Ὁ Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914–1918) προκάλεσε βαθιὲς ἀνακατατάξεις στὴν Εὐρώπη καὶ συνδέθηκε στὴν Ἑλλάδα μὲ μία ἀπὸ τὶς σοβαρότερες πολιτικὲς κρίσεις τῆς νεότερης ἱστορίας της: τὸν Ἐθνικὸ Διχασμό. Ἡ διαφωνία τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου Α΄ καὶ τοῦ πρωθυπουργοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου σχετικὰ μὲ τὴ συμμετοχὴ τῆς χώρας στὸν πόλεμο ὁδήγησε σὲ ὀξύτατη ἀντιπαράθεση, μὲ δραματικὲς συνέπειες γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἑνότητα καὶ τὴν ἑλληνικὴ κυριαρχία.
Τὸ 1914 ἡ Ἑλλάδα ἐπιδίωξε, μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη Βασιλέως καὶ Πρωθυπουργοῦ, νὰ συνεργαστεῖ μὲ τὴν Ἀντάντ, ἀλλὰ ἡ πρόταση δὲν ἔγινε δεκτή, καθὼς οἱ Ἀγγλογάλλοι φοβοῦνταν ὅτι μιὰ τέτοια ἐξέλιξη θὰ ὠθοῦσε τὴ Βουλγαρία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία πρὸς τὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις. Παράλληλα, ὁ Κωνσταντῖνος ἀπέρριψε γερμανικὴ πρόταση συμμαχίας. Ὁ Βενιζέλος ὑποστήριζε τὴν εἴσοδο στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῆς Ἀντάντ, ἐκτιμῶντας ὅτι ἡ βρετανικὴ ναυτικὴ ὑπεροχὴ θὰ ἐξασφάλιζε τὴ νίκη. Ἀντίθετα, ὁ βασιλιᾶς προέκρινε τὴν ἀναμονή, λαμβάνοντας ὑπόψη τὴ στρατιωτικὴ κατάσταση καὶ τὴν κόπωση... τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ μετὰ τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους.
Μετὰ τὴν ἀποτυχία στὰ Δαρδανέλλια, οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ ἀποβιβάστηκαν στὴ Θεσσαλονίκη χωρὶς τὴ συγκατάθεση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης, ἐνῷ ἡ χώρα δεχόταν πιέσεις ἀπὸ ὅλες τὶς ἐμπόλεμες πλευρές. Τὰ γεγονότα ἐξελίχθηκαν ραγδαῖα, τὰ ἔτη 1915-1916 καὶ ἡ πίεση ἀπὸ τὶς ἀντιμαχόμενες Εὐρωπαϊκὲς δυνάμεις συνεχίσθηκε, ἀλλὰ ἡ ἐπίσημη ἑλληνικὴ κυβέρνηση θεώρησε ὅτι ἡ οὐδετερότητα θὰ διασφάλιζε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα.
Τὴν 17/30 Αὐγούστου 1916 ἐκδηλώθηκε στὴ Θεσσαλονίκη στρατιωτικὸ κίνημα βενιζελικῶν ἀξιωματικῶν, ὑπὸ τὴν προστασία τοῦ Γάλλου στρατηγοῦ Σαράϊγ. Ὁ Βενιζέλος ἐγκαθίδρυσε ἐκεῖ χωριστὴ κυβέρνηση καὶ κήρυξε τὸν πόλεμο στὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις, διαιρῶντας οὐσιαστικὰ τὴν Ἑλλάδα σὲ δύο πολιτικὰ καὶ στρατιωτικὰ κέντρα.
