Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἤταν στήν κοσμική ζωή του πολύ πλούσιος. Ἀπό τότε ὅλο ἐσκόρπιζε. Καί ὁ Θεός τοῦ πολλαπλασίαζε τά ἀγαθά του.
Ἔχοντας καταλάβει καλά, ὅτι ἡ ἐλεημοσύνη δέν πρέπει νά γίνεται γιά νά βραβευθεῖ ὁ ἐλεήμονας ἀπό τούς ἀνθρώπους, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἔκανε ὅλες τίς καλές πράξεις του κρυφά. Ἀλλά ὅπως τά λουλούδια, ὅταν δέν φαίνονται τά προδίδει ἡ εὐωδία τους πού γεμίζει τόν ἀέρα, παρόμοια καί ἡ εὐωδία τῶν πράξεων τοῦ ἁγίου Ἰωάννη, δέν μποροῦσε νά μείνει γιά πάντα κρυφή! Ἔτσι, κλῆρος καί λαός, βλέποντάς τον σάν ἀληθινό μιμητή τοῦ Χριστοῦ, μετά τόν θάνατο τοῦ τότε πατριάρχη Θεοδώρου (607-609 μ.Χ.), τόν ἐξέλεξαν διάδοχό του. Ὁ ἅγιος ἀπέφευγε τό ὑψηλό ἀξίωμα, ἀλλά ἐμπρός στήν ἀξίωση τοῦ κλήρου καὶ τοῦ λαοῦ, στήν ὁποία προστέθηκε καί ἡ πίεση τοῦ αὐτοκράτορα Ἡρακλείου (610-641 μ.Χ.) ὁ Ἰωάννης ἀναγκάστηκε νά ὑποχωρήσει. Καί ἔγινε πατριάρχης.
Μετά τήν ἐνθρόνισή του κάλεσε τούς κληρικούς καί τούς εἶπε:
-Θέλω νά μέ πληροφορήσετε πόσοι εἶναι οἱ κύριοί μου. Θέλω τά ὀνόματά τους καί ὅλα τά στοιχεῖα τους!
Ἔμεινα ἔκπληκτοι οἱ Ἱερεῖς. Τί ἐννοοῦσε ἄραγε ὁ Πατριάρχης;
Ἐννοῶ, τούς λέει, ἐκείνους, πού τούς ἀποκαλοῦμε “φτωχούς”. Αὐτοί εἶναι οἱ Κύριοί μας! Ἐγώ ἔτσι τούς βλέπω. Καί ἀφοῦ τοῦ τά ἔδωσαν, τότε καί τί δέν ἔκαμε νά τούς ἀνακουφίσει! Ἀδιαφοροῦσε ἐντελῶς γιά τόν ἑαυτό του. Καί στήν σκέψη... ὅτι αὐτός τά ἔχει ὅλα ἄφθονα, ἐνῶ μπορεῖ μερικοί νά μήν ἔχουν οὔτε λίγο ψωμί, αἱμάτωνε ἡ καρδιά του. “Μπορεῖ ποτέ, σκεφτόταν, νά αἰσθάνεται ἄνετα ὁ πατέρας, ὅταν στεροῦνται καί ὑποφέρουν τά παιδιά του;”.
Πράγματι, ὁ ἅγιος Ἰωάννης αὐτά δέν τά ἔλεγε μόνο. Τά εἶχε κάμει τρόπο ζωῆς. Ζοῦσε πολύ λιτά καί φτωχικά.
Κάποτε ἕνας ἄρχοντας εἶδε σέ τί φτωχικό κρεβάτι κοιμᾶται ὁ μεγάλος αὐτός πατριάρχης καί τοῦ δώρησε ἕνα κλινοσκέπασμα πολυτελείας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τό πῆρε. Ἀλλά δέν τοῦ ἔκανε καρδιά νά τό χρησιμοποιήσει γιά τόν ἑαυτό του. Ἔτσι, τό πούλησε. Καί τό ἀντίτιμο τό διένειμε στούς φτωχούς. Μά τότε ὁ κόσμος ἤταν μικρός καί τά εἴδη πολυτελείας, λίγα καί τά ἀκριβά, ξεχώριζαν. Τήν ἄλλη μέρα ὁ ἄρχοντας γνώρισε τό δῶρο του στό παζάρι, ἔμαθε τήν ἀλήθεια, τό ξαναγόρασε καί τό ξαναπρόσφερε στόν πατριάρχη. Καί ἐκεῖνος τό ξαναπούλησε! Καί ὁ παράξενος αὐτός “περίπατος” τοῦ κλινοσκεπάσματος ἔγινε μερικές φορές ἀκόμη!
Ὅταν τοῦ τό πῆγε γιά τελευταία φορά, ὁ πατριάρχης ἐρώτησε:
-Γιά νά δοῦμε, ποιός θά κουρασθεῖ, ἐγώ νά τό πουλάω ἢ σύ νά τό ἀγοράζεις καί νά μοῦ τό ξαναφέρνεις!
-Νά το κρατήσετε γιά τόν ἑαυτό σας, ἅγιε πάτερ, θά κρυώσετε. Θά ἀρρωστήσετε. Θά πεθάνετε. Καί τότε ἡ ζημιά θά εἶναι πιό μεγάλη γιά τούς φτωχούς!
Εὐχαριστῶ. Ἀλλά κάτω ἀπό ἕνα τόσο ἀκριβό κλινοσκέπασμα δέν θά μποροῦσα νά κλείσω μάτι! Μπορεῖ νά αἰσθάνεται ἄνετα ἕνας πατέρας νά καλοπερνᾶ ὁ ἴδιος, ὅταν τά παιδιά του ὑποφέρουν;
Ἔτσι σκεφτόταν. Ἔτσι μιλοῦσε. Καὶ ἔτσι ἐνεργοῦσε ὁ ἐλεήμων Ἰωάννης.
Κάποια φορά ἕνας φτωχός πού σώθηκε ἀπό κινδύνους χάρη στήν ἔγκαιρη παρέμβαση τοῦ Ἰωάννη, γιά νά τοῦ δείξει τήν εὐγνωμοσύνη του, ἔσκυψε καί τοῦ φίλησε τό πόδι, ὀνομάζοντάς τον “σωτήρα” του!
Μά ὁ ἅγιος ἀκούοντας τά λόγια του ταράχθηκε. Καί τοῦ εἶπε:
-Σώπα! Οὔτε σταυρώθηκα γιά σένα. Οὔτε τό αἷμα μου ἔχυσα! Ἕνας εἶναι ὁ Σωτήρας μας: ὁ Χριστός!… Ἐγώ ἁπλῶς ἀκολουθῶ τίς ἐντολές Του!…
Τό ψυχικό μεγαλεῖο τοῦ Ἁγίου φαίνεται σ’ ὅλα τά κατορθώματα τῆς ἡρωικῆς ἀγάπης του. Ἡ περίπτωση,ὅμως, τῆς ἁλώσεως τῆς πόλεως τῶν Ἱεροσολύμων ἀπό τούς Πέρσες προβάλλει κατά ἕνα μοναδικό τρόπο τόν πλοῦτο τῆς καλοσύνης τῆς ὑπέροχης ψυχῆς του, καί τήν ἀπίστευτη ἱκανότητά του νά ἀντιμετωπίζει καί νά λύνει κατά τόν πιό φυσικό τρόπο καί τά δυσκολοτέρα φιλανθρωπικά προβλήματα καί ἔργα.
Στίς ἀρχές τοῦ 7ου αἰῶνα (614 μ.Χ.) ὁ βασιλιᾶς τῶν Περσῶν Χοσρόης μέ πολύ στρατό πέρασε τόν Εὐφράτη, κατέλαβε πόλεις καί χωριά καί ἔφτασε μπροστά στήν Ἁγία Πόλη. Ἀπό ὅπου περνοῦσαν τά στρατεύματά του σκόρπιζαν παντοῦ τήν ἐρήμωση καί τήν καταστροφή. Ἐκεῖ, ὅμως, πού ἡ μανία τους ξέσπασε ἀσυγκράτητη ἤταν στήν Ἱερουσαλήμ. Ἡ πόλη τοῦ Θεοῦ παραδόθηκε χωρίς ἔλεος στή φωτιά καί τό μαχαίρι. Ἡ ἑβραϊκή κακία κι ἀναλγησία συμπλήρωσε τό ἔργο τοῦ ἐξολοθρεμοῦ. Χιλιάδες πιστοί φονεύθηκαν. Σαράντα τέσσερις μοναχοί τῆς Ἱστορικῆς Μονῆς τοῦ ἁγίου Σάββα, «οἱ ἁγιοσαββίτες» σφάχτηκαν σάν ἀρνιά. Ὁ τάφος τοῦ Κυρίου κι ὁ περίπυστος ναός τῆς Ἀναστάσεως λεηλατήθηκαν καί παραδόθηκαν στή φωτιά. Τά ἱερά σκεύη μαζί μέ τόν Τίμιο Σταυρό ἁρπάχτηκαν ἀπό τά βέβηλα χέρια. Κι ὁ πατριάρχης Ζαχαρίας αἰχμάλωτος σύρθηκει στήν ἐξορία
Τά ἀπομεινάρια τῆς θλιβερῆς καταστροφῆς μέ τόν τρόμο ζωγραφισμένο στό προσωπό τους πῆραν τόν δρόμο τῆς προσφυγιᾶς μέ σύντροφο τό δάκρυ καί τό κλάμα. Ποιός θά φροντίσει γι’ αὐτούς; Ποιός θά ἀναλάβει τήν περίθαλψη καί τή φιλοξενία τους;
Ὁ ἐλεήμων Πατριάρχης. Ὁ στοργικός πατέρας. Αὐτός, χωρίς νά χάσει καιρό πνίγει τόν ἀσήκωτο πόνο καί ῥίχνεται μ’ ὅλη τή δύναμη τῆς ψυχῆς του στό ἔργο. Ὀργανώνει συνεργεῖα καί κατά ἕνα τρόπο ἐκπληκτικό δέχεται τούς πρόσφυγες, τούς παρηγορεῖ, τούς ἐνισχύει, τούς τακτοποιεῖ. Κοντά του οἱ ναυαγοί αὐτοί τῆς ζωῆς βρῆκαν περίθαλψη, ἀγάπη, λιμάνι στοργῆς.
Περιέθαλψε τούς πρόσφυγας κατά τρόπο μοναδικό, ἄγνωστο μέχρι τότε στήν ἱστορία.
Θαυμαστή ὑπῆρξε ὁλόκληρη ἡ ζωή τοῦ ἀγωνιστή Πατριάρχη. Ὑπάκουος στήν ἐντολή τοῦ Κυρίου ἀπαρνήθηκε τὰ πάντα στόν κόσμο αὐτό, γιά νά Τόν ὑπηρετήσει. Ὄσο καιρό ζοῦσε στή γῆ, ἡ ματιά του ἤταν προσηλωμένη στόν οὐρανό καί γι’ αὐτόν κτυποῦσε συνέχεια ἡ καρδιά του. Κίνητρό του σέ ὅλα εἶχε τή βαθιά ἀγάπη του στόν Θεό καί τά παιδιά τοῦ Θεοῦ. Μέ τήν ἀγάπη ἄρχισε τήν ἀρχιερατεία του. Μέ τήν ἀγάπη τή φλογερή καί ἁγία συμπλήρωσε τή ζωή του καί παρέδωσε τήν ψυχή του στόν Θεό στόν τόπο πού γεννήθηκε κι εἶδε τό φῶς γιά πρώτη φορά, στήν Ἀμαθοῦντα τῆς Κύπρου.
Ὕστερα ἀπό πολλές παρακλήσεις τοῦ πατρικίου Νικήτα, ἐξαδέλφου τοῦ αὐτοκράτορα, ὁ Ἅγιος δέχτηκε νά τόν συνοδεύσει ὡς τήν Πόλη, γιά νά προσφέρει τίς εὐλογίες του στόν αὐτοκράτορα πού πολύ τίς ζητοῦσε. Μὲ δάκρυα ἀποχαιρέτησε τ’ ἀγαπημένα παιδιά του, μπῆκε στό πλοῖο καί ξεκίνησε. Ὅταν ἔφτασαν στή Ῥόδο, ἕνα ὅραμα τόν κάλεσε στήν Κύπρο. «Ἔλα, μήν ἀργεῖς, τοῦ εἶπε, ἕνας μεγαλόπρεπος καί φωτεινός ἄνδρας. Ἔλα! Ὁ βασιλεύς τῶν βασιλέων σέ προσκαλεῖ».
Ὁ Ἅγιος ἀντιλήφθηκε. Δέν ἤταν ἀνάγκη νά πολυβασανίσει τό μυαλό του. Τόν καλοῦσε ὁ Κύριος. Φώναξε τόν ἄρχοντα καί τοῦ φανέρωσε τό ὅραμα:
«Ἄρχοντά μου, τοῦ εἶπε. Σύ θέλησες νά παρουσιάσεις τήν ἀναξιότητά μου στόν βασιλιά τῆς γῆς. Ὁ Βασιλιᾶς τοῦ Οὐρανοῦ ὅμως δέν τό θέλει. Μέ προσκαλεῖ κοντά Του».
Μέ βαθιά συγκίνηση ὁ ἄρχοντας ἀποχαιρέτησε τόν πνευματικό του πατέρα. Μέ τιμές τόν προπέμπει στήν Κύπρο. Ἔξω ἀπό τή σημερινή Λεμεσσό ἔγραψε τή διαθήκη του. Τό κείμενό της εἶναι σύντομο, μά πολύ περιεκτικό. Σ’ αὐτήν μεταξύ ἄλλων ἀναφέρει:
– «Σ’ εὐχαριστῶ, Κύριε καί Θεέ μου, γιατί μέ ἀξίωσες, τά δῶρά πού Σύ μοῦ ἔδωσες, νά Σοῦ τά προσφέρω πίσω. Σ’ εὐχαριστῶ, ἀκόμη πού ἄκουσες τήν προσευχή μου καί στήν κατοχή μου τώρα πού πεθαίνω δέν ἔμεινε παρά «ἕνα τρίτον νομίσματος», τό ὁποῖο προστάζω νά δοθεῖ στούς φτωχούς ἀδελφούς μου. Ὅταν μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ ἔγινα ἐπίσκοπος τῆς Ἀλεξανδρείας, βρῆκα στά ταμεῖα τῆς ἐπισκοπῆς μου ὀκτώ χιλιάδες περίπου λίτρες χρυσοῦ. Μέ τίς γενναιόδωρες προσφορές φιλοχρίστων ἀνθρώπων, κατόρθωσα νά συγκεντρώσω ἀμύθητα ποσά. Τά ποσά αὐτά, ἐπειδή ἤξερα, πώς εἶναι δῶρα τοῦ βασιλιᾶ τῶν ὅλων Χριστοῦ, τά ἐπέστρεψα μέ ἐπιμέλεια καί προσοχή στόν Θεό, στόν Ὁποῖο καί ἀνήκουν. Σ’ Αὐτόν παραδιδῶ τώρα καί τήν ψυχή μου».
Ὑπέροχα λόγια ἀληθινοῦ ἁγίου. Σέ λίγο ἔκλεισε τά μάτια του κι ἔφυγε γιά τήν αἰωνιότητα. Οἱ χριστιανοί τῆς Ἀμαθοῦντος κήδεψαν τό ἅγιο λείψανο μέ δάκρυα καί τιμές στόν ἱερό ναό τοῦ ἁγίου Τύχωνος.
Ἀργότερα τό σκήνωμά του μεταφέρθηκε στή Κωνσταντινούπολη. Τό 1249 μεταφέρθηκε στή Βενετία, ἐνῶ ἕνα μέρος του ἐστάλη τό 1489 ἀπό τόν Σουλτάνο Βαγιαζήτ Β΄ στόν Βασιλιά Ματθία Κορβίνο τῆς Οὐγγαρίας καί τοποθετήθηκε στό βασιλικό παρέκκλησι τοῦ Κάστρου τῆς Βούδα.
Σήμερα, μέρος τοῦ σκηνώματός του βρίσκεται σέ παρέκκλησι τοῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Μαρτίνου στή Μπρατισλάβα καί ἄλλο στόν Ναό San Giovanni in Bragora τῆς Βενετίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου