Ἡ παγίδευση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ Θεοβάδιστου ὅρους Σινᾶ ἐπῆλθε σταδιακὰ μὲ τοὺς ἀλλεπάλληλους δικαστικοὺς ἀγῶνες ἐναντίον της ἀπὸ σκοτεινοὺς κύκλους τοῦ ἀκραίου Ἰσλάμ, ποὺ ἐξακολουθοῦν νὰ δροῦν ὑπογείως στὴν Αἴγυπτο, παρὰ τὰ μέτρα καὶ τὶς φυλακίσεις σὲ στελέχη τῆς Μουσουλμανικῆς Ἀδελφότητας καὶ ἄλλων ὀργανώσεων ἐκ μέρους τῆς διακυβέρνησης Ἀλ Σίσι.
Ἀπὸ τὸν Νικ. Σταυρουλάκι
Καὶ ἐνῷ ἡ ὑπόθεση τρέχει ἀπὸ τὸ 2015 (ἀμέσως μετὰ τὴν πολιτικὴ ἀλλαγὴ στὴν Αἴγυπτο), οἱ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις, χαρακτηριζόμενες ὅλες ἀπὸ τὴ γνωστὴ διαρκῆ ράθυμη στάση τῆς Ἀθήνας, ἀγνόησαν τοὺς κινδύνους. Ὅταν τὸ δόγμα εἶναι «ἔχει ὁ Θεός», συνέπεια ἀναπόφευκτη εἶναι νὰ φτάσεις στὸ «Ἀμήν»! Καὶ φτάσαμε στὸ «Ἀμήν».
Ἡ πρόσφατη ἀνακοίνωση τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῆς... Ἱερᾶς Μονῆς Σινᾶ καὶ τοῦ αἰγυπτιακοῦ κράτους παρουσιάστηκε ἀπὸ τὴν Ἀθήνα μὲ τοὺς συνήθεις ἐπικοινωνιακοὺς πανηγυρισμούς. Τὸ κυβερνητικὸ ἀφήγημα ἔσπευσε νὰ κάνει λόγο γιὰ «ἱστορικὴ κατοχύρωση» καὶ «διέξοδο στὸ ἀδιέξοδο», ἰσχυριζόμενο ὅτι ἡ ὑπογραφὴ ἀπέτρεψε μιὰ ἐπικείμενη καταδικαστικὴ ἀπόφαση τοῦ Ἀνώτατου Ἀκυρωτικοῦ Δικαστηρίου τῆς Αἰγύπτου ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε στὴν ἐκδίωξη τῶν μοναχῶν.
Ὡστόσο, πίσω ἀπὸ τὴν ἐνορχηστρωμένη ὡραιοποίηση τῶν κινδύνων ἡ πραγματικότητα εἶναι ὅτι ἡ ἑλληνικὴ διπλωματία συνέργησε σὲ ἕναν ἀσύμμετρο συμβιβασμό, ὁ ὁποῖος δὲν διασφαλίζει τὸ μέλλον τῆς Ἱερᾶς Μονῆς στὸ Σιναῖο Ὅρος, ἀντιθέτως ναρκοθετεῖ τὴν ἴδια τήν ἱστορική του ὑπόσταση.
Τὸ ἐπιχείρημα περὶ «ξαφνικοῦ νομικοῦ κινδύνου» ποὺ ἐπιστρατεύτηκε γιὰ νὰ δικαιολογηθεῖ ἡ ἐσπευσμένη ὑπογραφὴ εἶναι ἱστορικὰ ἕωλο. Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Αἰκατερίνης ὀρθώνεται στὸ ἴδιο ἀκριβῶς σημεῖο ἐπὶ 15 αἰῶνες. Καὶ μόνο αὐτὴ ἡ συνθήκη θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι θὰ ἦταν ἀρκετὴ γιὰ νὰ κινητοποιηθεῖ τὸ σύμπαν στὸν ἑλληνικὸ κόσμο καὶ στὴν Ὀρθοδοξία, ἀποκρούοντας τοὺς ὑπαρκτοὺς κινδύνους. Αὐτὸ δὲν ἔγινε.
Ἡ ἔκβαση τῆς ὑπόθεσης τῆς Μονῆς Σινᾶ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ κρίσιμα καὶ πολύπλοκα ζητήματα τοῦ σύγχρονου ὀρθόδοξου κόσμου, καθὼς ἡ διαχείρισή της ἐμπεριέχει πλέγμα νομικῶν, διοικητικῶν καὶ ἐθνικῶν κινδύνων. Γιὰ νὰ ἀποτιμηθεῖ ὀρθὰ ἡ κατάσταση, ἐπιβάλλεται ἡ εἰς βάθος ἀνάλυση τῶν παραγόντων κινδύνου ποὺ ἀπειλοῦν τὴν ἱστορικὴ συνέχεια καὶ τὴν αὐτονομία τῆς μονῆς, οἱ ὁποῖοι πλέον συμπληρώνονται ἀπὸ δύο ἐξαιρετικὰ φλέγοντα ζητήματα: τὸ πρόβλημα τῆς νόμιμης ἐκπροσώπησης καὶ ὑπογραφῆς, καθὼς καὶ ἡ εὐρύτερη γεωπολιτικὴ διάσταση τῆς ἐκδίωξης τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὴ Μέση Ἀνατολή.
Ἡ πρόσφατη ἀνακοίνωση τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῆς... Ἱερᾶς Μονῆς Σινᾶ καὶ τοῦ αἰγυπτιακοῦ κράτους παρουσιάστηκε ἀπὸ τὴν Ἀθήνα μὲ τοὺς συνήθεις ἐπικοινωνιακοὺς πανηγυρισμούς. Τὸ κυβερνητικὸ ἀφήγημα ἔσπευσε νὰ κάνει λόγο γιὰ «ἱστορικὴ κατοχύρωση» καὶ «διέξοδο στὸ ἀδιέξοδο», ἰσχυριζόμενο ὅτι ἡ ὑπογραφὴ ἀπέτρεψε μιὰ ἐπικείμενη καταδικαστικὴ ἀπόφαση τοῦ Ἀνώτατου Ἀκυρωτικοῦ Δικαστηρίου τῆς Αἰγύπτου ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε στὴν ἐκδίωξη τῶν μοναχῶν.
Ὡστόσο, πίσω ἀπὸ τὴν ἐνορχηστρωμένη ὡραιοποίηση τῶν κινδύνων ἡ πραγματικότητα εἶναι ὅτι ἡ ἑλληνικὴ διπλωματία συνέργησε σὲ ἕναν ἀσύμμετρο συμβιβασμό, ὁ ὁποῖος δὲν διασφαλίζει τὸ μέλλον τῆς Ἱερᾶς Μονῆς στὸ Σιναῖο Ὅρος, ἀντιθέτως ναρκοθετεῖ τὴν ἴδια τήν ἱστορική του ὑπόσταση.
Τὸ ἐπιχείρημα περὶ «ξαφνικοῦ νομικοῦ κινδύνου» ποὺ ἐπιστρατεύτηκε γιὰ νὰ δικαιολογηθεῖ ἡ ἐσπευσμένη ὑπογραφὴ εἶναι ἱστορικὰ ἕωλο. Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Αἰκατερίνης ὀρθώνεται στὸ ἴδιο ἀκριβῶς σημεῖο ἐπὶ 15 αἰῶνες. Καὶ μόνο αὐτὴ ἡ συνθήκη θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι θὰ ἦταν ἀρκετὴ γιὰ νὰ κινητοποιηθεῖ τὸ σύμπαν στὸν ἑλληνικὸ κόσμο καὶ στὴν Ὀρθοδοξία, ἀποκρούοντας τοὺς ὑπαρκτοὺς κινδύνους. Αὐτὸ δὲν ἔγινε.
Ἡ ἔκβαση τῆς ὑπόθεσης τῆς Μονῆς Σινᾶ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ κρίσιμα καὶ πολύπλοκα ζητήματα τοῦ σύγχρονου ὀρθόδοξου κόσμου, καθὼς ἡ διαχείρισή της ἐμπεριέχει πλέγμα νομικῶν, διοικητικῶν καὶ ἐθνικῶν κινδύνων. Γιὰ νὰ ἀποτιμηθεῖ ὀρθὰ ἡ κατάσταση, ἐπιβάλλεται ἡ εἰς βάθος ἀνάλυση τῶν παραγόντων κινδύνου ποὺ ἀπειλοῦν τὴν ἱστορικὴ συνέχεια καὶ τὴν αὐτονομία τῆς μονῆς, οἱ ὁποῖοι πλέον συμπληρώνονται ἀπὸ δύο ἐξαιρετικὰ φλέγοντα ζητήματα: τὸ πρόβλημα τῆς νόμιμης ἐκπροσώπησης καὶ ὑπογραφῆς, καθὼς καὶ ἡ εὐρύτερη γεωπολιτικὴ διάσταση τῆς ἐκδίωξης τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὴ Μέση Ἀνατολή.
1. Τὸ ἰδιοκτησιακὸ καθεστὼς τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ
Ὁ πρῶτος καὶ θεμελιώδης κίνδυνος ἀφορᾶ τὴν ἀμφισβήτηση τῶν κυριαρχικῶν ἰδιοκτησιακῶν δικαιωμάτων τῆς μονῆς ἐπὶ τῶν ἐδαφῶν της καὶ τῶν μετοχίων της. Ὁποιαδήποτε νομικὴ ὑποχώρηση ἢ ἀσάφεια στὶς διαπραγματεύσεις μὲ τὸ αἰγυπτιακὸ κράτος ἐνδέχεται νὰ ἀνοίξει τὸν ἀσκὸ τοῦ Αἰόλου, ἐπιτρέποντας στὶς τοπικὲς Ἀρχὲς νὰ ἑρμηνεύσουν τὶς ἱστορικὲς γαῖες τῆς μονῆς ὡς «κρατικὴ ἢ δημόσια περιουσία». Ἡ ἀπουσία σύγχρονων, ἀδιαμφισβήτητων τίτλων ἰδιοκτησίας ποὺ νὰ εἶναι πλήρως ἐναρμονισμένοι μὲ τὸ τρέχον αἰγυπτιακὸ Δίκαιο -παρὰ τὴν ὕπαρξη τῶν ἱστορικῶν χρυσόβουλων καὶ τῶν φιρμανιῶν (ὅπως τὸ Ἀχτιναμέ του Μωάμεθ)- δημιουργεῖ ἕνα ἐπικίνδυνο ρῆγμα, μέσῳ τοῦ ὁποίου μπορεῖ νὰ ἐπιχειρηθεῖ ἡ σταδιακὴ ἀπαλλοτρίωση τῶν μοναστηριακῶν ἐκτάσεων.
2. Ἡ παγίδα τῆς ἐγχώριας ὑπαγωγῆς
Ἕνας ἐξαιρετικὰ σοβαρὸς κίνδυνος κρύβεται πίσω ἀπὸ τὴν προσπάθεια πλήρους διοικητικῆς καὶ νομικῆς ὑπαγωγῆς τῆς μονῆς στὸ ἐσωτερικὸ Δίκαιο καὶ στοὺς ἐγχώριους θεσμοὺς τῆς Αἰγύπτου, ἀποκόπτοντάς την ἀπὸ τὴ διεθνῆ της ὑπόσταση. Ἐὰν ἡ μονὴ ἀποδεχτεῖ ἕνα καθεστὼς ποὺ τὴν ἐξισώνει μὲ ἕνα κοινὸ αἰγυπτιακὸ ἵδρυμα ἢ μιὰ τοπικὴ ΜΚΟ, χάνει αὐτόματα τὸ διεθνὲς τῆς ἔρεισμα ὡς παγκόσμιο μνημεῖο πολιτιστικῆς καὶ θρησκευτικῆς κληρονομιᾶς. Ἡ ἐγχώρια ὑπαγωγὴ σημαίνει ὅτι τὸ Κάϊρο θὰ μπορεῖ ἀνὰ πᾶσα στιγμή, μέσῳ νομοθετικῶν διαταγμάτων, νὰ παρεμβαίνει στὴν ἐσωτερικὴ διοίκηση, στὴν ἐκλογὴ τῶν μοναχῶν καὶ τὴ διαχείριση τῶν πόρων της, ἐκμηδενίζοντας τὸ παραδοσιακό της αὐτοδιοίκητο.
3. Ἡ παραίτηση ἀπὸ ἔνδικα μέσα καὶ κάθε νομικὴ ἄμυνα
Στὸ πλαίσιο μιᾶς ἐνδεχόμενης συμβιβαστικῆς συμφωνίας, ὁ κίνδυνος νὰ ἐξαναγκαστεὶ ἡ μονὴ σὲ ρήτρα παραίτησης ἀπὸ τρέχοντα ἢ μελλοντικὰ ἔνδικα μέσα εἶναι καταστροφικός.
Μιὰ τέτοια παραίτηση θὰ στεροῦσε ἀπὸ τὴν Ἀδελφότητα τὴ δυνατότητα νὰ προσφύγει σὲ ἀνώτατα αἰγυπτιακὰ δικαστήρια ἢ σὲ διεθνῆ δικαιοδοτικὰ ὄργανα (ὅπως τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου ἢ ἡ UNESCO) σὲ περίπτωση ποὺ παραβιαστοῦν τὰ δικαιώματά της. Ἡ μονὴ θὰ ἔμενε οὐσιαστικὰ γυμνὴ ἀπὸ νομικὴ ἄμυνα, ἕρμαιο τῶν διαθέσεων τῆς ἑκάστοτε πολιτικῆς ἡγεσίας, ἔχοντας ὑπογράψει ἡ ἴδια τὸν αὐτοπεριορισμό της.
Μιὰ τέτοια παραίτηση θὰ στεροῦσε ἀπὸ τὴν Ἀδελφότητα τὴ δυνατότητα νὰ προσφύγει σὲ ἀνώτατα αἰγυπτιακὰ δικαστήρια ἢ σὲ διεθνῆ δικαιοδοτικὰ ὄργανα (ὅπως τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου ἢ ἡ UNESCO) σὲ περίπτωση ποὺ παραβιαστοῦν τὰ δικαιώματά της. Ἡ μονὴ θὰ ἔμενε οὐσιαστικὰ γυμνὴ ἀπὸ νομικὴ ἄμυνα, ἕρμαιο τῶν διαθέσεων τῆς ἑκάστοτε πολιτικῆς ἡγεσίας, ἔχοντας ὑπογράψει ἡ ἴδια τὸν αὐτοπεριορισμό της.
4. Ἡ πιθανότητα ἀθέτησης τοῦ λόγου ἀπὸ τὸ Κάϊρο
Ἡ ἱστορικὴ ἐμπειρία δείχνει ὅτι οἱ προφορικὲς διαβεβαιώσεις ἢ ἀκόμη καὶ οἱ διμερεῖς πολιτικὲς συμφωνίες μὲ αὐταρχικὰ ἢ μεταβαλλόμενα καθεστῶτα στεροῦνται μόνιμης ἐγγύησης. Ἂν τὸ Κάϊρο ἀθετήσει τὸν λόγο του στὸ μέλλον, ὑπὸ τὸ βάρος ἐσωτερικῶν πολιτικῶν πιέσεων ἢ λόγῳ ἀλλαγῆς τῆς κρατικῆς στρατηγικῆς ἢ καὶ ἀλλαγῆς τῆς ἴδιας τῆς ἐξουσίας (εἶναι γνωστὸ ὅτι ὁ Ἀλ Σίσι κρατεῖται στὴν ἐξουσία μὲ ἔξωθεν ἐνέσεις), ἡ μονὴ δὲν θὰ ἔχει κανένα οὐσιαστικὸ ἀντίβαρο πίεσης. Οἱ ὑποσχέσεις γιὰ προστασία καὶ σεβασμὸ τοῦ status quo μποροῦν πολὺ εὔκολα νὰ παραμεριστοῦν στὸ ὄνομα τῆς «ἐθνικῆς ἀσφάλειας» τῆς Χερσονήσου τοῦ Σινᾶ, ἀφήνοντας τὶς συμφωνίες κενὸ γράμμα.
5. Τὸ νομικὸ μετέωρο
Ὁ κίνδυνος τοῦ νομικοῦ μετεωρισμοῦ προκύπτει ἀπὸ τὴ δημιουργία μιᾶς ἐνδιάμεσης, γκρίζας ζώνης, ὅπου οἱ παλαιοὶ κανόνες προστασίας καταργοῦνται, ἀλλὰ οἱ νέοι δὲν ἐφαρμόζονται πλήρως ἢ παραμένουν ἀσαφεῖς. Αὐτὸ τὸ νομικὸ κενὸ ἐπιτρέπει σὲ τοπικοὺς παράγοντες, στρατιωτικὲς διοικήσεις ἢ φανατικὰ στοιχεῖα νὰ δροῦν αὐθαίρετα εἰς βάρος τῆς μονῆς, χωρὶς ἡ τελευταία νὰ μπορεῖ νὰ ἐπικαλεστεῖ ἕνα σαφὲς καὶ ἐφαρμοστέο προστατευτικὸ πλαίσιο, παρατείνοντας μιὰ κατάσταση διαρκοῦς ἀνασφάλειας.
6. Τὸ ἀδιέξοδο τῶν ὑπογραφῶν καὶ ἡ κρίση νομιμοποίησης
Στὰ παραπάνω προστίθεται ἕνα ἄμεσο, πρακτικὸ καὶ ταυτόχρονα βαθύτατα θεσμικὸ πρόβλημα. «Ποιός διαθέτει τὴ νόμιμη ἐξουσία νὰ ὑπογράψει ὁποιαδήποτε συμφωνία ἐκ μέρους τῆς μονῆς;» Τὸ νομικὸ παράδοξο ἀγγίζει τὰ ὅρια τοῦ παραλογισμοῦ στὸ ζήτημα τῆς ἐκπροσώπησης. Τὸ αἰγυπτιακὸ κράτος ἀρνεῖται πεισματικὰ νὰ ἀναγνωρίσει ἐπίσημα τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Συμεῶν. Τὸ γεγονὸς ὅτι δέχτηκε τὴν ὑπογραφή του δείχνει ὅτι τὸ Κάϊρο χρησιμοποίησε τὴν ἀσκητικὴ Ἀδελφότητα γιὰ νὰ νομιμοποιήσει τὴ δική του κυριαρχία, ἀφήνοντας παράλληλα ἀνοιχτὸ ἕνα τεράστιο νομικὸ κενό.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σινᾶ, Φαρὰν καὶ Ραϊθούς, Συμεῶν, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μὲ μιὰ σκληρὴ πραγματικότητα, καθὼς ἡ κυβέρνηση τοῦ προέδρου Ἀμπντὲλ Φατὰχ ἀλ Σίσι ἀρνεῖται νὰ ἀναγνωρίσει τὴ νομική του ὑπόσταση καὶ τὸ ἀξίωμά του. Αὐτὴ ἡ ἄρνηση ἀναγνώρισης δημιουργεῖ ἕνα ἀπόλυτο ἀδιέξοδο. Ἐὰν ὑπογράψει ὁ ἴδιος ὁ Συμεῶν, ἡ συμφωνία κινδυνεύει νὰ κηρυχτεῖ ἄκυρη ἀπὸ τὸ αἰγυπτιακὸ κράτος λόγῳ «ἔλλειψης νομιμοποίησης» τοῦ ὑπογράφοντος.
Ἐάν, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἐξαναγκαστεὶ νὰ ὑπογράψει κάποιος ἄλλος, ἐγκεκριμένος ἀπὸ τὸ Κάϊρο ἀλλὰ μὴ ἀναγνωρισμένος ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη καὶ τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων, τότε ἐπέρχονται ἐσωτερικὸ σχίσμα καὶ πλήρης κατάλυση τῆς κανονικότητας τῆς μονῆς. Ἡ παγίδα εἶναι προφανής. Τὸ Κάϊρο χρησιμοποιεῖ τὸ ζήτημα τῆς ὑπογραφῆς γιὰ νὰ ἐπιβάλει ἕναν συνομιλητὴ τῆς δικῆς του ἀρεσκείας, παρεμβαίνοντας στὴν ἡγεσία τῆς μονῆς. Μιὰ μελλοντική, ἐχθρικὴ ἡγεσία στὴν Αἴγυπτο μπορεῖ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ νὰ ἀκυρώσει τὴ συμφωνία στὰ δικαστήρια, ἰσχυριζόμενη ὅτι τὸ πρόσωπο ποὺ ὑπέγραψε ἐκ μέρους τῆς μονῆς στεροῦνταν νόμιμης ἐκπροσώπησης.
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σινᾶ, Φαρὰν καὶ Ραϊθούς, Συμεῶν, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μὲ μιὰ σκληρὴ πραγματικότητα, καθὼς ἡ κυβέρνηση τοῦ προέδρου Ἀμπντὲλ Φατὰχ ἀλ Σίσι ἀρνεῖται νὰ ἀναγνωρίσει τὴ νομική του ὑπόσταση καὶ τὸ ἀξίωμά του. Αὐτὴ ἡ ἄρνηση ἀναγνώρισης δημιουργεῖ ἕνα ἀπόλυτο ἀδιέξοδο. Ἐὰν ὑπογράψει ὁ ἴδιος ὁ Συμεῶν, ἡ συμφωνία κινδυνεύει νὰ κηρυχτεῖ ἄκυρη ἀπὸ τὸ αἰγυπτιακὸ κράτος λόγῳ «ἔλλειψης νομιμοποίησης» τοῦ ὑπογράφοντος.
Ἐάν, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἐξαναγκαστεὶ νὰ ὑπογράψει κάποιος ἄλλος, ἐγκεκριμένος ἀπὸ τὸ Κάϊρο ἀλλὰ μὴ ἀναγνωρισμένος ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ τάξη καὶ τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων, τότε ἐπέρχονται ἐσωτερικὸ σχίσμα καὶ πλήρης κατάλυση τῆς κανονικότητας τῆς μονῆς. Ἡ παγίδα εἶναι προφανής. Τὸ Κάϊρο χρησιμοποιεῖ τὸ ζήτημα τῆς ὑπογραφῆς γιὰ νὰ ἐπιβάλει ἕναν συνομιλητὴ τῆς δικῆς του ἀρεσκείας, παρεμβαίνοντας στὴν ἡγεσία τῆς μονῆς. Μιὰ μελλοντική, ἐχθρικὴ ἡγεσία στὴν Αἴγυπτο μπορεῖ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ νὰ ἀκυρώσει τὴ συμφωνία στὰ δικαστήρια, ἰσχυριζόμενη ὅτι τὸ πρόσωπο ποὺ ὑπέγραψε ἐκ μέρους τῆς μονῆς στεροῦνταν νόμιμης ἐκπροσώπησης.
7. Τὸ καθεστὼς τῶν Ἑλλήνων μοναχῶν
Μέχρι σήμερα οἱ Ἕλληνες μοναχοὶ ἀντιμετώπιζαν γραφειοκρατικὰ προβλήματα μὲ τὶς ἄδειες παραμονῆς τους στὴν Αἴγυπτο. Καὶ μὲ τὴ νέα συμφωνία τὸ καθεστὼς παραμονῆς τῶν Ἑλλήνων μοναχῶν παραμένει μετέωρο. Ἡ «μακρᾶς διάρκειας» διαμονὴ ποὺ διαφημίστηκε δὲν εἶναι τίποτα περισσότερο ἀπὸ πενταετεῖς ἢ δεκαετεῖς ἀνανεώσιμες ἄδειες. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ Ἀδελφότητα τίθεται σὲ καθεστὼς μόνιμης ὁμηρίας.
Ἡ μὴ ἀνανέωση τῶν ἀδειῶν θὰ ἀποτελεῖ τὸ τέλειο, «νομότυπο» μέσο πίεσης ἢ ἔμμεσης ἐκδίωξης ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Καΐρου, χωρὶς τὸ κράτος νὰ χρειαστεῖ ποτὲ νὰ παραβιάσει ἀνοιχτὰ τὴ συμφωνία. Ὑποτίθεται ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο διασφαλίζεται ἡ στελέχωση τῆς μονῆς ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ Ἀδελφότητα, ὥστε νὰ μὴν ἀλλοιωθεῖ ἡ σύνθεσή της στὸ μέλλον. Οὐδεὶς ἀπαντᾶ τί γίνεται ἐὰν στὸ μέλλον κάποια αἰγυπτιακὴ Ἀρχὴ ἄρει τὶς ἄδειες.
Ἡ μὴ ἀνανέωση τῶν ἀδειῶν θὰ ἀποτελεῖ τὸ τέλειο, «νομότυπο» μέσο πίεσης ἢ ἔμμεσης ἐκδίωξης ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Καΐρου, χωρὶς τὸ κράτος νὰ χρειαστεῖ ποτὲ νὰ παραβιάσει ἀνοιχτὰ τὴ συμφωνία. Ὑποτίθεται ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο διασφαλίζεται ἡ στελέχωση τῆς μονῆς ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ Ἀδελφότητα, ὥστε νὰ μὴν ἀλλοιωθεῖ ἡ σύνθεσή της στὸ μέλλον. Οὐδεὶς ἀπαντᾶ τί γίνεται ἐὰν στὸ μέλλον κάποια αἰγυπτιακὴ Ἀρχὴ ἄρει τὶς ἄδειες.
8. Ἡ διαχείριση τῶν κειμηλίων καὶ τῆς βιβλιοθήκης
Ἡ βιβλιοθήκη τῆς Μονῆς Σινᾶ εἶναι ἡ δεύτερη σημαντικότερη στὸν κόσμο ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴ τοῦ Βατικανοῦ σὲ θρησκευτικὰ χειρόγραφα. Τὸ δικαίωμα φύλαξης, συντήρησης καὶ πνευματικῆς διαχείρισης τῶν θησαυρῶν (χειρόγραφα, εἰκόνες) παραμένει ἀποκλειστικὰ στοὺς μοναχούς. Τὸ Κάϊρο διατηρεῖ τὸν τελικὸ ἔλεγχο ὡς πρὸς τὴν ἐξαγωγὴ ἢ τὸν δανεισμό τους ἐκτὸς τῆς αἰγυπτιακῆς ἐπικράτειας. Δηλαδὴ μπορεῖ νὰ μπλοκάρει τὴν ἐπιθυμία τῆς Ἐκκλησίας νὰ προβληθοῦν τὰ κειμήλια. Καὶ σὲ αὐτὸν τὸν τομέα τὸ Κάϊρο ἔχει τὸν τελευταῖο λόγο.
9. Ἡ ἀσφάλεια καὶ τὰ ἀναπτυξιακὰ ἔργα
Ἡ Αἴγυπτος ὑλοποιεῖ στὴν περιοχὴ τὸ γιγάντιο ἐπενδυτικὸ σχέδιο «The Great Transfiguration» («Ὁ Μεγάλος Μετασχηματισμὸς») γιὰ τὴν τουριστικὴ ἀνάπτυξη τοῦ Σινᾶ. Ἡ συμφωνία ὁρίζει ὅτι ἡ ζώνη πέριξ τῶν τειχῶν προστατεύεται αὐστηρὰ ἀπὸ ἄναρχη δόμηση ἢ ἐμπορευματοποίηση. Τοὐτέστιν προχωρεῖ ἡ ἀνάπλαση ὥστε ἡ μονὴ νὰ καταστεῖ τουριστικὴ ἀτραξιόν. Στὴν ἐξέλιξη αὐτὴ συναίνεσε καὶ τὸ Μαξίμου...
10. Ἡ γεωπολιτικὴ διάσταση – Ἡ ἐπιχείρηση ἐκδίωξης τῶν χριστιανῶν καὶ τὸ «Νέο Ἰσλάμ»
Ἡ ὑπόθεση τῆς Μονῆς Σινᾶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκοπεῖ ἀπὸ τὴ ζοφερὴ γεωπολιτικὴ πραγματικότητα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Βρισκόμαστε μπροστὰ σὲ μιὰ συστηματική, πολυεπίπεδη ἐπιχείρηση βίαιης ἐκδίωξης καὶ ἐξάλειψης τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὶς ἱστορικές τους κοιτίδες. Οἱ σκοτεινοὶ κύκλοι τοῦ λεγόμενου «Νέου Ἰσλάμ» -ἑνὸς κράματος θρησκευτικοῦ φονταμενταλισμοῦ καὶ ἐπιθετικοῦ ἐθνικισμοῦ- προωθοῦν τὴ γεωγραφικὴ καὶ πολιτισμικὴ ὁμογενοποίηση τῆς περιοχῆς.
Ἡ τραγικὴ μοῖρα τῆς Συρίας καὶ τοῦ Ἰράκ, ὅπου ἀρχαῖες χριστιανικὲς κοινότητες ξεριζώθηκαν, ναοὶ ἰσοπεδώθηκαν καὶ ἡ χριστιανικὴ παρουσία συρρικνώθηκε δραματικά, δείχνει ξεκάθαρα τὸν δρόμο ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ ἀκολουθήσουν αὐτοὶ οἱ κύκλοι καὶ γιὰ τὴ Χερσόνησο τοῦ Σινᾶ. Ἡ Μονὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης ἀποτελεῖ τὸ τελευταῖο μεγάλο ὀχυρὸ τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὴν περιοχή. Ἡ στοχοποίησή της, εἴτε μέσῳ διοικητικοῦ στραγγαλισμοῦ εἴτε μέσῳ δημογραφικῆς ἀλλοίωσης τῆς περιοχῆς μὲ τὴ μεταφορὰ φανατικῶν πληθυσμῶν, ἐντάσσεται σὲ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ γεωπολιτικὸ σχέδιο: τὴν πλήρη ἀποχριστιανοποίηση τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ τὴν ἐξαφάνιση κάθε ἱστορικῆς μαρτυρίας ποὺ θυμίζει ὅτι ὁ χριστιανισμὸς ὑπῆρξε ἐκεῖ αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Ἰσλάμ.
10. Ἡ γεωπολιτικὴ διάσταση – Ἡ ἐπιχείρηση ἐκδίωξης τῶν χριστιανῶν καὶ τὸ «Νέο Ἰσλάμ»
Ἡ ὑπόθεση τῆς Μονῆς Σινᾶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκοπεῖ ἀπὸ τὴ ζοφερὴ γεωπολιτικὴ πραγματικότητα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Βρισκόμαστε μπροστὰ σὲ μιὰ συστηματική, πολυεπίπεδη ἐπιχείρηση βίαιης ἐκδίωξης καὶ ἐξάλειψης τῶν χριστιανικῶν πληθυσμῶν ἀπὸ τὶς ἱστορικές τους κοιτίδες. Οἱ σκοτεινοὶ κύκλοι τοῦ λεγόμενου «Νέου Ἰσλάμ» -ἑνὸς κράματος θρησκευτικοῦ φονταμενταλισμοῦ καὶ ἐπιθετικοῦ ἐθνικισμοῦ- προωθοῦν τὴ γεωγραφικὴ καὶ πολιτισμικὴ ὁμογενοποίηση τῆς περιοχῆς.
Ἡ τραγικὴ μοῖρα τῆς Συρίας καὶ τοῦ Ἰράκ, ὅπου ἀρχαῖες χριστιανικὲς κοινότητες ξεριζώθηκαν, ναοὶ ἰσοπεδώθηκαν καὶ ἡ χριστιανικὴ παρουσία συρρικνώθηκε δραματικά, δείχνει ξεκάθαρα τὸν δρόμο ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ ἀκολουθήσουν αὐτοὶ οἱ κύκλοι καὶ γιὰ τὴ Χερσόνησο τοῦ Σινᾶ. Ἡ Μονὴ τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης ἀποτελεῖ τὸ τελευταῖο μεγάλο ὀχυρὸ τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὴν περιοχή. Ἡ στοχοποίησή της, εἴτε μέσῳ διοικητικοῦ στραγγαλισμοῦ εἴτε μέσῳ δημογραφικῆς ἀλλοίωσης τῆς περιοχῆς μὲ τὴ μεταφορὰ φανατικῶν πληθυσμῶν, ἐντάσσεται σὲ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ γεωπολιτικὸ σχέδιο: τὴν πλήρη ἀποχριστιανοποίηση τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ τὴν ἐξαφάνιση κάθε ἱστορικῆς μαρτυρίας ποὺ θυμίζει ὅτι ὁ χριστιανισμὸς ὑπῆρξε ἐκεῖ αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Ἰσλάμ.
Ἡ δημοσιοποίηση τῆς συμφωνίας
Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ συμφωνία δὲν ἔχει κατατεθεῖ ἀκόμη ἐπίσημα στὸ δημόσιο βῆμα καὶ στὴ Βουλὴ προκαλεῖ τὴν ἀντίδραση τῶν κομμάτων ποὺ ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ κυβέρνηση κρύβει τὶς ἀκριβεῖς διατυπώσεις. Ἡ ἀπάντηση τοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν εἶναι ὅτι τὸ κείμενο θὰ δημοσιοποιηθεῖ ἀμέσως μόλις πέσουν καὶ οἱ τελευταῖες τυπικὲς ὑπογραφὲς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν αἰγυπτιακῶν Ἀρχῶν. Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Σινᾶ ἐπιβίωσε ἀπὸ Βυζαντινοὺς αὐτοκράτορες, μουσουλμανικὰ χαλιφᾶτα, τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ τὴ σύγχρονη αἰγυπτιακὴ διοίκηση ἀκριβῶς ἐπειδὴ τὸ καθεστώς της προστατευόταν ἀπὸ τὸν οἰκουμενικό, ὑπερτοπικό της χαρακτῆρα καὶ ἀπὸ αὐτοκρατορικὰ προνόμια ποὺ καμία ἐγχώρια γραφειοκρατία δὲν τολμοῦσε νὰ ἀγγίξει.
Οἱ ἐπίσημες τοποθετήσεις τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης σχετικὰ μὲ τὴν ἐπίτευξη τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ Σινᾶ καὶ τοῦ αἰγυπτιακοῦ κράτους ἑστιάζουν στὸν ἱστορικὸ χαρακτῆρα τῆς ἀπόφασης καὶ στὴ νομικὴ κατοχύρωση τοῦ μοναστηριοῦ. Ἡ Ἀθήνα τονίζει ὅτι μέσῳ εἰδικοῦ, νομικὰ δεσμευτικοῦ κειμένου κατοχυρώνονται πλήρως ὁ θρησκευτικὸς χαρακτῆρας, ὁ μοναστικὸς τρόπος ζωῆς, καθὼς καὶ ἡ ἀποκλειστικὴ χρήση καὶ ἡ κατοχὴ τῶν χώρων λατρείας ἀπὸ τὴν Ἀδελφότητα, μὲ τὴν ἐγγύηση τῆς Αἰγύπτου.
Ὡστόσο, μὲ τὶς νέες ρυθμίσεις ἡ μονὴ ὑποβιβάζεται οὐσιαστικὰ σὲ ἕνα ἐσωτερικὸ θρησκευτικὸ ἵδρυμα (Βακούφιο – Waqf) ποὺ ὑπάγεται πλήρως στὸ ἐσωτερικὸ Δίκαιο τοῦ Καΐρου. Πρόκειται γιὰ μιὰ τραγικὴ ὑποχώρηση, καθὼς στερεῖ ἀπὸ τὸ Σινᾶ τὴ διεθνῆ του ἀσπίδα καὶ τὸ μετατρέπει ἀπὸ παγκόσμιο κειμήλιο τῆς Ὀρθοδοξίας σὲ ἕνα ἁπλό, ἐγχώριο νομικὸ πρόσωπο, ἕρμαιο τῆς αἰγυπτιακῆς διοίκησης.
Οἱ ἐπίσημες τοποθετήσεις τῆς ἑλληνικῆς κυβέρνησης σχετικὰ μὲ τὴν ἐπίτευξη τῆς συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης τοῦ Σινᾶ καὶ τοῦ αἰγυπτιακοῦ κράτους ἑστιάζουν στὸν ἱστορικὸ χαρακτῆρα τῆς ἀπόφασης καὶ στὴ νομικὴ κατοχύρωση τοῦ μοναστηριοῦ. Ἡ Ἀθήνα τονίζει ὅτι μέσῳ εἰδικοῦ, νομικὰ δεσμευτικοῦ κειμένου κατοχυρώνονται πλήρως ὁ θρησκευτικὸς χαρακτῆρας, ὁ μοναστικὸς τρόπος ζωῆς, καθὼς καὶ ἡ ἀποκλειστικὴ χρήση καὶ ἡ κατοχὴ τῶν χώρων λατρείας ἀπὸ τὴν Ἀδελφότητα, μὲ τὴν ἐγγύηση τῆς Αἰγύπτου.
Ὡστόσο, μὲ τὶς νέες ρυθμίσεις ἡ μονὴ ὑποβιβάζεται οὐσιαστικὰ σὲ ἕνα ἐσωτερικὸ θρησκευτικὸ ἵδρυμα (Βακούφιο – Waqf) ποὺ ὑπάγεται πλήρως στὸ ἐσωτερικὸ Δίκαιο τοῦ Καΐρου. Πρόκειται γιὰ μιὰ τραγικὴ ὑποχώρηση, καθὼς στερεῖ ἀπὸ τὸ Σινᾶ τὴ διεθνῆ του ἀσπίδα καὶ τὸ μετατρέπει ἀπὸ παγκόσμιο κειμήλιο τῆς Ὀρθοδοξίας σὲ ἕνα ἁπλό, ἐγχώριο νομικὸ πρόσωπο, ἕρμαιο τῆς αἰγυπτιακῆς διοίκησης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου