Ἡ γλῶσσα τῶν ἀριθμῶν ἀποτυπώνει πάντα σκληρὲς ἀλήθειες καὶ στὴν περίπτωση τῆς δημογραφικῆς κρίσης στὴν Ἑλλάδα, ὁποιαδήποτε στατιστικὴ σύγκριση μὲ τὸ παρελθὸν προκαλεῖ σὸκ καὶ θλίψη.
Σήμερα ἡ χώρα μας ἔφτασε νὰ μετρᾶ λιγότερες ἀπὸ τὶς μισὲς γεννήσεις, σὲ σχέση μὲ τὸ 1980. Τότε ὁ ἀριθμὸς τῶν... γεννήσεων ἦταν περίπου 148.000, ἐνῷ τὸ 2024-2025 ἔφτασαν μόλις τὶς 67.000. Μὲ λίγα λόγια, μέσα σὲ 44 ἔτη οἱ γεννήσεις μειώθηκαν κατὰ 54,7%. Ἐνῷ ἡ μέση ἡλικία στὴν ὁποία οἱ γυναῖκες ἀποκτοῦν παιδιὰ αὐξήθηκε κατὰ σχεδὸν ἕξι χρόνια σὲ σχέση μὲ τὸ 1980, ἀπὸ τὰ 26,2 στὰ 32,2 ἔτη.
Μιὰ ἀνάλυση τοῦ Ἰνστιτούτου Δημογραφικῶν Ἐρευνῶν καὶ Μελετῶν (ΙΔΕΜ), ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν καθηγητὴ Δημογραφίας καὶ διευθυντὴ Ἐρευνῶν τοῦ Ἰνστιτούτου Βύρωνα Κοτζαμάνη, ἀποτυπώνει τὸ μέγεθος τῆς δημογραφικῆς συρρίκνωσης ποὺ θὰ ἔλεγε κανεὶς ὅτι ἔχει πολὺ χειρότερες συνέπειες καὶ ἀπὸ ἕναν πολυετῆ πόλεμο.
Ἐνῷ οἱ γυναῖκες ποὺ γεννήθηκαν στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ 1950 ἀπέκτησαν δύο παιδιὰ κατὰ μέσο ὅρο (κάτι ποὺ ἀποτελεῖ τὸ ἐλάχιστο ὅριο ἀναπλήρωσης τοῦ πληθυσμοῦ), ἐκεῖνες ποὺ γεννήθηκαν γύρω στὸ 1985, ἀπέκτησαν λιγότερα ἀπὸ 1,5.
Παρατηρεῖται μιὰ σημαντικὴ μετατόπιση ὡς πρὸς τὴν ἡλικία τεκνοποίησης, καθὼς ἡ μέση ἡλικία γονεϊκότητας αὐξήθηκε ἀπὸ τὰ 30,2 ἔτη τὸ 2008 στὰ 32,3 ἔτη φέτος. Ἐνδεικτικὸ τῆς τάσης αὐτῆς εἶναι ὅτι οἱ νεότερες μητέρες κάτω τῶν 30 ἐτῶν εὐθύνονται πλέον μόλις γιὰ τὸ 30% τῶν γεννήσεων, ποσοστὸ αἰσθητὰ χαμηλότερο ἀπὸ τὸ 43% τῆς περιόδου 2008-2009 καὶ τὸ συντριπτικὸ 78% τοῦ 1980.
Στὸν ἀντίποδα, οἱ γυναῖκες ἡλικίας 40 ἐτῶν καὶ ἄνω ἀποκτοῦν πλέον μεγαλύτερο μερίδιο στὶς γεννήσεις, φτάνοντας τὸ 11,2% (σὲ σύγκριση μὲ 4,5% τὴν περίοδο 2008-2009 καὶ μόλις 1,8% τὸ 1980). Ἀξιοσημείωτο εἶναι πὼς τὰ τελευταῖα δεκαεπτὰ χρόνια ἡ γεννητικότητα παρουσιάζει ἄνοδο ἀποκλειστικὰ στὶς μεγαλύτερες ἡλικιακὲς κλίμακες τῶν 40-44 καὶ 45-49 ἐτῶν, τὴν ὥρα ποὺ καταγράφεται κάμψη σὲ ὅλες τὶς ὑπόλοιπες ἡλικίες.
Ἐκτινάχθηκε ὁ ἀριθμὸς τῶν γεννήσεων ἐκτὸς γάμου
Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο ποὺ καταγράφει ἡ ἀνάλυση τοῦ ΙΔΕΜ καὶ δείχνει ὅτι ἡ κατάρρευση τῶν γεννήσεων συμβαδίζει μὲ τὴν κατάρρευση τῶν παραδοσιακῶν προτύπων, εἶναι ὅτι οἱ ἐκτὸς γάμου γεννήσεις ἔχουν ὑπερδιπλασιαστεῖ, ἀπὸ 7.400 τὸ 2008-2009, σὲ 17.800 σήμερα.
Θὰ προσθέταμε ὡς σχόλιο ὅτι ἡ ἀποϊεροποίηση τῆς παραδοσιακῆς οἰκογένειας καὶ τῶν ρόλων ποὺ ἀντιπροσωπεύει (πατέρας, μητέρα, ἀξία τῆς μητρότητας, ἀλληλοσυμπλήρωση τῶν βιολογικῶν φύλων, πολυτεκνία κλπ), ὁδήγησε σταδιακὰ στὴν ἀποδυνάμωση τοῦ κοινωνικοῦ ἱστοῦ καὶ στὴν πλήρη ἀποδόμηση τῆς δημογραφικῆς μας συνέχειας, μετατρέποντας τὸ ὑπέρτατο ἀγαθὸ τῆς βιολογικῆς μας συνέχειας σὲ δευτερεῦον ζήτημα.
Ἡ συνεχιζόμενη αὐτὴ κατάρρευση δὲν ἀπειλεῖ ἁπλῶς τὴ στατιστικὴ εἰκόνα τῆς χώρας, ἀλλὰ ὑπονομεύει τὰ ἴδια τὰ θεμέλια τῆς ἐθνικῆς καὶ πολιτισμικῆς μας ταυτότητας. Ὅταν μιὰ κοινωνία λησμονεῖ τὴν ἀποστολή της νὰ ἀνανεώνεται καὶ νὰ παραδίδει τὴ σκυτάλη στὶς ἑπόμενες γενιές, παύει οὐσιαστικὰ νὰ ἐπενδύει στὸ αὔριο, μετατρέποντας τὸ πολυτιμότερο συλλογικό της κεφάλαιο –τὸ παιδί– σὲ θῦμα τῆς ἀδράνειας καὶ τῶν ἀδιεξόδων τῆς ἐποχῆς.
Βεβαίως τὸ δημογραφικὸ πρόβλημα, πέρα ἀπὸ κοινωνικὸ εἶναι καὶ ἐξόχως πολιτικό. Καθὼς ἀπαιτεῖ γενναῖες, μακροπρόθεσμες καὶ ἐθνικῆς ἐμβέλειας πολιτικὲς ἀποφάσεις ποὺ θὰ τοποθετήσουν τὴν οἰκογένεια καὶ τὴ στήριξη τῆς μητρότητας στὴν κορυφή των προτεραιότητων τῆς πολιτείας, καὶ ὄχι νὰ ἀντιμετωπίζονται ὡς ἐπικοινωνιακὸ πάρεργο, ὅπως γίνεται μέχρι τώρα...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου