Ἐπιστήμονες ἀναδημιούργησαν τὸν ἦχο μιὰ Θείας Λειτουργίας στὴν Ἁγία Σοφία πρὶν 500 χρόνια

Ὁ ἦχος τῆς Ἁγίας Σοφίας ἀναδημιουργήθηκε ἀπὸ δύο ἐπιστήμονες τοῦ Πανεπιστημίου Στάνφορντ στὴν Καλιφόρνια. 
Ἡ Μπισέρα Πέντσεβα, καθηγήτρια ἱστορίας τῆς τέχνης, ἔχει δημοσιεύσει ἕνα βιβλίο μὲ τίτλο Hagia Sophia: Sound, Space, and Spirit in Byzantium. Τὸ ἔργο της ἐπικεντρώνεται στὴν ἐκτίμηση τῆς μεσαιωνικῆς τέχνης καὶ ἀρχιτεκτονικῆς, καὶ γιὰ νὰ κατανοήσει πλήρως τὴ μυστικιστικὴ ἐμπειρία ποὺ πιθανὸν νὰ ἔνιωθαν οἱ πιστοὶ κατὰ τὴ διάρκεια μιᾶς Λειτουργίας στὴ μεγάλη ἐκκλησία, ἔκανε στόχο της νὰ ἀναδημιουργήσει τὸν ἦχο μιᾶς Λειτουργίας τοῦ 13ου αἰῶνα. 
Ὁ Τζόναθαν Ἄμπελ, σύμβουλος καθηγητὴς στὸ Κέντρο Ἔρευνας Ὑπολογιστικῆς Μουσικῆς καὶ Ἀκουστικῆς τοῦ Στάνφορντ, εἰδικεύεται στὴ χαρτογράφηση ἤχου καὶ τὴν ἀκουστική. Χρησιμοποιῶντας μιὰ συγκεκριμένη διαδικασία ποὺ τελειοποίησε, γνωστὴ ὡς «σύμπτυξη» (convolution), κατέστη δυνατὴ ἡ ἀναδημιουργία αὐτοῦ τοῦ ἱστορικοῦ ἤχου. 
Αὐτὴ ἡ μέθοδος ἐπέτρεψε στοὺς ἐρευνητὲς νὰ κατανοήσουν πλήρως... τὴν ἀκουστικὴ λειτουργία τῆς διάσημης Καθεδρικῆς καὶ νὰ ἀναδημιουργήσουν αὐτὲς τὶς ἠχητικὲς ἐμπειρίες, ὥστε νὰ τὶς μοιραστοῦν μὲ τὸν κόσμο. 

Ἀφοῦ ἡ Πέντσεβα ἔλαβε εἰδικὴ ἄδεια γιὰ ἠχογράφηση μετὰ τὸ κλείσιμο τοῦ μνημείου, ἐγκατέστησε ἀρκετὰ μικρόφωνα στὴν Ἁγία Σοφία καὶ ἔσκασε ἕνα μπαλόνι ποὺ εἶχε φέρει ἡ ὁμάδα της. Ὁ μικρὸς ἦχος τῆς ἔκρηξης δημιούργησε ἕναν «ἦχο παλμοῦ», ἕνα σύντομο καὶ ἔντονο θόρυβο πού, ὅταν καταγράφηκε, ἐπέτρεψε στὴν ὁμάδα της νὰ χαρτογραφήσει τὴν ἀκουστικὴ τοῦ τεράστιου κτιρίου καὶ νὰ δημιουργήσει ἕνα ψηφιακὸ φίλτρο. Μὲ αὐτὸ τὸ φίλτρο, ἡ Πέντσεβα καὶ ὁ Ἄμπελ κατάφεραν νὰ κάνουν ὁποιοδήποτε ἠχητικὸ ἀρχεῖο νὰ ἀκούγεται σὰν νὰ εἶχε ἐκτελεστεῖ μέσα στὴ μεγαλύτερη ἐκκλησία τῆς Χριστιανοσύνης. 

Ἡ ἠχογράφηση ποὺ μπορεῖτε νὰ ἀκούσετε μέσῳ τοῦ συνδέσμου στὸ ἄρθρο πραγματοποιήθηκε ἀπὸ τὴ χορωδία "Cappella Romana" ἀπὸ τὸ Πόρτλαντ του Ὄρεγκον. Τὸ πρῶτο ἀπόσπασμα δείχνει τὴ χορωδία νὰ τραγουδᾶ σὲ στούντιο χωρὶς τὸ φίλτρο τῆς Ἁγίας Σοφίας, ἐνῷ τὸ δεύτερο εἶναι μὲ τὸ φίλτρο ἐφαρμοσμένο. 

Ἡ διαφορὰ εἶναι ἐντυπωσιακή, μεταφέροντας τοὺς ἀκροατὲς αἰῶνες πίσω στὸ χρόνο καὶ προκαλῶντας ρίγη συγκίνησης. Ἡ Πέντσεβα καὶ ὁ Ἄμπελ πέτυχαν κάτι πραγματικὰ μοναδικὸ καὶ διαχρονικό, ἀναβιώνοντας τὰ θρυλικὰ «εἰκονικὰ ἠχοτοπία» τῆς ἀρχαίας ἐκκλησίας. 

Ἡ χορωδία ἔχει πλέον κυκλοφορήσει ἕνα ὁλόκληρο ἄλμπουμ χρησιμοποιῶντας τὸ νέο ψηφιακὸ φίλτρο της Πέντσεβα καὶ τοῦ Ἄμπελ, μὲ τίτλο The Lost Voices of Hagia Sophia. 

Μπορεῖτε νὰ ἀκούσετε τὸν ἐντυπωσιακὸ ἦχο μιᾶς λειτουργίας στὴν Ἁγία Σοφία παρακάτω. 

 

himara