6 Ιουν 2026

Ἅγιοι ποὺ δὲν τοὺς γράφουν τὰ Συναξάρια: Τὸ κριτήριο τῆς ἀφανοῦς Ἁγιότητος

Κυριακῇ τῶν Ἁγίων Πάντων, 
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον, ι΄ 32-33, 37-38, ιθ΄ 27-30. 
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 26 Ἰουνίου τοῦ 1994. 
Τὸ ἡχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - ἐδῶ 
Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων σήμερα. Ἡ Ἐκκλησία μας γιορτάζει τοὺς Ἁγίους Πάντας. Καὶ αὐτὸ τὸ «πάντες» φαίνεται πάρα πολὺ γενικό. Τί σημαίνει «πάντες»; Ἐντάξει, γνωρίζουμε πὼς ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει τοὺς Ἁγίους της, ποὺ εἶναι μάρτυρες, εἶναι ὅσιοι, εἶναι ὁμολογητές, γνωρίζει τὴ ζωή τους, ξέρει τί ἔκαναν. Αὐτὸ τὸ «πάντες» εἶναι πολὺ γενικό. Καὶ ἂς ποῦμε ὅτι σ᾿ αὐτὸ τὸ «πάντες» μέσα βρίσκονται οἱ ἄγνωστοι μάρτυρες, οἱ ἄγνωστοι ὅσιοι, οἱ ἄγνωστοι ὁμολογητές – ἀλλὰ τὸ «πάντες» εἶναι πιὸ μεγάλο ἀπ᾿ αὐτό. Εἶναι καὶ πέρα ἀπὸ τοὺς μάρτυρες καὶ πέρα ἀπὸ τοὺς ὁσίους καὶ πέρα ἀπὸ τοὺς ὁμολογητές…
Στὸ «πάντες» βρίσκονται ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ εὐσεβῶς ἀγωνίσθηκαν κοντὰ στὸν Χριστό, καὶ τὰ Συναξάρια καὶ οἱ Βίοι τῶν Ἁγίων δὲν τοὺς χώρεσαν, γιατί... κανείς δὲν τοὺς γνώρισε καὶ κανείς δὲν ἀναφέρθηκε σ᾿ αὐτούς, καὶ αὐτὸ τὸ «πάντες» εἶναι πιὸ πολὺ ἀπ᾿ ὅ,τι φανταζόμαστε.

Καὶ θὰ ἔρχεται στὸ μυαλό σας τὸ ἐρώτημα: καὶ ποιὸ εἶναι τὸ κριτήριο γι᾿ αὐτοὺς τοὺς Ἁγίους Πάντες; Πῶς ἀκριβῶς κρίνεται ἡ ἁγιότητα αὐτῶν τῶν «πάντων»; Τὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο ἔδωσε τὴν ἀπάντηση καὶ γι᾿ αὐτὸ ἀκριβῶς οἱ θεοφόροι Πατέρες, ποὺ ὅλα τὰ ἔταξαν νὰ εἶναι καλά, ἔβαλαν νὰ ἀναγιγνώσκεται αὐτὴ ἡ περικοπὴ σήμερα, ποὺ ἀκούσαμε πρὶν ἀπὸ λίγο.

Κοιτάξτε τὴν ἀπάντηση ποὺ δίνει ὁ Χριστὸς στὸ ἐρώτημα τῶν μαθητῶν ποὺ Τοῦ εἶπαν: «Ἐντάξει, ἐμεῖς Σὲ ἀκολουθήσαμε. Τί θὰ γίνει τώρα σὲ μᾶς;» Αὐτὸ τὸ κλασικὸ ἐρώτημα ὅλων τῶν ἀνθρώπων. «Ἐντάξει, ἐμεῖς νὰ Σ᾿ ἀκολουθήσουμε. Τί θὰ γίνει τώρα;»

Τὸ «τί θὰ γίνει;» κρύβει μέσα μία διπλὴ ἀπελπισία. Ἡ πρώτη ἀπελπισία εἶναι: «Δὲν βλέπεις τὰ πράγματα τοῦ κόσμου πῶς πηγαίνουν; Πηγαίνουν ἄσχημα. Ἐμεῖς Σὲ ἀκολουθοῦμε καὶ δὲν βλέπουμε νὰ ἀλλάζει τίποτε. Τὰ πάντα ἔτσι συνεχίζουν. Ἄντε νὰ Σ᾿ ἀκολουθήσουμε, μέχρι ποῦ θὰ πάει αὐτό…».

Ἡ δεύτερη πτυχὴ αὐτῆς τῆς ἀπελπισίας εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ πάλη ποὺ δίνει ὁ κάθε ἄνθρωπος, ὁ κάθε Χριστιανός, μὲ τοὺς πειρασμούς, μὲ τὸ μαρτύριο τῆς συνειδήσεως. «Ἐ, τί θὰ γίνει, Χριστέ; Θὰ συνεχίσει αὐτὴ ἡ πάλη μέχρι τέλους; Μέχρι ποῦ θὰ πάει; Ἐμεῖς Σὲ ἀκολουθήσαμε. Ἔλεος! Δῶσε ἀνάπαυση!».

Αὐτὸ τὸ διπλὸ κλασικὸ ἐρώτημα τῶν ἐξωτερικῶν ταραχῶν, ποὺ φαίνονται νὰ μὴν ξεπερνιῶνται, καὶ τῶν ἐσωτερικῶν πειρασμῶν καὶ τῶν πνευματικῶν πολέμων, ποὺ φαίνονται νὰ μὴν σταματοῦν, ἔρχονται νὰ βροῦν ἀπάντηση μέσα ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ· καὶ οὐσιαστικὰ νὰ δώσουν ἀπάντηση σ᾿ αὐτὴ τὴν εὐρύτητα τῶν Ἁγίων Πάντων.

Ὁ Χριστός, ἀκριβῶς ἀπαντώντας στὸ διπλὸ ἐρώτημα τῶν μαθητῶν, ἔδωσε τὴ διπλὴ ἀπάντηση τὴν ἑξῆς. Εἶπε: «Πᾶς ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων…».

Προσέξτε. «Ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων ὁμολογήσει». Δὲν λέγαμε πὼς ὁ πρῶτος πειρασμὸς εἶναι ἡ δυσκολία τοῦ κόσμου, ἡ ταραχὴ τοῦ κόσμου, τὰ ἀξεπέραστα προβλήματα ποὺ οἱ Χριστιανοὶ δὲν ἀντέχουν, καὶ λένε «Τί θὰ γίνει, Χριστέ; Κάνε κάτι».

Κοιτάξτε. Ὅποιος ὁμολογήσει ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, τί σημαίνει; Νὰ ἀντιμετωπίσει κοινῶς, «ὁμοῦ λόγος»: κοινὸς Λόγος· νὰ ἀντιμετωπίσει ὅπως ὁ Χριστὸς τὰ πράγματα τοῦ κόσμου. Ὅποιος τὰ πράγματα τοῦ κόσμου δὲν τὰ ἀντιμετωπίζει ὅπως ὁ Χριστός, μὲ τὴ δική Του ταπείνωση, μὲ τὴ δική Του ἀπάθεια, μὲ τὴ δική Του ἀγάπη, καὶ βιάζεται γρήγορα-γρήγορα νὰ ξεπερασθοῦν τὰ δύσκολα, δὲν ὁμολογεῖ Χριστό. Γιατὶ δὲν ἀντιμετωπίζει τὰ πράγματα ὅπως ὁ Χριστός.

Αὐτὴ εἶναι ἡ ὁμολογία ποὺ δίνουμε γιὰ τὶς ἐξωτερικὲς ταραχές.

Καὶ ὅσο ρωτοῦμε τὸ ἐρώτημα «γιατὶ δὲν ξεπερνιῶνται;» καὶ «γιατὶ δὲν ξεπερνιῶνται;», αὐτὴ τὴ στιγμή ποὺ ρωτοῦμε τὸ ἐρώτημα, ἀκριβῶς χάνουμε χρόνο γιὰ νὰ ἀποκτήσουμε καὶ νὰ βαθύνουμε πάνω μας αὐτὸ τὸ ἦθος τῆς ὁμολογίας.

Καὶ μόνο νὰ μὴν ρωτᾶς, καὶ μόνο νὰ λες «Κύριε, ἐλέησον», καὶ μόνο νὰ λες «Δόξα τῷ Θεῷ», ἀρχίζει νὰ λειτουργεῖ πάνω σου ἡ ὁμολογία γι᾿ αὐτὰ τὰ ἐξωτερικὰ πράγματα καὶ τὴ δυσκολία. Καὶ ὅσο ρωτᾶς καὶ ρωτᾶς, ὁ Χριστὸς ἀπὸ τὴν ἀγάπη Του – γιὰ νὰ μὴν πᾶς χαμένος – περιμένει νὰ πάψεις νὰ ρωτᾶς καὶ μετὰ νὰ δοθεῖ ἀπάντηση στὰ πράγματα τοῦ κόσμου.

Ἡ εὐθύνη μας εἶναι τὰ πράγματα τοῦ κόσμου. Ἡ ὁμολογία λοιπόν γιὰ τὰ ἔξω.

Γιὰ τὸ μέσα, γιὰ τοὺς πειρασμούς, γιὰ τὸ μαρτύριο τῆς συνειδήσεως, πάλι ὁ Χριστὸς ἔδωσε τὴν ἀπάντηση. Λέει: «Καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ…».

Τώρα, ἐνῶ πρὶν ἦταν ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων νὰ ὁμολογήσει, τώρα «τὸν σταυρὸν αὐτοῦ», τὸ μαρτύριο τῆς συνειδήσεως, οἱ πειρασμοί, οἱ πόλεμοι ποὺ γίνονται μέσα μας· «τὸν σταυρὸν αὐτοῦ»: ἡ ταπείνωση, τὸ νὰ σκεφθεῖς αὐτὸ ποὺ κάνει ὁ Χριστὸς γιὰ τὴ ζωή σου, τὸ νὰ σκεφθεῖς ὅτι ὁ Χριστὸς σοῦ ἔδωσε τέτοιες δυνάμεις ποὺ, ἂν πάρεις τὸν σταυρό σου ὅπως Ἐκεῖνος, θὰ τὰ ξεπεράσεις.

Τὸ διπλὸ ἐρώτημα λοιπόν ξεπερνιέται ἐν τῇ ὁμολογίᾳ πρὸς τὰ ἔξω καὶ ἐν τῇ ἄρσει τοῦ σταυροῦ.

Καὶ τότε τὸ ἐρώτημα «Γιατί, Χριστέ, τὰ πράγματα πᾶνε ἔτσι; Τί θὰ γίνει μὲ μᾶς;» ξεπερνιέται καὶ δὲν εἶναι πρόβλημα.

Καὶ νά, ποὺ φτιάχνονται οἱ ἅγιοι. Ἀπὸ ἐκεῖ φτιάχνονται οἱ ἅγιοι! Πέρα ἀπὸ τοὺς ὁσίους, πέρα ἀπὸ τοὺς μάρτυρες, πέρα ἀπὸ τοὺς ὁμολογητές – ἡ Ἐκκλησία τόλμησε καὶ εἶπε «οἱ Ἅγιοι Πάντες!».

Ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ δὲν φάνηκαν ποτὲ νὰ μαρτύρησαν, ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ φάνηκαν ὅτι δὲν εἶχαν κάποιον ὁσιακὸ βίο, ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ φάνηκαν ὅτι δὲν ἦταν στυλίτες, δὲν ὁμολόγησαν δημοσίως· ἀλλὰ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν αὐτὴ τὴ διπλὴ κατάθεση τῆς ὁμολογίας καὶ τῆς ἄρσεως τοῦ σταυροῦ, εἶναι μέσα στὸν χῶρο τῶν Ἁγίων.

Καὶ αὐτὸ σήμερα γιορτάζει ἡ Ἐκκλησία μας. Καὶ ἔτσι δίνει – ὁλοκληρώνοντας τὸν μεγάλο κύκλο τοῦ σωτηρίου ἔργου τοῦ Χριστοῦ, τῆς θείας οἰκονομίας Του, μετὰ τὴ γιορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς – δίνει κουράγιο καὶ θάρρος στοὺς πιστοὺς καὶ λέει:

«Ἀνοιχτὸς ὁ δρόμος τῆς ἁγιότητος! Μπορεῖ νὰ μὴ μιμηθεῖτε κανέναν ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ εἶναι γραμμένοι στὰ Συναξάρια. Αὐτὸ κάνετε καὶ εἶστε μέσα στὰ Συναξάρια! Καὶ εἶσαι μέσα στοὺς Ἁγίους Πάντες!».

Εὐχὴ καὶ προσευχή: Ὁ πιστὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ αὐτὸ νὰ τὸ καταλάβει! Καὶ νὰ μὴν ἀπελπίζεται οὔτε ἀπὸ τὸ μαρτύριο τῆς συνειδήσεως οὔτε ἀπὸ τοὺς δύσκολους καιρούς.

Καὶ ἂν τὸ καταλάβει, τότε τὰ Συναξάρια εἶναι ἀνοιχτὰ γι᾿ αὐτούς καὶ εἶναι ἀνοιχτὰ νὰ μπουν μέσα καὶ αὐτοὶ στοὺς Ἁγίους Πάντες.

Καὶ νὰ τὸ εὐχηθοῦμε ὅλοι νὰ καταλήξουν ἐκεῖ, μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ! Καὶ μέσα ἀπὸ τὴ δική τους ὁμολογία καὶ μέσα ἀπὸ τὴ δική τους ἄρση τοῦ σταυροῦ τοῦ μαρτυρίου τῆς συνειδήσεώς τους!
 
Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου 
Ἑλένη Κονδύλη 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.