Καὶ ἔπειτα ἔρχεται ἡ πραγματικότητα.
Σύμφωνα μὲ τὶς πληροφορίες ποὺ δημοσιοποιήθηκαν, στὸ Gov.gr Wallet ἐντοπίστηκε καὶ ἐπαληθεύτηκε μία κρίσιμη εὐπάθεια, ἡ ὁποία φέρεται νὰ παρέμεινε ἀνοιχτὴ γιὰ περισσότερο ἀπὸ ἕξι μῆνες. Τὸ πρόβλημα φαίνεται νὰ εἶχε ἐμφανιστεῖ μὲ τὴν κυκλοφορία τῆς ἔκδοσης 3.0.0 τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2025 καὶ νὰ διορθώθηκε μόλις στὶς 22 Ἀπριλίου.
Ἔξι ὁλόκληροι μῆνες.
Ἔξι μῆνες κατὰ τοὺς ὁποίους ἑκατομμύρια πολῖτες εἶχαν ἐγκατεστημένο στὶς συσκευὲς τους ἕνα ψηφιακὸ πορτοφόλι ποὺ φιλοξενεῖ μερικὰ ἀπὸ τὰ... πιὸ εὐαίσθητα προσωπικὰ δεδομένα. Καὶ τὸ πιὸ εἰρωνικὸ; Ὅτι οἱ ἴδιοι ποὺ διαβεβαίωναν καθημερινὰ γιὰ τὴν «ἀπόλυτη ἀσφάλεια» καὶ τὴν «ψηφιακὴ θωράκιση» τοῦ κράτους, φαίνεται νὰ μὴν εἶχαν ἀντιληφθεῖ μία τόσο σοβαρὴ ἀδυναμία.
Ὅπως ἀναφέρθηκε, χρειάστηκαν μόλις 75 λεπτά σὲ ἕναν εἰδικὸ πληροφορικῆς γιὰ νὰ τὴν ἐντοπίσει.
Ἀλλὰ φυσικὰ δὲν χρειάζεται νὰ ἀνησυχοῦμε. Μᾶς τὸ ἔχουν ξεκαθαρίσει οἱ ἀρμόδιοι: τὸ μέλλον εἶναι ψηφιακό. Ἄλλωστε, τί μπορεῖ νὰ πάει στραβὰ ὅταν ὅλη ἡ ζωή σου, ἡ ταυτότητά σου, τὸ δίπλωμά σου, τὰ πιστοποιητικά σου καὶ κάθε διοικητικὴ συναλλαγή σου συγκεντρώνονται σὲ ἕνα καὶ μόνο σημεῖο;
Ἡ λογικὴ τοῦ «βάλτε τα ὅλα σὲ μία ἐφαρμογή» μοιάζει μὲ τὴ λογικὴ ἐκείνου ποὺ φυλάει ὅλα τὰ κλειδιὰ τοῦ σπιτιοῦ, τοῦ αὐτοκινήτου καὶ τοῦ χρηματοκιβωτίου στὴν ἴδια τσέπη καὶ θεωρεῖ ὅτι ἔγινε πιὸ ἀσφαλής.
Οἱ φανατικοὶ τῆς πλήρους ψηφιοποίησης μᾶς ἔλεγαν ὅτι τὸ χαρτὶ εἶναι ξεπερασμένο, ὅτι τὰ φυσικὰ ἔγγραφα εἶναι πρόβλημα, ὅτι ἡ τεχνολογία θὰ λύσει κάθε δυσκολία. Δὲν μᾶς εἶπαν ὅμως ὅτι κάθε νέα συγκέντρωση δεδομένων δημιουργεῖ καὶ ἕναν νέο συγκεντρωτικὸ κίνδυνο. Δὲν μᾶς εἶπαν ὅτι ἕνα τεχνικὸ λάθος, μία κακὴ ἀναβάθμιση, μία παραβίαση ἢ μία κυβερνοεπίθεση μπορεῖ νὰ ἀγγίξει μονομιάς ὅσα παλαιότερα ἦταν διασκορπισμένα καὶ δυσκολότερα προσβάσιμα.
Καὶ βέβαια, κάθε φορὰ ποὺ κάποιος ἐξέφραζε ἐπιφυλάξεις, χαρακτηριζόταν «ὀπισθοδρομικός», «συνωμοσιολόγος» ἢ «φοβικὸς μὲ τὴν τεχνολογία». Σήμερα ὅμως τὰ γεγονότα θυμίζουν κάτι πολὺ ἀπλό: ἡ τεχνολογία δὲν εἶναι θεός. Δὲν εἶναι ἀλάνθαστη. Καὶ κυρίως, δὲν γίνεται αὐτομάτως ἀσφαλής ἐπειδὴ τὸ διαφημίζει ἕνα υπουργεῖο.
Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι ἂν θὰ χρησιμοποιοῦμε τεχνολογία. Αὐτὸ εἶναι δεδομένο. Τὸ ἐρώτημα εἶναι πόση ἐξάρτηση θὰ ἐπιτρέψουμε νὰ δημιουργηθεῖ ἀπὸ συστήματα ποὺ μποροῦν νὰ παρουσιάσουν σφάλματα, κενὰ ἀσφαλείας ἢ καὶ καταχρήσεις.
Διότι ὅταν ὅλες οἱ λειτουργίες τῆς ζωῆς σου περνοῦν μέσα ἀπὸ μία ψηφιακὴ πύλη, τότε ἡ πύλη αὐτὴ παύει νὰ εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἐργαλεῖο. Μετατρέπεται σὲ μηχανισμὸ ἐξάρτησης.
Καὶ ἐκεῖ ποὺ μᾶς ὑποσχέθηκαν περισσότερη ἐλευθερία, πολλοὶ βλέπουν νὰ σχηματίζονται ἀργὰ ἀλλὰ σταθερὰ νέες μορφὲς ἠλεκτρονικῶν δεσμῶν.
Ἡ ὑπόθεση τοῦ Gov.gr Wallet δὲν εἶναι μόνο μία τεχνικὴ ἀστοχία. Εἶναι μία ἰσχυρὴ ὑπενθύμιση ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ πολίτη δὲν προστατεύεται μὲ συνθήματα, παρουσιάσεις καὶ ψηφιακὰ πυροτεχνήματα. Προστατεύεται μὲ διαφάνεια, λογοδοσία, πραγματικοὺς ἐλέγχους καὶ κυρίως μὲ τὴν παραδοχὴ ὅτι κανένα σύστημα δὲν εἶναι ἀπρόσβλητο.
Ὅσο κι ἂν κάποιοι προσπαθοῦν νὰ μᾶς πείσουν γιὰ τὸ ἀντίθετο.
Ὅπως ἀναφέρθηκε, χρειάστηκαν μόλις 75 λεπτά σὲ ἕναν εἰδικὸ πληροφορικῆς γιὰ νὰ τὴν ἐντοπίσει.
Ἀλλὰ φυσικὰ δὲν χρειάζεται νὰ ἀνησυχοῦμε. Μᾶς τὸ ἔχουν ξεκαθαρίσει οἱ ἀρμόδιοι: τὸ μέλλον εἶναι ψηφιακό. Ἄλλωστε, τί μπορεῖ νὰ πάει στραβὰ ὅταν ὅλη ἡ ζωή σου, ἡ ταυτότητά σου, τὸ δίπλωμά σου, τὰ πιστοποιητικά σου καὶ κάθε διοικητικὴ συναλλαγή σου συγκεντρώνονται σὲ ἕνα καὶ μόνο σημεῖο;
Ἡ λογικὴ τοῦ «βάλτε τα ὅλα σὲ μία ἐφαρμογή» μοιάζει μὲ τὴ λογικὴ ἐκείνου ποὺ φυλάει ὅλα τὰ κλειδιὰ τοῦ σπιτιοῦ, τοῦ αὐτοκινήτου καὶ τοῦ χρηματοκιβωτίου στὴν ἴδια τσέπη καὶ θεωρεῖ ὅτι ἔγινε πιὸ ἀσφαλής.
Οἱ φανατικοὶ τῆς πλήρους ψηφιοποίησης μᾶς ἔλεγαν ὅτι τὸ χαρτὶ εἶναι ξεπερασμένο, ὅτι τὰ φυσικὰ ἔγγραφα εἶναι πρόβλημα, ὅτι ἡ τεχνολογία θὰ λύσει κάθε δυσκολία. Δὲν μᾶς εἶπαν ὅμως ὅτι κάθε νέα συγκέντρωση δεδομένων δημιουργεῖ καὶ ἕναν νέο συγκεντρωτικὸ κίνδυνο. Δὲν μᾶς εἶπαν ὅτι ἕνα τεχνικὸ λάθος, μία κακὴ ἀναβάθμιση, μία παραβίαση ἢ μία κυβερνοεπίθεση μπορεῖ νὰ ἀγγίξει μονομιάς ὅσα παλαιότερα ἦταν διασκορπισμένα καὶ δυσκολότερα προσβάσιμα.
Καὶ βέβαια, κάθε φορὰ ποὺ κάποιος ἐξέφραζε ἐπιφυλάξεις, χαρακτηριζόταν «ὀπισθοδρομικός», «συνωμοσιολόγος» ἢ «φοβικὸς μὲ τὴν τεχνολογία». Σήμερα ὅμως τὰ γεγονότα θυμίζουν κάτι πολὺ ἀπλό: ἡ τεχνολογία δὲν εἶναι θεός. Δὲν εἶναι ἀλάνθαστη. Καὶ κυρίως, δὲν γίνεται αὐτομάτως ἀσφαλής ἐπειδὴ τὸ διαφημίζει ἕνα υπουργεῖο.
Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι ἂν θὰ χρησιμοποιοῦμε τεχνολογία. Αὐτὸ εἶναι δεδομένο. Τὸ ἐρώτημα εἶναι πόση ἐξάρτηση θὰ ἐπιτρέψουμε νὰ δημιουργηθεῖ ἀπὸ συστήματα ποὺ μποροῦν νὰ παρουσιάσουν σφάλματα, κενὰ ἀσφαλείας ἢ καὶ καταχρήσεις.
Διότι ὅταν ὅλες οἱ λειτουργίες τῆς ζωῆς σου περνοῦν μέσα ἀπὸ μία ψηφιακὴ πύλη, τότε ἡ πύλη αὐτὴ παύει νὰ εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἐργαλεῖο. Μετατρέπεται σὲ μηχανισμὸ ἐξάρτησης.
Καὶ ἐκεῖ ποὺ μᾶς ὑποσχέθηκαν περισσότερη ἐλευθερία, πολλοὶ βλέπουν νὰ σχηματίζονται ἀργὰ ἀλλὰ σταθερὰ νέες μορφὲς ἠλεκτρονικῶν δεσμῶν.
Ἡ ὑπόθεση τοῦ Gov.gr Wallet δὲν εἶναι μόνο μία τεχνικὴ ἀστοχία. Εἶναι μία ἰσχυρὴ ὑπενθύμιση ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ πολίτη δὲν προστατεύεται μὲ συνθήματα, παρουσιάσεις καὶ ψηφιακὰ πυροτεχνήματα. Προστατεύεται μὲ διαφάνεια, λογοδοσία, πραγματικοὺς ἐλέγχους καὶ κυρίως μὲ τὴν παραδοχὴ ὅτι κανένα σύστημα δὲν εἶναι ἀπρόσβλητο.
Ὅσο κι ἂν κάποιοι προσπαθοῦν νὰ μᾶς πείσουν γιὰ τὸ ἀντίθετο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου