Τὸ ἀντι-woke μέτωπο ποὺ ἀναδύεται στὴν Ἀφρική

Γράφει ὁ Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός 

Στὶς ἀρχὲς Ἰουνίου τοῦ 2026 κοινοβουλευτικὲς ἀντιπροσωπεῖες ἀπὸ 18 ἀφρικανικὲς χῶρες ἐνέκριναν (ἀπεῖχαν οἱ ἀντιπροσωπεῖες τῆς Νότιας Ἀφρικῆς καὶ τῆς Μοζαμβίκης) ἕνα σχέδιο τοῦ «Ἀφρικανικοῦ Χάρτη γιὰ τὴν Οἰκογένεια, τὴν Κυριαρχία καὶ τὶς Ἀξίες» ("African Charter on Family, Sovereignty and Values"), μὲ τὸ ὁποῖο ἐπιδιώκεται νὰ κατοχυρωθεῖ σὲ παναφρικανικὸ ἐπίπεδο μιὰ «συντηρητικὴ» ἀντίληψη γιὰ τὴν οἰκογένεια, τὴν ἐθνικὴ κυριαρχία, τὴν ἐκπαίδευση καὶ τὶς πολιτισμικὲς ἀξίες. 
Ὁ Χάρτης προβλέπει στὸ ἄρθρο 25 ὅτι, ἐφόσον υἱοθετηθεῖ θεσμικὰ σὲ ἐπίπεδο Ἀφρικανικῆς Ἕνωσης, θὰ εἶναι ἀνοικτὸς πρὸς ὑπογραφὴ ἀπὸ τὰ 55 κράτη-μέλη της καὶ θὰ τεθεῖ σὲ ἰσχὺ 30 ἡμέρες μετὰ τὴν κατάθεση πράξεων κύρωσης ἢ προσχώρησης ἀπὸ 15 κράτη. 
Οἱ διαβουλεύσεις γιὰ τὸ ἐν λόγῳ κείμενο διήρκεσαν 3 χρόνια καὶ τελικὰ διαμορφώθηκε κατὰ τὴν τέταρτη Ἀφρικανικὴ Διακοινοβουλευτικὴ Σύνοδο... γιὰ τὶς Οἰκογενειακὲς Ἀξίες καὶ τὴν Κυριαρχία (Fourth African Inter-Parliamentary Conference on Family Values and Sovereignty) ποὺ ἔλαβε χώρα στὴν Ἄκρα τῆς Γκάνας. 
Τὸ 32 σελίδων κείμενο προβλέπει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς:  

• Ὁρίζει ὡς πρότυπο οἰκογένειας τὸ γάμο μεταξὺ ἄνδρα καὶ γυναίκας καὶ παρουσιάζει τὴν οἰκογένεια ὡς θεμελιώδη μονάδα τῆς κοινωνίας. 
• Δίνει ἰδιαίτερη ἔμφαση στὰ δικαιώματα καὶ τὴν πρωταρχικὴ εὐθύνη τῶν γονέων γιὰ τὴν ἐκπαίδευση, τὴν ὑγεία καὶ τὴν ἠθικὴ διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν. 
• Ἀπορρίπτει τὴ λεγόμενη συμπεριληπτικὴ σεξουαλικὴ διαπαιδαγώγηση (comprehensive sexuality education) καὶ ζητᾶ ὁποιαδήποτε σεξουαλικὴ ἀγωγὴ νὰ ἐγκρίνεται ἀπὸ τοὺς γονεῖς καὶ νὰ εἶναι συμβατὴ μὲ τὶς ἀφρικανικὲς πολιτιστικὲς ἀξίες. 
• Ἀπορρίπτει τὴν ὕπαρξη διεθνοῦς «δικαιώματος στὴν ἄμβλωση» καὶ ὑποστηρίζει τὴν αὐτονομία τῶν ἀφρικανικῶν κρατῶν στὴ χάραξη πολιτικῆς γιὰ τὴν ἀναπαραγωγικὴ ὑγεία. 
• Καλεῖ τὰ κράτη νὰ ἀντιστέκονται σὲ διεθνεῖς συμφωνίες, ὅρους ἀναπτυξιακῆς βοήθειας ἢ πολιτικὲς ποὺ προωθοῦν τὰ ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, τὴν ἄμβλωση ἢ πολιτικὲς φύλου ἀντίθετες πρὸς τὶς παραδοσιακὲς ἀντιλήψεις. Ἐπίσης, προτρέπει τὶς ἀφρικανικὲς κυβερνήσεις νὰ ἀποχωροῦν ἀπὸ διεθνεῖς συμφωνίες ποὺ θεωροῦνται ὅτι προωθοῦν τέτοιες πολιτικές. 
• Ζητεῖ τὴν προστασία τῶν αὐτόχθονων σπόρων καὶ τῶν γεωργικῶν συστημάτων ποὺ διαχειρίζονται οἱ ἴδιοι οἱ ἀγρότες, μεγαλύτερο ἔλεγχο ἐπὶ τῶν ἀφρικανικῶν φυσικῶν πόρων, μείωση τῆς ἐξάρτησης ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴ ἀκατέργαστων πρώτων ὑλῶν καὶ ἄρση τῶν ἐμποδίων στὸ ἐνδοαφρικανικὸ ἐμπόριο. 

Στὴν οὐσία ὁ Χάρτης ἀποτελεῖ μιὰ προσπάθεια «ἀποαποικιοποίησης» τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς στὴν Ἀφρικὴ καθὼς ἐκεῖ θεωροῦν ὅτι οἱ δυτικὲς κυβερνήσεις καὶ οἱ διεθνεῖς ὀργανισμοὶ μέσῳ χρηματοδοτήσεων καὶ διεθνῶν συμφωνιῶν προωθοῦν συγκεκριμένες ἀντιλήψεις γιὰ τὴν οἰκογένεια, τὸ φῦλο, τὴν σεξουαλικότητα καὶ τὰ ἀναπαραγωγικὰ δικαιώματα ποὺ δὲν ἀντανακλοῦν τὶς κοινωνικὲς καὶ θρησκευτικὲς ἀντιλήψεις πολλῶν ἀφρικανικῶν κοινωνιῶν.