15 Νοε 2026

Μιὰ φευγαλέα κίνηση ἡ ὁποία σοῦ ἐπιτρέπει νὰ δεῖς τοὺς ἄλλους ὅπως Ἐκεῖνος...

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ 

Ματθ. θ´ 9-13 

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 16 Νοεμβρίου τοῦ 1997 ἢ τοῦ 2003. 
Τὸ ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - σὲ mp3 ἐδῶ 
Ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ ποὺ ἀκούσαμε ἀνεγνώσθη σήμερα γιὰ νὰ τιμήσουμε τὸν ἑορτάζοντα Ἀπόστολο καὶ Εὐαγγελιστὴ Ματθαῖο. Γραμμένη ἀπὸ τὸ χέρι του, ἡ περικοπὴ εἶναι ἕνα ἀκόμη δεῖγμα ἐκρηκτικῆς λιτότητας καὶ ταυτόχρονα οὐσιαστικοῦ περιεχομένου, ποὺ μὲ λίγα λόγια περιγράφονται πολὺ μεγάλα νοήματα καὶ πολὺ οὐσιαστικὲς διεισδύσεις στὶς καταστάσεις τῆς ζωῆς μας. 
Νὰ προσεγγίσω, ὅσο μπορεῖ κάποιος νὰ προσεγγίσει, τὴ λιτότητα, γιατί πολλὲς φορὲς εἶναι πολὺ δύσκολο γιατί ἔχουμε καὶ μπλεγμένο μυαλό. 
Νὰ προσέξω τὶς λέξεις οἱ ὁποῖες καθοδηγοῦν τὸν ἀναγνώστη σὲ αὐτὰ τὰ οὐσιαστικὰ περιεκτικὰ καὶ λιτὰ νοήματα. Λέει τὸ κείμενο, ὁμιλῶντας γιὰ τὸν Ἰησοῦ, λέει τὸ ὄνομα Τοῦ «Ἰησοῦς» - ποὺ εἶναι «ὁ Σωτήρ», τὸ ξέρετε - λέει «παράγων», μιὰ κίνηση μόνο τοῦ Χριστοῦ, «παράγων». Προσέξτε: «παρὰ ἄγω». Εἶναι μιὰ φευγαλέα κίνηση, παρὰ ἄγω, οὔτε κἂν «ἄγω», «παρὰ» «ἄγω». Καὶ ἐκφράζει ὅλον... τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος ἀπεκδύθη ὅ,τι ἦταν, «ἑαυτὸν ἐκένωσεν, μορφὴν δούλου λαβῶν», ποὺ λέει τὸ κείμενο καί, ὅπως Τὸν ἔβλεπες, ἦταν μιὰ φευγαλέα κίνηση, δὲν καθήλωνε κανένα. Καὶ αὐτὸ τὸ ἔκανε γιατί ἦταν Σωτήρ. Δὲν προέβαλλε τίποτα ἀπὸ τὸν ἑαυτό Του, ὅλα τὰ «ἀπεκδύθη», «ἐκένωσεν». Καὶ γι’ αὐτὸ μπορεῖ νὰ δεῖ: «εἶδεν» τὸν Ματθαῖο. 

Ὅταν ἀπεκδυθεῖς, καὶ πιὰ αὐτὸ ποὺ κάνεις εἶναι γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου, τότε καὶ μόνο τότε, μπορεῖς νὰ δεῖς ὄχι ἁπλῶς τὰ πράγματα καὶ μόνο, ἀλλὰ νὰ δεῖς τὸν ἄνθρωπο· γιατί γι’ αὐτὸν «ἐκένωσεν ἑαυτόν». Αὐτὸ εἶναι ἕνα πρῶτο, πολὺ οὐσιαστικὸ καὶ κριτικὸ μήνυμα μέσα ἀπὸ τὸ εὐαγγέλιο αὐτὸ τὸ σημερινὸ ποὺ ἀφορᾶ ἐμᾶς. Αὐτὴ ἡ ἀπέκδυση, ἂν θέλουμε κάτι νὰ κάνουμε γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου, νὰ μποροῦμε νὰ «δοῦμε» τὸν ἄλλο, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴμαστε ἔτσι «παράγοντες» - αὐτὴ ἡ φευγαλέα κίνηση, ποὺ «ἀπεκδύθη» ὅλα τὰ ἑαυτοῦ καὶ ἦταν Ἰησοῦς ὁ Σωτήρ. 

Στὴν ἑπόμενη πτυχὴ τοῦ κειμένου - πολὺ μικρὸ τὸ κείμενο ἐξάλλου - δίνει τὴν περιγραφὴ τοῦ ἴδιου τοῦ Ματθαίου. Προσέξτε, τὸ κείμενο δὲν λέει «ὁ τελώνης ὁ Ματθαῖος». Λέει πρῶτα πρῶτα τὸ ὄνομα του, τὸ ὄνομα ἔχει σημασία. Δὲν λέει ὁ τελώνης, λέει «καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον». Αὐτὸ ἔχει πολὺ μεγάλη σημασία, ὑπὸ τὴν ἔννοια τοῦ ὅτι, χωρὶς νὰ ξέρουμε τί βαθιὲς διεργασίες ἔγιναν μέσα στὴν ψυχὴ τοῦ Ματθαίου, πρέπει νὰ ὑπῆρχε μιὰ ἀπέκδυση - πεῖτε τὴν ἀπογοήτευση ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἦταν· αὐτὸ ἐξάλλου ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι μὲ τὸ ποὺ τοῦ λέει ὁ Χριστὸς «ἀκολούθει μοί», τὰ ἄφησε ὅλα καὶ ἔφυγε, μὲ μιὰ κίνηση! Ἕνας ἄνθρωπος ποὺ εἶχε ἐξουσία, εἶχε χρήματα, εἶχε δύναμη! Καὶ εἶχε ἕνα ἄλλο ὄνομα, ὄχι ὡς Ματθαῖος πιὰ· ὡς καταπιεστῇς, κλέφτης, ἐξουσιαστής, πεῖτε το ὅπως θέλετε. Ἦταν λοιπὸν ὄχι «ὁ τελώνης», ἦταν «ὁ καθήμενος ἐπὶ τὸ τελώνιο». Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε ὅτι αὐτή του ἡ ἐλευθερία ἦταν μιὰ ἀπολελυμένη ἐλευθερία. Δὲν ἤθελε μὲν νὰ εἶναι αὐτὸ ποὺ εἶναι, ἀλλὰ καὶ δὲν ἤξερε ποῦ νὰ εἶναι. Ξέρετε, καμιὰ φορὰ ποὺ βαριόμαστε τὰ πράγματα τοῦ κόσμου, μένουμε «καθήμενοι» ἐκεῖ ποὺ εἴμαστε, γιατί δὲν ἔχουμε διεξόδους ποῦ νὰ πᾶμε. Καὶ ἐδῶ ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ διέξοδος. Ἁπλῶς ὁ καθήμενος ἐπὶ τὸ τελώνιο - ὁ Ματθαῖος ὅμως - ποὺ τὸν εἶδε ὁ Χριστός, ποὺ ἔχει ἕνα ὄνομα πιά, ἔχει μιὰ ἀναζήτηση (αὐτὸ σημαίνει ὄνομα), τὰ ἀφήνει ὅλα καὶ φεύγει ἐπὶ τόπου, γιατί κατὰ τὰ ἄλλα πῶς θὰ ἐξηγήσουμε αὐτὸ τὸ ξαφνικό; 

Καὶ τὰ ἀφήνει ὅλα καὶ φεύγει, χωρὶς κουβέντα. Δηλώνει μιὰ προετοιμασία ἐλευθερίας. Καὶ βρίσκει τὸν Χριστὸ ποὺ εἶναι ἡ ἐλευθερία. Καὶ βρίσκει τὸ ὄνομά του καὶ χάνει τὴν ἐξουσία του. Καὶ αὐτὸς ἀπεκδύεται μιὰ ἐξουσία, ἀπεκδύθηκε ἐξουσία ὅπως ὁ Χριστός. Καὶ γίνεται καὶ αὐτὸς πιὰ μιὰ ἀπέκδυση, κενώνει ἑαυτόν, εἶναι Ματθαῖος καὶ ταυτόχρονα γίνεται καὶ αὐτὸς μιὰ φευγαλέα παρουσία. Βλέπετε, δὲν λέει τίποτε, δὲν ἀναλύει τὰ πράγματα. 

Καὶ στὴν τρίτη πτυχὴ τοῦ κειμένου, ὅπου ὁ Χριστὸς πηγαίνει πιὰ μὲ τὸν Ματθαῖο - αὐτὲς πιὰ οἱ δυὸ φευγαλέες φιγοῦρες αὐτῆς τῆς περικοπῆς - στὸ χῶρο ποὺ εἶναι ὅλοι οἱ τελῶνες καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ καὶ οἱ Φαρισαῖοι. Προσέξτε ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ποὺ ἀσκοῦν κριτικὴ εἶναι «οἱ Φαρισαῖοι» - ἔχουν αὐτοὶ τίτλο, ἔχουν ἐξουσία, ἀλλὰ δὲν ἔχουν ὄνομα. Δὲν ἔχουν ἀπεκδυθεῖ τὶς ἐξουσίες τους. Καὶ γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς κρίνουν καὶ λένε πῶς ὁ διδάσκαλος τρώει καὶ πίνει μετὰ ἁμαρτωλῶν καὶ τελωνῶν. Κρίνουν τὰ πάντα, ἀλλὰ δὲν ἀπεκδύθησαν τίποτε, γιατί δὲν νοιάζονται γιὰ τὸν ἄλλον. Ἁπλῶς εἶναι ἐξουσία, ἔχουν ὄνομα καὶ ἐκεῖ εἶναι χαμένοι. Καὶ ὁ Χριστὸς δίνει τὴν πραγματικὰ σπουδαία ἀπάντηση: «ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν». Αὐτὴ ἡ λέξη, «ἔλεον» πιά, ἐκφράζει ὅλη αὐτὴ τὴ συγκατάβαση, αὐτὴ τὴν ἀγαπητικὴ κίνηση, αὐτὸ τὸ κοίταγμα, αὐτὸ τὸ «εἶδεν». Καὶ «οὐ θυσία», σὲ ἀντιδιαστολὴ μὲ τὴ θυσία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ποὺ τὸ «ἔλεον» εἶναι θυσία. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσιαστικὴ θυσία! Αὐτὸ τὸ ἔλεος, αὐτὴ ἡ συγκατάβαση, αὐτὴ ἡ ἀπέκδυση τοῦ τί εἴμαστε, αὐτὴ ἡ πορεία πρὸς τὸν ἄλλον, αὐτὸ τὸ «εἶδεν» τὸν ἄλλον, αὐτὴ ἡ μοναδικὴ κίνηση γιὰ τὸν ἄλλον εἶναι ἡ θυσία! Καὶ ἐκεῖ πιὰ παίρνουμε πολὺ βαθιὰ νοήματα γιὰ τὴ ζωή μας. Πόσες φορὲς ὁ τίτλος μας, ἡ ἐξουσία μας, ἡ δύναμή μας μᾶς ἀποδυναμώνει καὶ δὲν μᾶς δίνει τὴ δυνατότητα νὰ ἐκφραστοῦμε, νὰ γίνουμε αὐτὲς οἱ φευγαλέες κινήσεις καὶ χαρακτηρίζεται μόνο ἡ ζωή μας ἀπὸ αὐτὸ ποὺ εἴμαστε καὶ ὄχι ἀπὸ αὐτὸ ποὺ εἶναι ὁ Θεὸς γιά μας. Καὶ δὲν μποροῦμε μετὰ νὰ δοῦμε τίποτε γύρω μας καὶ φυσικὰ νὰ δοῦμε τοὺς ἀνθρώπους καὶ δὲν μποροῦμε φυσικὰ νὰ κάνουμε τίποτε γιὰ τοὺς ἄλλους, παρὰ μόνο νὰ τοὺς διαλύουμε καὶ νὰ τοὺς ταράσσουμε καὶ νὰ τοὺς κομματιάζουμε καὶ νὰ τοὺς ἐξαφανίζουμε. 

Καὶ στὸ τέλος παραμένει ἕνα πρᾶγμα: «αὐτὸ τὸ ἔλεον καὶ οὐ θυσία»· ποὺ εἶναι ἡ θυσία! Ἡ φευγαλέα κίνηση, τὸ κοίταγμα, ἡ ἀπέκδυση, τὸ ἔλεος ποὺ εἶναι θυσία, εἶναι τὰ βαθιὰ μηνύματα ποὺ ξεκινοῦν ἀπὸ αὐτὸ τὸ εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου, τοῦ «καθημένου ἐπὶ τὸ τελώνιον» καὶ ποὺ ἀκολούθησε τὸν Χριστὸ ἔτσι, μὲ μιὰ καταπληκτικὴ ἐλευθερία. Καὶ μᾶς δίνει πραγματικὰ συντριπτικὰ μηνύματα γιὰ τὴν καρδιά μας, ποὺ εἶναι συντετριμμένη ἀπὸ ἄλλα πράγματα, μέσα ἀπὸ δεκάδες ἐγωισμούς. Καὶ ἐὰν πιάσουμε αὐτὰ τὰ πολὺ βαθιὰ ἐκφραστικὰ μέσα τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελίου, μπορεῖ κάτι οὐσιαστικὸ νὰ γίνει γιὰ τὴ ζωή μας. Καὶ ἂν θὰ γίνει γιὰ τὴ ζωή μας, σημαίνει ποὺ θὰ γίνει καὶ γιὰ τὴ ζωὴ τῶν ἄλλων, γιατί θὰ μποροῦμε νὰ «δοῦμε» πιὰ τοὺς ἄλλους. 

Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου 
Ἑλένη Κονδύλη 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.