Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο – Ἡ ΕΞΟΔΟΣ λέει τὸ αὐτονόητο: Ὄχι στὴν καθολικὴ ψηφιακὴ ταυτότητα!

Ἡ ἀσφάλεια δὲν ἀρκεῖ. Τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτο. 
Ἡ πρόσφατη παρέμβαση τοῦ ἑλβετικοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ἐλεγκτικοῦ Ὀργάνου, ποὺ ζήτησε τὴν ἀναβολὴ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐθνικῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας (e-ID) λόγῳ σοβαρῶν τεχνικῶν καὶ θεσμικῶν ἐλλείψεων, δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ τεχνικὴ εἴδηση. Εἶναι ἕνα πολιτικὸ γεγονὸς μεγάλης σημασίας. Βλ. ictjournal.ch.
Ἡ Ἑλβετία δὲν σταμάτησε ἐπειδὴ "φοβήθηκε τὴν τεχνολογία". Σταμάτησε ἐπειδὴ ἀναγνώρισε ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη δὲν οἰκοδομεῖται πάνω σὲ ἀτελῆ συστήματα καὶ ὅτι ἕνα κρατικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δὲν ἐπιδέχεται πειραματισμούς. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς βρίσκεται ἡ οὐσία. 

Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μόνο ἡ ἀσφάλεια 

Ἡ δημόσια συζήτηση συχνὰ περιορίζεται στὸ ἐρώτημα: «Εἶναι ἀσφαλὲς τὸ σύστημα;» 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ θέτει ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα: Πρέπει ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα νὰ ἀποτελεῖ τὸν ὑποχρεωτικὸ πυρῆνα τῆς κοινωνικῆς ζωῆς; Διότι ἀκόμη καὶ τὸ ἀπολύτως τεχνικὰ "ἀσφαλὲς" σύστημα παραμένει ἕνα σύστημα συγκεντρωτικῆς ταυτοποίησης. Καὶ ἡ συγκέντρωση ταυτότητας σημαίνει συγκέντρωση ἰσχύος. 
Ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἔγγραφο σὲ νέα μορφή. Εἶναι κόμβος πρόσβασης σὲ ὑπηρεσίες. Κλειδὶ γιὰ συναλλαγές. Μηχανισμὸς διασταύρωσης δεδομένων. Δυνητικὴ ὑποδομὴ κοινωνικῆς ἐπιτήρησης. Ἂν γίνει... καθολικὴ καὶ ἀναγκαία γιὰ βασικὲς λειτουργίες ζωῆς, τότε μετατρέπεται σὲ προϋπόθεση συμμετοχῆς στὴν κοινωνία. Καὶ ἐκεῖ ἀρχίζει τὸ πρόβλημα 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν ζητᾶ «καλύτερο σύστημα». Ζητᾶ ἐλευθερία ἐπιλογῆς. 

Ἡ θέση μας εἶναι καθαρή: Δὲν εἴμαστε ὑπὲρ τῆς ψηφιακῆς ταυτότητας ὡς ὑποχρεωτικοῦ μοντέλου κοινωνικῆς ὀργάνωσης. Δὲν θεωροῦμε ὅτι ἡ τεχνικὴ βελτίωση λύνει τὸ θεσμικὸ ζήτημα. Δὲν ἀποδεχόμαστε τὴν κατάργηση τῆς offline ζωῆς ὡς ἀναπόφευκτη ἐξέλιξη. 

Ἂν ὑπάρξει ψηφιακὴ ταυτότητα, ὀφείλει: 

• Νὰ εἶναι ἀπολύτως προαιρετική. 
• Νὰ μὴν ἀποτελεῖ προϋπόθεση γιὰ βασικὲς κρατικὲς ὑπηρεσίες. 
• Νὰ διασφαλίζει πλήρως τὴ δυνατότητα ἑνὸς πολίτη νὰ ζεῖ καὶ νὰ συναλλάσσεται χωρὶς ψηφιακὴ διαμεσολάβηση. 
• Νὰ μὴν ὁδηγεῖ σὲ ἀποκλεισμὸ ὅσων ἐπιλέγουν τὴν ἀναλογικὴ ζωή. 

Τὸ δικαίωμα στὴν offline ὕπαρξη εἶναι θεμελιῶδες δικαίωμα ἐλευθερίας. Καὶ αὐτὸ σήμερα ἀπειλεῖται ὄχι ἀπὸ κάποιο "μεγάλο γεγονός", ἀλλὰ ἀπὸ σταδιακὴ κανονικοποίηση. 

Ἡ ψηφιακὴ καθολικότητα ὡς σιωπηρὸς ἐξαναγκασμός 

Ὅταν ἕνα σύστημα εἶναι τυπικὰ "προαιρετικὸ" ἀλλὰ στὴν πράξη καθίσταται ἀναγκαῖο γιὰ ἐπιδόματα, ἄδειες, μετακινήσεις, τραπεζικὲς ὑπηρεσίες, ὑγειονομικὲς πράξεις, ἐπαγγελματικὲς δραστηριότητες, τότε δὲν εἶναι πλέον ἐπιλογή. Εἶναι ἔμμεση ὑποχρεωτικότητα. 
Ἡ ἐμπειρία τῶν τελευταίων ἐτῶν ἔχει δείξει πόσο εὔκολα ψηφιακὰ ἐργαλεῖα μποροῦν νὰ μετατραποῦν σὲ μηχανισμοὺς πρόσβασης ἢ ἀποκλεισμοῦ. Καὶ ἡ κοινωνία δὲν μπορεῖ νὰ ἐφησυχάζει. 

Τὸ ἑλβετικὸ μάθημα καὶ τὸ ἑλληνικὸ ἐρώτημα 

Ἡ Ἑλβετία πατᾶ φρένο γιὰ λόγους τεχνικῆς ἀσφάλειας. Ἡ Ἑλλάδα προχωρᾶ χωρὶς οὐσιαστικὸ δημόσιο διάλογο γιὰ τὸ βαθύτερο θεσμικὸ ζήτημα. Τὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι μόνο ἂν τὸ σύστημα "δουλεύει". 
Τὸ ἐρώτημα εἶναι: Θέλουμε μιὰ κοινωνία ὅπου ἡ ταυτοποίηση θὰ εἶναι ὁ διαρκὴς ψηφιακὸς προθάλαμος κάθε πράξης; Θέλουμε μιὰ ἀρχιτεκτονικὴ ὅπου ὅλα περνοῦν μέσα ἀπὸ ἑνιαία ψηφιακὴ διασταύρωση; Ἢ θέλουμε μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο καὶ ἐκτὸς δικτύου; 

Ἡ ψηφιακὴ ἐποχὴ χωρὶς ἀνθρωποκεντρικὰ ὅρια ὁδηγεῖ σὲ συγκεντρωτισμό 
Κάθε κεντρικὸ σύστημα ψηφιακῆς ταυτοποίησης δημιουργεῖ: Σημεῖο συγκέντρωσης δεδομένων. Σημεῖο ἐλέγχου πρόσβασης. Σημεῖο πολιτικῆς διαχείρισης. Ἀκόμη κι ἂν σήμερα οἱ προθέσεις εἶναι "ἀγαθές", οἱ δομὲς παραμένουν. Καὶ οἱ δομὲς ὑπερβαίνουν τὶς προθέσεις. Ἡ ἱστορία τῶν θεσμῶν διδάσκει ὅτι ἡ συγκεντρωμένη ἐξουσία, ὅταν συνδυάζεται μὲ τεχνολογικὴ δυνατότητα, τείνει νὰ ἐπεκτείνεται. 
Ἡ ΕΞΟΔΟΣ δὲν περιμένει τὴν κατάχρηση γιὰ νὰ ἀντιδράσει. Ἀντιδρᾶ στὴ δημιουργία τῶν προϋποθέσεων. 

Ἡ ἐλευθερία χρειάζεται χῶρο ἐκτὸς δικτύου 

Ἡ offline ζωὴ δὲν εἶναι ρομαντικὴ ἐμμονή. Εἶναι δημοκρατικὴ ἀσφάλεια. Ἡ δυνατότητα νὰ συναλλάσσεσαι χωρὶς ψηφιακὴ καταγραφή, νὰ ταυτοποιεῖσαι μὲ φυσικὰ μέσα ἢ ἔχεις πρόσβαση σὲ ὑπηρεσίες χωρὶς ψηφιακὸ προαπαιτούμενο, εἶναι ἀσπίδα ἐλευθερίας. 

Ἂν αὐτὸ χαθεῖ, δὲν ἀντικαθίσταται. 
Ἡ στάση μας εἶναι ξεκάθαρη 

Δὲν διεκδικοῦμε «καλύτερη ἐπιτήρηση». Δὲν διεκδικοῦμε «ἀσφαλέστερη καθολικότητα». 
Διεκδικοῦμε: Προαιρετικότητα. Πλήρη διασφάλιση offline δικαιώματος. Καμία μορφὴ ἔμμεσης ὑποχρεωτικότητας. Θεσμικὲς ἐγγυήσεις μὴ ἀποκλεισμοῦ. Ἡ ἐλευθερία δὲν μετριέται μὲ gigabytes. Μετριέται μὲ δυνατότητα ἐπιλογῆς. 
Ἡ ἑλβετικὴ ὑπόθεση ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἡ ψηφιακὴ ταυτότητα δὲν εἶναι ἁπλῆ διοικητικὴ μεταρρύθμιση. Εἶναι βαθιὰ πολιτικὴ ἐπιλογή. 

Ἡ ΕΞΟΔΟΣ ἐπιμένει: 
Μιὰ κοινωνία ποὺ σέβεται τὸν ἄνθρωπο δὲν τὸν μετατρέπει σὲ διαρκῶς διασταυρούμενο ψηφιακὸ προφίλ. Ἡ τεχνολογία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὴν ἐλευθερία, ὄχι νὰ τὴν προϋποθέτει. Καὶ τὸ δικαίωμα στὴν offline ζωὴ δὲν εἶναι πολυτέλεια. Εἶναι τὸ τελευταῖο ὅριο τῆς ἀνθρώπινης αὐτονομίας.

eksodos.gr