20 Μαρ 2026

Παράδοσις: Ἐμπειρία ἐναρέτου ζωῆς

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

Ἡ ἀναφορὰ στὸ παρελθὸν καὶ τὴν παράδοση εἶναι ἀναγκαία στὸν ἄνθρωπο καὶ ἰδιαίτερα στὸν πιστό. Παίρνει διδάγματα, τιμᾶ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ προσέφεραν ἔργο καὶ πολλὲς φορὲς ἔχουν δώσει καὶ τὴ ζωή τους, ὑπερασπιζόμενοι ἀξίες, ἀρχὲς καὶ ἰδανικά. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἀγωνίζεται «γιὰ τὶς ἐκκλησίες ποὺ ἔχουν γονατίσει ἀπὸ τοὺς διωγμούς, γιὰ λαοὺς ποὺ ἔχουν διασπαρεῖ, γιὰ κληρικοὺς ποὺ πολεμοῦνται, γιὰ ἐπισκόπους ποὺ ἔχουν ἐξορισθεῖ, γιὰ παραδοσιακοὺς θεσμοὺς ποὺ ἔχουν ἀθετηθεῖ», ὅπως τονίζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος.
Τὸ παρελθὸν δίνει νόημα στὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον. Τὰ κατορθώματα τῶν ἁγίων, οἱ ἀγῶνες τῶν ὁσίων, τὸ δυσεξαρίθμητο πλῆθος τῶν μαρτύρων, τὰ ποικίλα δεινὰ τῶν ἀποστόλων κλπ. ἀποτελοῦν τὸ καθοδηγητικὸ φῶς τῶν σύγχρονων ἀνθρώπων. Γι’ αὐτὸ ἀπαιτεῖται σεβασμὸς στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὅταν ἀκόμα δὲν μποροῦμε νὰ τὴν κατανοήσουμε στὸ βαθμὸ ποὺ πρέπει ἢ δὲν γνωρίζουμε τὴν πνευματική της ἀξία.
Παράδοση ἀποτελοῦν καὶ τὰ ὅσα καθημερινὰ προσφέρει ὁ Θεὸς στοὺς ἀνθρώπους. Ὅταν τὰ στοχάζεται ὁ πιστός, αὐξάνει τὸ σεβασμό του στὴν πρόνοια... καὶ φροντίδα τοῦ Θεοῦ καὶ βρίσκεται σὲ διαρκῆ δοξολογία. Θεωρεῖ τὴ δική του ζωὴ συνέχεια τῆς παράδοσης τοῦ παρελθόντος. Τὴν ἐμπειρία του αὐτὴ πρέπει νὰ τὴ διηγεῖται «γιὰ νὰ γίνεται αἰτία μεγάλης εὐσέβειας καὶ στοὺς μεταγενέστερους καὶ ἀφορμὴ ἀκριβέστατης θεογνωσίας καὶ ἐπιμέλειας τῆς ἀρετῆς». Ὁ συνειδητὸς χριστιανὸς πρέπει νὰ εἶναι προσεκτικὸς δάσκαλος τῶν ἀπογόνων.

Οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι δὲν ἐκτιμοῦν τὴν παράδοση, ἐνῶ ἔχουν μεγάλη ἐκτίμηση στὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμα τοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέση μὲ τὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι ὑπολείμματα τῆς ἀρχαίας εἰδωλολατρίας μὲ χριστιανικὰ ἐπιχρίσματα. Προφανῶς αὐτὴ ἡ παράδοση δὲν ὠφελεῖ πνευματικά, ἀντίθετα διαμορφώνει ἀνθρώπους χωρὶς προσανατολισμὸ καὶ μὲ μόνιμο ἀποτέλεσμα τὴν καλοπέραση καὶ τὴ διασκέδαση. Χρειάζεται διάκριση στὴν ἀντιμετώπιση τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς λαϊκῆς παράδοσης καὶ ἐνημέρωση τῶν χριστιανῶν ὅτι πρόκειται συνήθως γιὰ ἁμαρτωλὲς ἐκδηλώσεις ποὺ πρέπει νὰ τοὺς ἀφήνουν ἀδιάφορους. Καθετὶ ποὺ ὀνομάζεται παράδοση καὶ παραδοσιακὸ δὲν εἶναι ἀπαραίτητα καὶ πνευματικὰ ὠφέλιμο.

Ἡ παράδοση, γιὰ τὴν ὁποία κάνουμε λόγο ἐδῶ, εἶναι ἐμπειρία ἐνάρετης ζωῆς καὶ κοινωφελοῦς δραστηριότητας. Δὲν προσφέρεται στὰ σχολεῖα ἕτοιμη, ἀλλὰ ἀποκτᾶται μὲ προσωπικὸ μόχθο. Ὁ ἄνθρωπος τὴν ἀποκτᾶ μόνος του, παίρνοντας ἐρεθίσματα ἀπὸ τὴν πεῖρα τῶν ἄλλων, γιὰ νὰ δραστηριοποιηθεῖ στὸν τομέα του καὶ στὸ ἐπάγγελμά του. Ὡστόσο, πολλοὶ ἐργάζονται καὶ δὲν ἀποκτοῦν μεγάλη πεῖρα, γιατί εἶναι ράθυμοι καὶ οἱ ἐνέργειές τους εἶναι δηλητηριασμένες ἀπὸ τὴν πονηριά, τὴν ἀδικία καὶ τὸ ἴδιον συμφέρον. Τελικὰ αὐτοὶ παραμένουν ἄπειροι. Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος τονίζει ὅτι ἡ ἀπειρία τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν κάποια ἡγετικὴ θέση ἢ εἶναι ἐκλεγμένοι ἄρχοντες μὲ πολλὲς ἁρμοδιότητες, μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει πολλοὺς ἀνθρώπους στὴν καταστροφή.

Οἱ ἄπειροι δὲν δημιουργοῦν παράδοση, δὲν διευκολύνουν τὴ ζωὴ καὶ δὲν φωτίζουν τὸ λαό. Ἔξω ἀπὸ τὴν κοίτη τῆς παράδοσης ὁ λαὸς ἀντιμετωπίζει πολλὰ δεινά, τὰ ὁποῖα δὲν παραδέχονται οἱ ὑπεύθυνοι πολιτικοί, γι’ αὐτὸ καὶ οἱ ἐνέργειές τους δὲν εἶναι παραδοσιακές.

Ἐπίσης ὁ ἄπειρος ἄνθρωπος καί στὴν προσωπική του ζωὴ ἀντιμετωπίζει δοκιμασίες, πολλὰ προβλήματα καὶ θλιβερὲς καταστάσεις. Ταράσσεται καὶ ἀπὸ τὰ ἀσήμαντα καὶ ἀπὸ διάφορες ὑπόνοιες ποὺ εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητας. Φοβᾶται τὸ ἄγνωστο μέλλον καὶ ὅταν οἱ ὑπόνοιες χρονίζουν, γι’ αὐτὸν γίνονται βεβαιότητες. Τὸν τρομάζουν καὶ οἱ σκιές. Ἀντίθετα «ἐκεῖνος ποὺ ἔχει ἀντιμετωπίσει τὰ πάντα καὶ ἔχει διεξαγάγει ἀγῶνες καὶ ἄπειρα κακά, εἶναι ἀνώτερος ἀπὸ ὅλους καὶ περιγελάει ὅλους αὐτοὺς ποὺ τὸν ἀπειλοῦν σὰν κοράκια ποὺ κράζουν», λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος.

Ἡ πεῖρα εἶναι στοργικὴ σύμβουλος στὸν ἄνθρωπο. Τὸν διδάσκει, τὸν προστατεύει καὶ τὸν κάνει χρήσιμο στὸ κοινωνικὸ σύνολο. Ἡ πεῖρα τῆς ζωῆς εἶναι ἀνώτερη ἀπὸ τὶς γνώσεις ποὺ παίρνει κάποιος θεωρητικά, χωρὶς νὰ ἔχει ἀντιμετωπίσει προβλήματα καὶ φυσικὰ ἀφοῦ δὲν ἔχει ἐμπειρίες, εἶναι ἀνεπαρκὴς στὶς διάφορες δραστηριότητες ποὺ ἀναλαμβάνει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.