στὰ πέρατα τοῦ κόσμου. Ὅσο ζοῦσε τὸν ἁγιασμένο βίο του, διαρκῶς ἐλάττωνε τὸν ἑαυτό του γιὰ νὰ χωρᾶ ὅλο καὶ νέα ἀποθέματα ἀγάπης. Καὶ ἀφ' ὅτου πέταξε γιὰ νὰ συναντήσει τὸν Κύριο τῶν κυριευόντων, διαρκῶς ἐπεκτείνεται ἡ ἀκτινοβολία τοῦ ὀνόματός του σὲ ὁλόκληρη τὴν οἰκουμένη. Κανένα ἄλλο μέγεθος στὸν κόσμο δὲν αὐξάνεται μὲ τὴν ταπείνωση, παρὰ μόνο ἐκεῖνο τῆς ἁγιότητας. Ἐκεῖνο ποὺ ἀντιπροτείνει τὴ σύμπτυξη τοῦ «ἐγώ», στὴ γιγάντωση τῆς κενότητας τοῦ κόσμου.
Ἀπὸ ἐπίσκοπος Πενταπόλεως, βρέθηκε στὴν ἀπόλυτη ἐξαθλίωση ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ βρεθεῖ ἱεράρχης. Συκοφαντημένος ἀπὸ κύκλους τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, αὐτοεξόριστος στὴν Ἀθήνα, χωρὶς χρήματα γιὰ τροφὴ καὶ στέγη, ἐπαίτης μιᾶς εὐκαιρίας νὰ ὑπηρετήσει ξανὰ τὸν Χριστό. Διψῶντας, ὄχι νὰ λάβει πίσω τὰ ἀξιώματά του, ὄχι νὰ ἀποκαταστήσει τὴ φήμη του, ἀλλὰ πάνω ἀπ’ ὅλα νὰ γίνει ξανὰ ἐργάτης στὴν ὑπηρεσία τοῦ ποιμνίου. Σὰν φάρος ποὺ τὰ κρύσταλλά του θρυψαλιάστηκαν ἀπὸ τὴ φουρτούνα, τὸ φῶς ἔσβησε, τὰ πλοιαράκια ἔχασαν τὸν προσανατολισμό, ὅμως αὐτὸ τὸ φῶς ἔμελλε νὰ λάμψει ξανά, χιλιάδες φορὲς λαμπρότερο.
Μετὰ τὴν ἐξοργιστικὴ πλεκτάνη ποὺ στήθηκε ἐναντίον τοῦ Ἁγίου, ἐκεῖνος θὰ μποροῦσε νὰ ἀναλωθεῖ σὲ χρόνια προστριβῶν καὶ διενέξεων γιὰ νὰ βρεῖ τὸ δίκιο του. Δὲν τὸ ἔκανε. Ἔστειλε μὲν κάποιες ἐπιστολὲς διαμαρτυρίας, ἔπραξε τὰ ἱεροκανονικὰ ζητῶντας ἔστω δυνατότητα ἀπολογίας, ὄχι ὅμως γιὰ νὰ καθαρίσει τὸ δικό του ὄνομα, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἐπουλωθεῖ ὁ σκανδαλισμὸς τῶν πιστῶν... καὶ νὰ εἰρηνεύσει ἡ Ἐκκλησία. Ὅμως ὁ Θεὸς δὲν ἀφαίρεσε τὸν σταυρὸ τῆς ἀδικίας ἀπὸ τοὺς ταπεινωμένους ὤμους τοῦ Ἁγίου. Ἀκατανόητο γιὰ πολλοὺς τότε. Δικαιωμένο καὶ πάνσοφο σχέδιο, ἐξετάζοντάς το, σήμερα.
Ὁ συγκλονιστικὸς βίος τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου κλείνει μέσα του δεκάδες ἀπαντήσεις γιὰ τὶς μεγάλες πτώσεις τοῦ καιροῦ μας. Μέσα σὲ μιὰ σημερινὴ ἐποχὴ ποὺ ἡ αὐτοπροβολὴ εἶναι τὸ ἀπόλυτο φετὶχ τῆς «ἐπιτυχίας», ὁ Ἅγιος Νεκτάριος κατάφερε κρυπτόμενος νὰ τιμᾶται στὰ πέρατα τοῦ κόσμου. Ὅσο ζοῦσε τὸν ἁγιασμένο βίο του, διαρκῶς ἐλάττωνε τὸν ἑαυτό του γιὰ νὰ χωρᾶ ὅλο καὶ νέα ἀποθέματα ἀγάπης. Καὶ ἀφ' ὅτου πέταξε γιὰ νὰ συναντήσει τὸν Κύριο τῶν κυριευόντων, διαρκῶς ἐπεκτείνεται ἡ ἀκτινοβολία τοῦ ὀνόματός του σὲ ὁλόκληρη τὴν οἰκουμένη. Κανένα ἄλλο μέγεθος στὸν κόσμο δὲν αὐξάνεται μὲ τὴν ταπείνωση, παρὰ μόνο ἐκεῖνο τῆς ἁγιότητας. Ἐκεῖνο ποὺ ἀντιπροτείνει τὴ σύμπτυξη τοῦ «ἐγώ», στὴ γιγάντωση τῆς κενότητας τοῦ κόσμου.
Ἐκεῖνος ἔδειχνε τὸν οὐρανό
Ἀπέναντι στὴ σημερινὴ τάση νὰ ἐπιβάλλεσαι, νὰ δικαιολογεῖσαι, νὰ ζητᾶς ἐπιβεβαίωση καὶ νὰ ἔχεις πάντα τὴν τελευταία λέξη, ἕνας Ἅγιος Νεκτάριος ὑπάρχει κάπου στὸ εἰκονοστάσι μας γιὰ νὰ μᾶς θυμίζει ὅτι τὸ ρῆμα τοῦ οὐρανοῦ εἶναι τὸ ἔσχατο (καὶ μοναδικὸ) καύχημα ἢ ἡ καταισχύνη μας. «Ἂς ἐπικρατήσουμε στὸν ἄλλον καὶ ἡ νίκη μας ἂς μὴ σημαίνει τίποτα», εἶναι τὸ σημερινὸ πνεῦμα ἀλληλοσπαραγμοῦ. «Ἂς ἡττηθῶ ἀπὸ τοὺς πάντες, φτάνει μόνο νὰ κρατήσω τὸ πᾶν τοῦ Θεοῦ», εἶναι ἡ ἀπάντηση τοῦ Ἁγίου. Πόσοι θὰ μποροῦσαν νὰ τὰ χάσουν ὅλα καὶ νὰ σταθοῦν ἀκλόνητοι στὸ ἔργο τους, ὅπως ὁ Νεκτάριος; Ὅταν ὅλος ὁ κόσμος τὸν ἔδειχνε ἀπαξιωτικὰ μὲ τὸ δάχτυλο, ἐκεῖνος ἔδειχνε τὸν οὐρανό.
Ἡ ἱστορία εἶναι γεμάτη ἀπὸ σμάρια ἀνθρώπων ποὺ γαντζώθηκαν σφιχτὰ στὰ ἀξιώματά τους ὡς τὸ τέλος, ἐξουδετέρωσαν ὅλους τοὺς ἀνταγωνιστές τους, ἀπόλαυσαν τὴ φήμη τους, ἔλαβαν δόξες καὶ τιμές, ἀλλὰ μόλις ἡ καρδιά τους σταμάτησε νὰ χτυπάει – νεκρώθηκε αὐτοστιγμεὶ καὶ τὸ διαμέτρημά τους. Ἡ γῆ ἔχει ὑποδεχθεῖ στοὺς λάκκους της μυριάδες τέτοιες θλιβερὲς ἱστορίες. Καὶ ἕνας Νεκτάριος ποὺ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἀναξιότερο κάθε ἀνθρώπου, μυρόβλησε ὡς σκήνωμα μπροστὰ σὲ πλήθη πιστῶν καὶ θαυματουργεῖ ἀκαταπαύστως ἕως σήμερα.
Ἡ νόσος τῆς σημερινῆς ἐποχῆς μας εἶναι ὅτι θεωρεῖ ἐλαττώματα ὅλες τὶς ἀρετὲς ποὺ ἔφερε ὁ Ἅγιος Νεκτάριος: τὴν πίστη, τὴν πραότητα, τὴν ἐγκαρτέρηση, τὴν ἀνεξικακία, τὴ συγχωρητικότητα, τὴ μακροθυμία, τὴν ἀφιλοχρηματία, τὴ φιλανθρωπία. Μιὰ κοινωνία ποὺ ἀναμετρᾶ τὸ μπόϊ της δίπλα σὲ τέτοιους Ἁγίους, φαίνεται πόσο ἔχει πτωχεύσει πνευματικά, πολὺ πρὶν πτωχεύσει οἰκονομικά. Ὁ φθόνος ἔχει γίνει ἡ μόνιμη ἐπωδὸς τῆς ὑπεροψίας μας. Ὄχι ἕναν, ἀλλὰ ἑκατὸ Νεκταρίους ἂν εἴχαμε σήμερα, θὰ τοὺς «σταυρώναμε» καὶ τοὺς ἑκατὸ μὲ συνοπτικὲς διαδικασίες. Χωρὶς δυνατότητα ἀπολογίας, χωρὶς τεκμήριο ἀθωότητας. Ἔχουμε ἄλλωστε καὶ πρόσφατα παραδείγματα «λιθοβολισμοῦ» ἱερέων καὶ ἀρχιερέων.
Ὄχι μόνο νὰ ἐξετάσουμε τὴν ἀθωότητα κάποιου δὲν φιλοτιμούμαστε, ἀλλὰ οὔτε κἂν νὰ ἀρθρώσουμε τὶς δύο ἁπλὲς λεξοῦλες «δὲν ξέρω», δὲν εἴμαστε ἱκανοί. Ἔστω νὰ κρατήσουμε ἕναν «λευκὸ» λογισμὸ ὡς περίσσευμα, ὡς καβάτζα βρὲ ἀδερφέ! Ἀλλὰ ὄχι, πρέπει νὰ δικάσουμε, νὰ καταδικάσουμε, νὰ φανοῦμε παντογνῶστες, «φυσιογνωμιστές», ψυχογράφοι, ντετέκτιβ καὶ κάθε ἄλλη εἰδίκευση ποὺ ἀφορᾶ τὸν ἄλλον, φτάνει μόνο αὐτὴ ἡ «ξερολίαση» νὰ μὴ στρέφεται ποτὲ πρὸς τὸν ἑαυτό μας.
Τελικὰ τὸ μεγαλύτερο κρῖμα σχετικὰ μὲ τὸν Ἅγιο Νεκτάριο εἶναι ὅτι ἐκεῖνος δυσφημίστηκε ἀδίκως ἐν ζωῇ ἢ ὅτι 106 χρόνια μετὰ τὴν ὁσιακὴ κοίμησή του, ἐμεῖς ἀγνοοῦμε ἀκόμα τὴ μικρότητα τῆς κρίσης μας καὶ τὴν τελειότητα τῆς θείας δικαιοσύνης;
Ἡ ἱστορία εἶναι γεμάτη ἀπὸ σμάρια ἀνθρώπων ποὺ γαντζώθηκαν σφιχτὰ στὰ ἀξιώματά τους ὡς τὸ τέλος, ἐξουδετέρωσαν ὅλους τοὺς ἀνταγωνιστές τους, ἀπόλαυσαν τὴ φήμη τους, ἔλαβαν δόξες καὶ τιμές, ἀλλὰ μόλις ἡ καρδιά τους σταμάτησε νὰ χτυπάει – νεκρώθηκε αὐτοστιγμεὶ καὶ τὸ διαμέτρημά τους. Ἡ γῆ ἔχει ὑποδεχθεῖ στοὺς λάκκους της μυριάδες τέτοιες θλιβερὲς ἱστορίες. Καὶ ἕνας Νεκτάριος ποὺ θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἀναξιότερο κάθε ἀνθρώπου, μυρόβλησε ὡς σκήνωμα μπροστὰ σὲ πλήθη πιστῶν καὶ θαυματουργεῖ ἀκαταπαύστως ἕως σήμερα.
Ἡ νόσος τῆς σημερινῆς ἐποχῆς μας εἶναι ὅτι θεωρεῖ ἐλαττώματα ὅλες τὶς ἀρετὲς ποὺ ἔφερε ὁ Ἅγιος Νεκτάριος: τὴν πίστη, τὴν πραότητα, τὴν ἐγκαρτέρηση, τὴν ἀνεξικακία, τὴ συγχωρητικότητα, τὴ μακροθυμία, τὴν ἀφιλοχρηματία, τὴ φιλανθρωπία. Μιὰ κοινωνία ποὺ ἀναμετρᾶ τὸ μπόϊ της δίπλα σὲ τέτοιους Ἁγίους, φαίνεται πόσο ἔχει πτωχεύσει πνευματικά, πολὺ πρὶν πτωχεύσει οἰκονομικά. Ὁ φθόνος ἔχει γίνει ἡ μόνιμη ἐπωδὸς τῆς ὑπεροψίας μας. Ὄχι ἕναν, ἀλλὰ ἑκατὸ Νεκταρίους ἂν εἴχαμε σήμερα, θὰ τοὺς «σταυρώναμε» καὶ τοὺς ἑκατὸ μὲ συνοπτικὲς διαδικασίες. Χωρὶς δυνατότητα ἀπολογίας, χωρὶς τεκμήριο ἀθωότητας. Ἔχουμε ἄλλωστε καὶ πρόσφατα παραδείγματα «λιθοβολισμοῦ» ἱερέων καὶ ἀρχιερέων.
Ὄχι μόνο νὰ ἐξετάσουμε τὴν ἀθωότητα κάποιου δὲν φιλοτιμούμαστε, ἀλλὰ οὔτε κἂν νὰ ἀρθρώσουμε τὶς δύο ἁπλὲς λεξοῦλες «δὲν ξέρω», δὲν εἴμαστε ἱκανοί. Ἔστω νὰ κρατήσουμε ἕναν «λευκὸ» λογισμὸ ὡς περίσσευμα, ὡς καβάτζα βρὲ ἀδερφέ! Ἀλλὰ ὄχι, πρέπει νὰ δικάσουμε, νὰ καταδικάσουμε, νὰ φανοῦμε παντογνῶστες, «φυσιογνωμιστές», ψυχογράφοι, ντετέκτιβ καὶ κάθε ἄλλη εἰδίκευση ποὺ ἀφορᾶ τὸν ἄλλον, φτάνει μόνο αὐτὴ ἡ «ξερολίαση» νὰ μὴ στρέφεται ποτὲ πρὸς τὸν ἑαυτό μας.
Τελικὰ τὸ μεγαλύτερο κρῖμα σχετικὰ μὲ τὸν Ἅγιο Νεκτάριο εἶναι ὅτι ἐκεῖνος δυσφημίστηκε ἀδίκως ἐν ζωῇ ἢ ὅτι 106 χρόνια μετὰ τὴν ὁσιακὴ κοίμησή του, ἐμεῖς ἀγνοοῦμε ἀκόμα τὴ μικρότητα τῆς κρίσης μας καὶ τὴν τελειότητα τῆς θείας δικαιοσύνης;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου