22 Νοε 2026

Ἡ τραγωδία τῆς ἀλλοτρίωσης τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ

ΚΥΡΙΑΚῌ ΕΝΑΤῌ, Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν ιβ΄, 16 - 21 

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς Νοεμβρίου τοῦ 1998. 
Τὸ ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - σὲ mp3 ἐδῶ. 
Περιγραφὴ τοῦ πολὺ γνωστοῦ κειμένου τῆς παραβολῆς τοῦ ἄφρονος πλουσίου. Μέσα στὶς πολὺ μικρὲς καὶ ἁδρὲς γραμμὲς ποὺ διαγράφει ὁ Εὐαγγελιστὴς στὸ κείμενό του καὶ λέει τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ μας, περιγράφεται τόσο συμπυκνωμένα ἀλλὰ καὶ τόσο ἁπλᾶ ἡ δυνατότητα ποὺ ἔχει ὁ ἄνθρωπος, ἂν ἀλλοτριώσει τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ ποὺ τοῦ ’δωσε ὁ Θεός, νὰ ζήσει μὲ ἕναν τρόπο τερατώδη καὶ λανθασμένο, δηλαδὴ ἀρρωστημένο. 
Νὰ δοῦμε πολὺ ἁπλᾶ τὸ κείμενο, ὑπενθυμίζοντας τὸ αὐτονόητο: ποὺ ὁ Θεὸς ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο τὸ σῶμα γιὰ νὰ ζεῖ βιολογικά, νὰ ἀξιοποιεῖ ὅλα τὰ γύρω του, τοῦ ἔδωσε τὴν ψυχὴ γιὰ νὰ παίρνει τὸ σῶμα ἀναγωγικὰ νὰ τὸ πηγαίνει πρὸς τὰ πάνω καὶ νὰ τρέφεται ἡ ψυχή του ἀπὸ τὰ πνευματικά, τὸν ἔβαλε μέσα σὲ ἕναν χῶρο γιὰ νὰ ζήσει στὸ χῶρο αὐτό, καὶ τοῦ ἔδωσε καὶ τὸν χρόνο. Βλέπετε τὰ ζῶα... δὲν σκέπτονται τὸν χρόνο, τὸ μόνο πλάσμα ποὺ σκέπτεται τὸν χρόνο εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καὶ τοῦ ἔδωσε τὸν χρόνο σὰν μιὰ δωρεά, σὰν μιὰ δωρεὰ γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἐπεκτείνεται ἀπὸ τώρα πρὸς τὰ μέλλοντα, καὶ νὰ μὴν εἶναι πεπερασμένος καὶ νὰ μὴν ζεῖ μίζερα καὶ φτωχά, πολλὲς φορὲς στενεμένος σὲ κάποιες μικρὲς χρονικὲς στιγμές. Καὶ τοῦ ἔδωσε τὴν ἔννοια τῆς αἰωνιότητας - ποὺ ἔδεσε τὸν ἑαυτό Του Ἐκεῖνος μὲ τὴν ἔννοια τῆς αἰωνιότητας. 
Κοιτᾶξτε ἐδῶ τὸ κείμενο τί τραγικὲς ἀλλοτριώσεις κάνει, ὅσον ἀφορᾶ τὴ στάση αὐτοῦ τοῦ πλουσίου πρὸς τὰ πράγματα. Πρῶτα πρῶτα ἀλλάζει τὴν ἔννοια τοῦ χρόνου. Ἐνῷ ὁ χρόνος εἶναι δοσμένος γιὰ νὰ ἔχει μέσα του μόνο τὴν ἔννοια τοῦ Θεοῦ - ὁ χρόνος γιὰ αὐτὸ εἶναι δοσμένος: νὰ ζοῦμε τὸ τώρα γιὰ νὰ πηγαίνει πρὸς τὸ αὔριο, νὰ σκεφτόμαστε τὸ αὔριο καὶ μέσα ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἀποκαλύπτουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καὶ νὰ σκεφτόμαστε τὸ χθὲς καὶ μέσα ἀπὸ ἐκεῖ πάλι νὰ ἀποκαλύπτουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ· ἔστω ὡς μετάνοια, ἔστω ὡς δοξολογία. Ὁ χρόνος εἶναι λοιπὸν ἀπόλυτα δεμένος μὲ τὸν Θεό. 

Ὁποιαδήποτε ἄλλη σκέψη γιὰ τὸν χρόνο εἶναι διαστρέβλωση καὶ εἶναι μία ἀρρώστια τοῦ ἀνθρώπου. Πολλὲς ἀρρώστιες ψυχικὲς μπορεῖ νὰ προέρχονται ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀλλοτριωμένη στάση πρὸς τὸ χθές, τὸ σήμερα καὶ τὸ αὔριο. Ἐδῶ ὁ ἄφρων πλούσιος κάνει αὐτὸ τὸ τρομερὸ λάθος: Σκέπτεται τὸν χρόνο ὡς δυνατότητα γιὰ νὰ εὐφραίνεται ἀπὸ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου, ποὺ σημαίνει ἔχει ἀρρωστημένη σχέση, φυσικὰ καὶ μὲ τὰ πράγματα, ἀλλὰ καὶ ἀκόμα περισσότερο μὲ αὐτὴ τὴν ἔκφραση τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου ποὺ εἶναι ὁ χρόνος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη του ἀρρώστια. 

Ἡ δεύτερή του ἀρρώστια εἶναι πὼς ἡ δωρεὰ ποὺ τοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, νὰ ἔχει μιὰ ψυχὴ ποὺ κάνει ὅλα τὰ πράγματα νὰ πηγαίνουν ἀναγωγικὰ στὸ Θεό, ποὺ σημαίνει νὰ ἀνοίγεται πάντοτε πρὸς τὰ ἔξω, τὸ ζεῖ λάθος· κλείνεται στὸν ἑαυτό του: μίλησε μὲ τὸν ἑαυτό του, μιλοῦσε μὲ τὸν ἑαυτό του, «διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων». Ἀντὶ νὰ ὁμιλεῖ πρὸς τὰ ἔξω, μὲ τὸν Θεὸ καὶ μὲ τοὺς ἀνθρώπους, ὁμιλεῖ μὲ τὸν ἑαυτό του καὶ καταστρέφει τὸ κοινωνικὸ δῶρο ποὺ τοῦ δίνει ὁ Θεὸς· ποὺ εἶναι γιὰ νὰ ἐκφράζεται διττῶς πρὸς στὸν ἄνθρωπο καὶ πρὸς τὸν Θεό. Καὶ ἔστω, ἂν δὲν κατάλαβες τὴ στροφὴ πρὸς τὸν Θεό, ἂν ξεκινήσεις στὸ κοινωνικὸ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο καὶ ἔχεις λίγο ἐντιμότητα πάνω σου, θὰ στραφεῖς στὸν Θεό. Ἐδῶ τὰ κατέστρεψε καὶ τὰ δύο καὶ στρέφεται στὸν ἑαυτό του. 

Ἄρα κατέστρεψε τὸν χρόνο, κατέστρεψε τὸ κοινωνικό, τὴν ψυχικὴ ἔκφραση τῶν ἀνοίγματος, καὶ καταστρέφει ἀκόμη καὶ τὸ βιολογικό: τὴν τροφή. Κοιτᾶξτε τί εἶπε, «ψυχή», λέει, «ἔχεις πολλὰ ἀγαθά, τρῶγε, πίνε, ἐφραίνου». Τρέφει τὴν ψυχὴ μὲ τί; μὲ τὰ ἀγαθὰ ποὺ εἶναι γιὰ νὰ θρέψουνε βιολογικὰ τὸ σῶμα καὶ νὰ ἀναχθοῦν μετὰ πρὸς τὰ πάνω. Τὴν ψυχὴ τὴν τρέφει μόνο μὲ τὰ ὑλικά. Καταστρέφει δηλαδὴ καὶ τὴν δυνατότητα τῆς τροφῆς πού, ἀντὶ νὰ τὴν κάνει βιολογικὴ δοξολογία, τὴν στρέφει πρὸς τὴν ψυχή, καὶ δὲν ἔχει μὲ κάτι ἄλλο νὰ θρέψει τὴν ψυχή του. 

Καὶ ἔρχεται λοιπὸν αὐτὴ ἡ βαθιὰ ἀλλοτρίωση. Καὶ τὸ κείμενο περιέγραψε, μὲ αὐτὸ λοιπὸν τὸν ἁδρὸ καὶ ἁπλὸ τρόπο, τὴν ἀλλοτρίωση τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ἀρρώστια του. Ἂν δηλαδὴ κάποιος ζεῖ παλίνδρομα, ζεῖ λανθασμένα καὶ δὲν ἀναπαύεται, κάπου σὲ αὐτὰ τὰ τρία τέσσερα ἐπίπεδα ποὺ ἀνέλυσα, νὰ κάνει προσδιορισμοὺς θεραπευτικούς. Καὶ ὁ καθένας ποὺ θέλει νὰ θεραπευτεῖ ἐκεῖ πάνω πρέπει νὰ βρεῖ τὴ θεραπευτική του. Καὶ ἡ Ἐκκλησία τὴν ποιμαντική της, ἐκεῖ οὐσιαστικὰ τὴν ἀνάγει. Καὶ οἱ ἄξονες τῆς θεραπευτικῆς εἶναι αὐτοὶ ἐδῶ. Καὶ μποροῦμε, ὅσο εἶναι δυνατό, νὰ κοιτάξουμε τὸν ἑαυτό μας καὶ νὰ δοῦμε ποῦ ἀλλοτριώσαμε τὶς δωρεὲς τοῦ Θεοῦ, καὶ νὰ κάνουμε τομὲς θεραπευτικές, φυσικὰ μέσα στὴν Ἐκκλησία. 

Τὸ κείμενο λοιπὸν εἶναι καταπληκτικό, ὑπὸ τὴν ἔννοια τοῦ ὅτι χτυπάει τὴν πλήξη, εἶναι κατὰ τῆς πλήξεως, ἀλλάζει τὴ δυνατότητα τῆς ζωῆς μας! Καὶ ὅπου βροῦμε λοιπὸν κλεισμένο ἄνθρωπο - χαμένη ἡ ἔννοια τοῦ χρόνου, χαμένη ἡ σχέση βιολογικῶν πρὸς τὴν ψυχή - θὰ δοῦμε τὴν ἀρρώστια μας, θὰ σκεφτοῦμε τὴν παραβολὴ τοῦ ἄφρονα πλουσίου καὶ θὰ μποροῦμε πραγματικὰ νὰ κινηθοῦμε θεραπευτικὰ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ μέσα στὴ ζωή μας, γιὰ νὰ βροῦμε τὸν χρόνο ὡς αἰωνιότητα, νὰ βροῦμε τὴν ψυχή μας ὡς κοινωνία, καὶ νὰ βροῦμε τὰ βιολογικὰ τὰ πράγματα σὰν δοξολογία, ποὺ τρέφουν τὸ σῶμα μας. Καὶ μετά, ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ στηρίζεται τὸ σῶμα, μπορεῖ νὰ βρεῖ τὸν χρόνο καὶ τὴ δοξολογία. 

Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου 
Ἑλένη Κονδύλη 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.