Ἡ Γαλλία ἐνέτεινε κατόπιν τὶς πιέσεις πρὸς τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν, ἀπαιτῶντας τὸν ἀφοπλισμὸ τῶν «βασιλικῶν» στρατευμάτων, μὲ πρόσχημα τὴν προστασία τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων στὴ Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, ὁ γαλλικὸς στόλος ἐπέβαλε ναυτικὸ ἀποκλεισμὸ στὸν Πειραιᾶ, προκαλῶντας σοβαρὲς ἐλλείψεις τροφίμων καὶ ἐπιβαρύνοντας τὸν πληθυσμό. Τὴν 3/16 Νοεμβρίου 1916 ὁ Ναύαρχος Ντὺ Φουρνὲ (Louis Dartige du Fournet) ἀπαίτησε μὲ ἰταμὸ τελεσίγραφο τὴν παράδοση 16 πυροβολαρχιῶν, 40.000 τυφεκίων, 140 πολυβόλων καὶ 50 φορτηγῶν. Ὁ Γάλλος ναύαρχος συμπεριφέρθηκε στὴν Ἑλλάδα σὰν νὰ ἦταν ὑποτελὴς χώρα τους καθὼς μὲ τὴν προτροπὴ τοῦ Γάλλου Πλωτάρχη Ντὲ Ροκφέϊγ (ἐπί κεφαλῆς τῆς Γαλλικῆς Μυστικῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν) πίστευε ὅτι οἱ Ἕλληνες θὰ τοῦ προσφέρουν «τὰ ὅπλα σὲ δίσκο». Ὡστόσο, κατόπιν συγκλήσεως Συμβουλίου τοῦ Στέμματος, ὁμόφωνα ἀποφασίσθηκε νὰ ἀπορριφθεῖ ἡ γαλλικὴ διακοίνωση.
Τὴν 18η Νοεμβρίου 1916 (π.μ.), ἀποβιβάστηκαν 3.000 ἄνδρες τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων μὲ σκοπὸ τὴν κατάληψη στρατηγικῶν θέσεων στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν ἐπιβολὴ τῶν ἀπαιτήσεών τους. Τὴν ἄμυνα τῆς πρωτεύουσας ἀνέλαβε ὁ Στρατηγὸς Κωνσταντῖνος Καλάρης. Ὁ βασιλιᾶς εἶχε διατάξει τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα νὰ μὴν ἀνοίξουν πρῶτα πῦρ, ἀλλὰ νὰ ἀπαντήσουν ἐὰν δεχθοῦν ἐπίθεση.
Περὶ τὶς 11:30 σημειώθηκαν οἱ πρῶτοι πυροβολισμοὶ στὴν περιοχὴ τοῦ Ρούφ. Ἡ προέλευσή τους παραμένει ἀμφισβητούμενη, ἐνῷ οἱ συγκρούσεις γενικεύτηκαν γρήγορα καὶ ἔμειναν γνωστὲς ὡς «Νοεμβριανά». Οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις (Ἑλληνικὸς Στρατὸς καὶ Ἐπίστρατοι) ἀντιστάθηκαν στὴν προέλαση τῶν Ἀγγλογάλλων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν σημαντικὲς ἀπώλειες καὶ ὑποχώρησαν σὲ διάφορα σημεῖα. Τὸ ἀπόγευμα, μετὰ τὴ νέα ἔναρξη τῶν ἐχθροπραξιῶν, ὁ Ντὺ Φουρνὲ διέταξε τὸν βομβαρδισμὸ τῆς Ἀθήνας. Ὁ Γάλλος ναύαρχος δὲν σκέφθηκε ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ μείνει στὴν ἱστορία ὡς ὁ νέος Φραντσέσκο Μοροζίνι. Ὀβίδες ἔπληξαν ἀκόμη καὶ τὸν χῶρο τῶν Ἀνακτόρων, προκαλῶντας ἔντονη ἀνησυχία καὶ ἀγανάκτηση στὸν πληθυσμό. Ἀξίζει ἀκόμη νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι τὸ 2018 ἐντοπίσθηκε μιὰ ὀβίδα στὸν κῆπο τοῦ νῦν Προεδρικοῦ Μεγάρου, τὴν ὁποία ἀπομάκρυνε τὸ Τ.Ε.Ν.Ξ. τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.
Ἡ παρέμβαση τοῦ Ρώσου πρεσβευτῆ Ντεμίτωφ συνέβαλε στὴν ἀποκλιμάκωση. Ὁ Κωνσταντῖνος διέταξε κατάπαυση τοῦ πυρὸς καὶ δέχθηκε τὴν παράδοση ἕξι πυροβολαρχιῶν. Σύμφωνα μὲ τὶς πηγές, οἱ συμμαχικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ 60 νεκροὺς καὶ 167 τραυματίες, ἐνῷ οἱ ἑλληνικὲς σὲ 30 νεκροὺς καὶ 52 τραυματίες. Ἡ νίκη κατὰ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ θεωρήθηκε ἐπιτυχία τοῦ ἀντιβενιζελικοῦ στρατοπέδου, χωρὶς ὡστόσο νὰ ἐπιλύσει τὴ βαθιὰ πολιτικὴ κρίση.
Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνέφερε ὅτι ἡ σύγκρουση ἦταν ὀργανωμένο σχέδιο γιὰ κατάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν Ἀντὰντ μὲ σύμπραξη βενιζελικῶν. Ἔπειτα ἀπὸ ἔρευνα τῶν εἰσαγγελικῶν Ἀρχῶν, βρέθηκε πληθώρα ὅπλων στὴν οἰκία τοῦ Βενιζέλου καὶ ἄλλων ἐπιφανῶν βενιζελικῶν, καθὼς καὶ στὰ γραφεῖα βενιζελικῶν ἐφημερίδων ὅπως ἡ Νέα Ἑλλάς. Ἐπιπλέον, οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ παρέδωσαν στὶς ἑλληνικὲς Ἀρχὲς τὸν ἔλεγχο τοῦ ἀστυνομικοῦ σώματος, τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπηρεσιῶν, καθὼς καὶ τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου. Ἡ ἀντιβενιζελικὴ παράταξη, ὡς νικήτρια τῆς σύγκρουσης μὲ τοὺς Ἀγγλογάλλους, ἐξαπέλυσε κῦμα διώξεων ἐναντίον ἐπιφανῶν βενιζελικῶν. Ὁ Ἐμμανουὴλ Μπενάκης συνελήφθη, ἀλλά, χάρη στὴν παρέμβαση τοῦ διαδόχου Γεωργίου, ἀποφεύχθηκε ἡ ἐκτέλεσή του.
Ἡ ὀργὴ τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τῆς Ἀντὰντ ἐντάθηκε ἐξ αἰτίας τοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ τοῦ βομβαρδισμοῦ. Παράλληλα, ἡ ἀντιβενιζελικὴ πλευρὰ ἀπέδωσε στὸν Βενιζέλο τὴν εὐθύνη γιὰ τὴν κρίση. Τὴν 12η Δεκεμβρίου 1916 (π.μ.), πραγματοποιήθηκε στὸ Πεδίον τοῦ Ἄρεως τὸ γνωστὸ «ἀνάθεμα» κατὰ τοῦ Βενιζέλου, μὲ τὴ συμμετοχὴ τοῦ Μητροπολίτη Ἀθηνῶν Θεοκλήτου, κληρικῶν καὶ 60.000 Ἀθηναίων.
Τὰ «Νοεμβριανὰ» ἀποτέλεσαν μία ἀπὸ τὶς τραγικότερες ἐκδηλώσεις τοῦ Ἐθνικοῦ Διχασμοῦ. Ὁ βομβαρδισμὸς τῆς Ἀθήνας ἀπὸ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ ποὺ διακήρυσσε τὴν ὑπεράσπιση τῆς ἐλευθερίας τῶν μικρῶν λαῶν ἀνέδειξε τὴν ἀνακολουθία τῆς πολιτικῆς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Ἀναμφίβολα, στὰ Νοεμβριανὰ τοῦ 1916, διατρανώθηκε ἕνα νέο «Μολῶν Λαβέ», ὡς ἔμπρακτη ἔκφραση τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρέπειας ἀπέναντι σὲ ἕναν εἰσβολέα ποὺ δὲν δεχόταν ὅτι μία μικρὴ χώρα μποροῦσε νὰ ἔχει ἀνεξάρτητη πολιτική.
Τὸ γαλλικὸ θωρηκτὸ Μιραμπὼ (Mirabeau) , βομβαρδίζει τὴν Ἀθήνα.(πηγή εἰκόνας: el.wikipedia.org)
Τὸ 1914 ἡ Ἑλλάδα ἐπιδίωξε, μὲ τὴ σύμφωνη γνώμη Βασιλέως καὶ Πρωθυπουργοῦ, νὰ συνεργαστεῖ μὲ τὴν Ἀντάντ, ἀλλὰ ἡ πρόταση δὲν ἔγινε δεκτή, καθὼς οἱ Ἀγγλογάλλοι φοβοῦνταν ὅτι μιὰ τέτοια ἐξέλιξη θὰ ὠθοῦσε τὴ Βουλγαρία καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία πρὸς τὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις. Παράλληλα, ὁ Κωνσταντῖνος ἀπέρριψε γερμανικὴ πρόταση συμμαχίας. Ὁ Βενιζέλος ὑποστήριζε τὴν εἴσοδο στὸν πόλεμο στὸ πλευρὸ τῆς Ἀντάντ, ἐκτιμῶντας ὅτι ἡ βρετανικὴ ναυτικὴ ὑπεροχὴ θὰ ἐξασφάλιζε τὴ νίκη. Ἀντίθετα, ὁ βασιλιᾶς προέκρινε τὴν ἀναμονή, λαμβάνοντας ὑπόψη τὴ στρατιωτικὴ κατάσταση καὶ τὴν κόπωση... τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ μετὰ τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους.
Μετὰ τὴν ἀποτυχία στὰ Δαρδανέλλια, οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ ἀποβιβάστηκαν στὴ Θεσσαλονίκη χωρὶς τὴ συγκατάθεση τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης, ἐνῷ ἡ χώρα δεχόταν πιέσεις ἀπὸ ὅλες τὶς ἐμπόλεμες πλευρές. Τὰ γεγονότα ἐξελίχθηκαν ραγδαῖα, τὰ ἔτη 1915-1916 καὶ ἡ πίεση ἀπὸ τὶς ἀντιμαχόμενες Εὐρωπαϊκὲς δυνάμεις συνεχίσθηκε, ἀλλὰ ἡ ἐπίσημη ἑλληνικὴ κυβέρνηση θεώρησε ὅτι ἡ οὐδετερότητα θὰ διασφάλιζε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα.
Τὴν 17/30 Αὐγούστου 1916 ἐκδηλώθηκε στὴ Θεσσαλονίκη στρατιωτικὸ κίνημα βενιζελικῶν ἀξιωματικῶν, ὑπὸ τὴν προστασία τοῦ Γάλλου στρατηγοῦ Σαράϊγ. Ὁ Βενιζέλος ἐγκαθίδρυσε ἐκεῖ χωριστὴ κυβέρνηση καὶ κήρυξε τὸν πόλεμο στὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις, διαιρῶντας οὐσιαστικὰ τὴν Ἑλλάδα σὲ δύο πολιτικὰ καὶ στρατιωτικὰ κέντρα.
Ἡ Γαλλία ἐνέτεινε κατόπιν τὶς πιέσεις πρὸς τὴν κυβέρνηση τῶν Ἀθηνῶν, ἀπαιτῶντας τὸν ἀφοπλισμὸ τῶν «βασιλικῶν» στρατευμάτων, μὲ πρόσχημα τὴν προστασία τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων στὴ Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, ὁ γαλλικὸς στόλος ἐπέβαλε ναυτικὸ ἀποκλεισμὸ στὸν Πειραιᾶ, προκαλῶντας σοβαρὲς ἐλλείψεις τροφίμων καὶ ἐπιβαρύνοντας τὸν πληθυσμό. Τὴν 3/16 Νοεμβρίου 1916 ὁ Ναύαρχος Ντὺ Φουρνὲ (Louis Dartige du Fournet) ἀπαίτησε μὲ ἰταμὸ τελεσίγραφο τὴν παράδοση 16 πυροβολαρχιῶν, 40.000 τυφεκίων, 140 πολυβόλων καὶ 50 φορτηγῶν. Ὁ Γάλλος ναύαρχος συμπεριφέρθηκε στὴν Ἑλλάδα σὰν νὰ ἦταν ὑποτελὴς χώρα τους καθὼς μὲ τὴν προτροπὴ τοῦ Γάλλου Πλωτάρχη Ντὲ Ροκφέϊγ (ἐπί κεφαλῆς τῆς Γαλλικῆς Μυστικῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν) πίστευε ὅτι οἱ Ἕλληνες θὰ τοῦ προσφέρουν «τὰ ὅπλα σὲ δίσκο». Ὡστόσο, κατόπιν συγκλήσεως Συμβουλίου τοῦ Στέμματος, ὁμόφωνα ἀποφασίσθηκε νὰ ἀπορριφθεῖ ἡ γαλλικὴ διακοίνωση.
Τὴν 18η Νοεμβρίου 1916 (π.μ.), ἀποβιβάστηκαν 3.000 ἄνδρες τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων μὲ σκοπὸ τὴν κατάληψη στρατηγικῶν θέσεων στὴν Ἀθήνα καὶ τὴν ἐπιβολὴ τῶν ἀπαιτήσεών τους. Τὴν ἄμυνα τῆς πρωτεύουσας ἀνέλαβε ὁ Στρατηγὸς Κωνσταντῖνος Καλάρης. Ὁ βασιλιᾶς εἶχε διατάξει τὰ ἑλληνικὰ στρατεύματα νὰ μὴν ἀνοίξουν πρῶτα πῦρ, ἀλλὰ νὰ ἀπαντήσουν ἐὰν δεχθοῦν ἐπίθεση.
Περὶ τὶς 11:30 σημειώθηκαν οἱ πρῶτοι πυροβολισμοὶ στὴν περιοχὴ τοῦ Ρούφ. Ἡ προέλευσή τους παραμένει ἀμφισβητούμενη, ἐνῷ οἱ συγκρούσεις γενικεύτηκαν γρήγορα καὶ ἔμειναν γνωστὲς ὡς «Νοεμβριανά». Οἱ ἑλληνικὲς δυνάμεις (Ἑλληνικὸς Στρατὸς καὶ Ἐπίστρατοι) ἀντιστάθηκαν στὴν προέλαση τῶν Ἀγγλογάλλων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν σημαντικὲς ἀπώλειες καὶ ὑποχώρησαν σὲ διάφορα σημεῖα. Τὸ ἀπόγευμα, μετὰ τὴ νέα ἔναρξη τῶν ἐχθροπραξιῶν, ὁ Ντὺ Φουρνὲ διέταξε τὸν βομβαρδισμὸ τῆς Ἀθήνας. Ὁ Γάλλος ναύαρχος δὲν σκέφθηκε ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ μείνει στὴν ἱστορία ὡς ὁ νέος Φραντσέσκο Μοροζίνι. Ὀβίδες ἔπληξαν ἀκόμη καὶ τὸν χῶρο τῶν Ἀνακτόρων, προκαλῶντας ἔντονη ἀνησυχία καὶ ἀγανάκτηση στὸν πληθυσμό. Ἀξίζει ἀκόμη νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι τὸ 2018 ἐντοπίσθηκε μιὰ ὀβίδα στὸν κῆπο τοῦ νῦν Προεδρικοῦ Μεγάρου, τὴν ὁποία ἀπομάκρυνε τὸ Τ.Ε.Ν.Ξ. τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.
Ἡ παρέμβαση τοῦ Ρώσου πρεσβευτῆ Ντεμίτωφ συνέβαλε στὴν ἀποκλιμάκωση. Ὁ Κωνσταντῖνος διέταξε κατάπαυση τοῦ πυρὸς καὶ δέχθηκε τὴν παράδοση ἕξι πυροβολαρχιῶν. Σύμφωνα μὲ τὶς πηγές, οἱ συμμαχικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ 60 νεκροὺς καὶ 167 τραυματίες, ἐνῷ οἱ ἑλληνικὲς σὲ 30 νεκροὺς καὶ 52 τραυματίες. Ἡ νίκη κατὰ τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ θεωρήθηκε ἐπιτυχία τοῦ ἀντιβενιζελικοῦ στρατοπέδου, χωρὶς ὡστόσο νὰ ἐπιλύσει τὴ βαθιὰ πολιτικὴ κρίση.
Ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἀνέφερε ὅτι ἡ σύγκρουση ἦταν ὀργανωμένο σχέδιο γιὰ κατάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν Ἀντὰντ μὲ σύμπραξη βενιζελικῶν. Ἔπειτα ἀπὸ ἔρευνα τῶν εἰσαγγελικῶν Ἀρχῶν, βρέθηκε πληθώρα ὅπλων στὴν οἰκία τοῦ Βενιζέλου καὶ ἄλλων ἐπιφανῶν βενιζελικῶν, καθὼς καὶ στὰ γραφεῖα βενιζελικῶν ἐφημερίδων ὅπως ἡ Νέα Ἑλλάς. Ἐπιπλέον, οἱ δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ παρέδωσαν στὶς ἑλληνικὲς Ἀρχὲς τὸν ἔλεγχο τοῦ ἀστυνομικοῦ σώματος, τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπηρεσιῶν, καθὼς καὶ τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου. Ἡ ἀντιβενιζελικὴ παράταξη, ὡς νικήτρια τῆς σύγκρουσης μὲ τοὺς Ἀγγλογάλλους, ἐξαπέλυσε κῦμα διώξεων ἐναντίον ἐπιφανῶν βενιζελικῶν. Ὁ Ἐμμανουὴλ Μπενάκης συνελήφθη, ἀλλά, χάρη στὴν παρέμβαση τοῦ διαδόχου Γεωργίου, ἀποφεύχθηκε ἡ ἐκτέλεσή του.
Ἡ ὀργὴ τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τῆς Ἀντὰντ ἐντάθηκε ἐξ αἰτίας τοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ τοῦ βομβαρδισμοῦ. Παράλληλα, ἡ ἀντιβενιζελικὴ πλευρὰ ἀπέδωσε στὸν Βενιζέλο τὴν εὐθύνη γιὰ τὴν κρίση. Τὴν 12η Δεκεμβρίου 1916 (π.μ.), πραγματοποιήθηκε στὸ Πεδίον τοῦ Ἄρεως τὸ γνωστὸ «ἀνάθεμα» κατὰ τοῦ Βενιζέλου, μὲ τὴ συμμετοχὴ τοῦ Μητροπολίτη Ἀθηνῶν Θεοκλήτου, κληρικῶν καὶ 60.000 Ἀθηναίων.
Τὰ «Νοεμβριανὰ» ἀποτέλεσαν μία ἀπὸ τὶς τραγικότερες ἐκδηλώσεις τοῦ Ἐθνικοῦ Διχασμοῦ. Ὁ βομβαρδισμὸς τῆς Ἀθήνας ἀπὸ τὶς δυνάμεις τῆς Ἀντὰντ ποὺ διακήρυσσε τὴν ὑπεράσπιση τῆς ἐλευθερίας τῶν μικρῶν λαῶν ἀνέδειξε τὴν ἀνακολουθία τῆς πολιτικῆς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων. Ἀναμφίβολα, στὰ Νοεμβριανὰ τοῦ 1916, διατρανώθηκε ἕνα νέο «Μολῶν Λαβέ», ὡς ἔμπρακτη ἔκφραση τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρέπειας ἀπέναντι σὲ ἕναν εἰσβολέα ποὺ δὲν δεχόταν ὅτι μία μικρὴ χώρα μποροῦσε νὰ ἔχει ἀνεξάρτητη πολιτική.
Τὸ γαλλικὸ θωρηκτὸ Μιραμπὼ (Mirabeau) , βομβαρδίζει τὴν Ἀθήνα.(πηγή εἰκόνας: el.wikipedia.org)
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Βεντήρης Γεώργιος, «Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910-1920», ἐκδ. Πυρσοῦ, τόμος Α΄ & τόμος Β΄, Ἀθῆναι 1931
- Γερακάρης Νικόλαος, «Σελίδες ἐκ τῆς συγχρόνου Ἱστορίας-πρόσωπα καὶ πράγματα», τόμος Α, ἐκδ. Ἐλευθέρου Ἀνθρώπου, Ἀθῆναι 1936
- Ζαβιτζιάνος Κωνσταντῖνος, «Αἱ ἀναμνήσεις τοῦ ἐκ τῆς ἱστορικῆς διαφωνίας Βασιλέως Κωνσταντίνου καὶ Ἐλευθερίου Βενιζέλου»,τ. Α΄, [χ.ο.], Ἀθήναι 1946,



Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου