Ἐνῷ τὰ κράτη ἀνὰ τὸν κόσμο ἐντάσσονται στὰ δύο ἀντίπαλα τεχνολογικὰ οἰκοσυστήματα (Pax Silica καὶ WAICO) στὸ πλαίσιο τοῦ ἀνταγωνισμοῦ ΗΠΑ καὶ Κίνας στὸ πεδίο τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, ὑπάρχει μόνο μιὰ χώρα ποὺ ἐπισήμως ἔχει ἐνταχθεῖ καὶ στὶς δύο γεωπολιτικὰ ἀνταγωνιστικὲς πρωτοβουλίες. Ἡ ἀκολουθία τῶν γεγονότων εἶναι χαρακτηριστική:
Στὶς 23 Ἰουνίου 2026 ὁ Καζάκος πρόεδρος Τοκάγιεφ πηγαίνει στὶς Βρυξέλλες καὶ ἐμβαθύνει τὴ στρατηγικὴ σχέση μὲ τὴν ΕΕ, μὲ ἐπίκεντρο τὶς κρίσιμες πρῶτες ὗλες, τὴν ἐνέργεια, τὶς μεταφορές, τὴν ψηφιοποίηση καὶ τὶς ἀναδυόμενες τεχνολογίες.
Στὶς 25 Ἰουνίου 2026 τὸ Καζακστὰν γίνεται τὸ πρῶτο κράτος τῆς Κεντρικῆς Ἀσίας ποὺ προσχωρεῖ στὴν Pax Silica, τὴν πρωτοβουλία τοῦ State Department γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη καὶ τὴν ἀσφάλεια τῆς ἐφοδιαστικῆς ἁλυσίδας μεταξὺ... συμμάχων καὶ ἀξιόπιστων ἑταίρων. Μαζὶ μὲ τὴν ΕΕ ὡς αὐτοτελῆ ὀντότητα οἱ ὑπογράφοντες τῆς Pax Silica εἶναι 25 μέχρι σήμερα.
Στὶς 16 Ἰουλίου 2026 τὸ Καζακστὰν γίνεται ἱδρυτικὸ μέλος τῆς WAICO (World Artificial Intelligence Cooperation Organization) μαζὶ μὲ τὴν Κίνα, τὴ Ρωσία καὶ ἄλλα κράτη. Τὴν ἴδια ἡμέρα ὁ Πρόεδρος τοῦ Καζακστὰν συναντᾶ τον Σὶ Τζινπὶνγκ καὶ χαρακτηρίζει τὴ σχέση μὲ τὴν Κίνα «κορυφαία προτεραιότητα» τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ Καζακστάν. Μέχρι σήμερα στὴ WAICO συμμετέχουν 37 κράτη κυρίως ἀπὸ τὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἀφρική.
Ἀπὸ τὰ ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι τὸ Καζακστὰν εἶναι ἴσως ἡ πιὸ ἐνδιαφέρουσα ἐξισορροπητικὴ δύναμη ("swing state") τῆς νέας τεχνολογικῆς γεωπολιτικῆς. Καθὼς ἡ Οὐάσιγκτον προετοιμάζεται ἤδη (τὸ Reuters ἔχει δεῖ σχετικὸ προσχέδιο ἐπιστολῆς τοῦ State Department πρὸς 35 χῶρες) νὰ καταστήσει ἀσύμβατη τὴ συμμετοχὴ στὴν Pax Silica μὲ τὴν ἔνταξη στὸ ἀνταγωνιστικὸ κινεζικὸ σχῆμα, τὸ Καζακστὰν βρίσκεται μπροστὰ σὲ μιὰ ὁλοένα καὶ πιὸ εὐαίσθητη ἄσκηση ἰσορροπίας μεταξὺ τῶν δύο ὑπερδυνάμεων.
Τὸ Καζακστὰν μπορεῖ μέχρι στιγμῆς νὰ διατηρεῖ ταυτόχρονα ἀνοίγματα πρὸς τὴ Δύση καὶ τὴν Ἀνατολή, ἐφαρμόζοντας τὴ μακρόχρονη πολυδιανυσματικὴ ἐξωτερικὴ πολιτική του. Στὴ σημερινὴ συγκυρία, τὴ δυνατότητα αὐτὴ ἐνισχύει σημαντικὰ ὁ μεγάλος πλοῦτος τῆς χώρας σὲ κρίσιμες ὀρυκτὲς πρῶτες ὗλες ἄκρως ἀπαραίτητες γιὰ τὶς νέες τεχνολογίες.
Στὴν ἐπίσημη ἀνακοίνωση ἔνταξής του Καζακστὰν στὴν Pax Silica στὶς 25 Ἰουνίου 2026 γράφεται ὅτι τὰ στρατηγικὰ πλεονεκτήματα ποὺ φέρνει στὴ συμμαχία εἶναι, μεταξὺ ἄλλων ἡ σημαντικὴ ποσότητα κρίσιμων μετάλλων ("significant potential in critical minerals’), οἱ ἐνεργειακοὶ πόροι καὶ ἡ γεωγραφική του θέση.
Σύμφωνα μὲ τὴν ἀμερικανικὴ International Trade Administration, τὸ Καζακστὰν διαθέτει σημαντικοὺς πόρους σὲ σπάνιες γαῖες, χαλκό, λίθιο, βολφράμιο, ταντάλιο καθὼς καὶ βηρύλλιο, ὕττριο, νιόβιο, γάλλιο καὶ καίσιο. Εἶναι ἐπίσης ὁ μεγαλύτερος παραγωγὸς οὐρανίου παγκοσμίως μὲ περίπου 39% τῆς παγκόσμιας παραγωγῆς, ἐνῷ κατέχει περίπου τὸ 25% τῶν παγκόσμιων ἀποθεμάτων οὐρανίου.
Ἀσφαλῶς καὶ ἕνα κράτος ποὺ διαθέτει πρῶτες ὗλες ἐξαιρετικὰ κρίσιμες στὴν ἀρχὴ αὐτῆς τῆς ἁλυσίδας ἀποκτᾶ γεωπολιτικὴ ἀξία πολὺ μεγαλύτερη ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς οἰκονομίας του. Ἡ παραδοσιακὴ πολυδιανυσματικὴ πολιτικὴ τοῦ Καζακστὰν ἀποκτᾶ σήμερα ἕνα πανίσχυρο πρόσθετο γεωοικονομικὸ ὅπλο: τὸν πλοῦτο τῆς χώρας σὲ κρίσιμα μέταλλα καὶ γι’ αὐτὸ καὶ οἱ δύο πλευρές, ΗΠΑ καὶ Κίνα, ἐνδιαφέρονται τόσο πολὺ νὰ τὸ ἔχουν μὲ τὸ μέρος τους.
Τὸ Καζακστὰν διαθέτει κάτι ποὺ χρειάζονται καὶ τὰ δύο ἀνταγωνιστικὰ τεχνολογικὰ οἰκοσυστήματα. Καὶ αὐτὸ ἐξηγεῖ ὡς ἕνα βαθμὸ γιατί μπορεῖ, τοὐλάχιστον πρὸς τὸ παρόν, νὰ βρίσκεται ταυτόχρονα ἐνταγμένο καὶ στὴν Pax Silica καὶ στὴ WAICO χωρὶς καμία ἀπὸ τὶς δύο πλευρὲς νὰ θέλει νὰ τὴ χάσει.
Στὶς 23 Ἰουνίου 2026 ὁ Καζάκος πρόεδρος Τοκάγιεφ πηγαίνει στὶς Βρυξέλλες καὶ ἐμβαθύνει τὴ στρατηγικὴ σχέση μὲ τὴν ΕΕ, μὲ ἐπίκεντρο τὶς κρίσιμες πρῶτες ὗλες, τὴν ἐνέργεια, τὶς μεταφορές, τὴν ψηφιοποίηση καὶ τὶς ἀναδυόμενες τεχνολογίες.
Στὶς 25 Ἰουνίου 2026 τὸ Καζακστὰν γίνεται τὸ πρῶτο κράτος τῆς Κεντρικῆς Ἀσίας ποὺ προσχωρεῖ στὴν Pax Silica, τὴν πρωτοβουλία τοῦ State Department γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη καὶ τὴν ἀσφάλεια τῆς ἐφοδιαστικῆς ἁλυσίδας μεταξὺ... συμμάχων καὶ ἀξιόπιστων ἑταίρων. Μαζὶ μὲ τὴν ΕΕ ὡς αὐτοτελῆ ὀντότητα οἱ ὑπογράφοντες τῆς Pax Silica εἶναι 25 μέχρι σήμερα.
Στὶς 16 Ἰουλίου 2026 τὸ Καζακστὰν γίνεται ἱδρυτικὸ μέλος τῆς WAICO (World Artificial Intelligence Cooperation Organization) μαζὶ μὲ τὴν Κίνα, τὴ Ρωσία καὶ ἄλλα κράτη. Τὴν ἴδια ἡμέρα ὁ Πρόεδρος τοῦ Καζακστὰν συναντᾶ τον Σὶ Τζινπὶνγκ καὶ χαρακτηρίζει τὴ σχέση μὲ τὴν Κίνα «κορυφαία προτεραιότητα» τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ Καζακστάν. Μέχρι σήμερα στὴ WAICO συμμετέχουν 37 κράτη κυρίως ἀπὸ τὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἀφρική.
Ἀπὸ τὰ ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι τὸ Καζακστὰν εἶναι ἴσως ἡ πιὸ ἐνδιαφέρουσα ἐξισορροπητικὴ δύναμη ("swing state") τῆς νέας τεχνολογικῆς γεωπολιτικῆς. Καθὼς ἡ Οὐάσιγκτον προετοιμάζεται ἤδη (τὸ Reuters ἔχει δεῖ σχετικὸ προσχέδιο ἐπιστολῆς τοῦ State Department πρὸς 35 χῶρες) νὰ καταστήσει ἀσύμβατη τὴ συμμετοχὴ στὴν Pax Silica μὲ τὴν ἔνταξη στὸ ἀνταγωνιστικὸ κινεζικὸ σχῆμα, τὸ Καζακστὰν βρίσκεται μπροστὰ σὲ μιὰ ὁλοένα καὶ πιὸ εὐαίσθητη ἄσκηση ἰσορροπίας μεταξὺ τῶν δύο ὑπερδυνάμεων.
Τὸ Καζακστὰν μπορεῖ μέχρι στιγμῆς νὰ διατηρεῖ ταυτόχρονα ἀνοίγματα πρὸς τὴ Δύση καὶ τὴν Ἀνατολή, ἐφαρμόζοντας τὴ μακρόχρονη πολυδιανυσματικὴ ἐξωτερικὴ πολιτική του. Στὴ σημερινὴ συγκυρία, τὴ δυνατότητα αὐτὴ ἐνισχύει σημαντικὰ ὁ μεγάλος πλοῦτος τῆς χώρας σὲ κρίσιμες ὀρυκτὲς πρῶτες ὗλες ἄκρως ἀπαραίτητες γιὰ τὶς νέες τεχνολογίες.
Στὴν ἐπίσημη ἀνακοίνωση ἔνταξής του Καζακστὰν στὴν Pax Silica στὶς 25 Ἰουνίου 2026 γράφεται ὅτι τὰ στρατηγικὰ πλεονεκτήματα ποὺ φέρνει στὴ συμμαχία εἶναι, μεταξὺ ἄλλων ἡ σημαντικὴ ποσότητα κρίσιμων μετάλλων ("significant potential in critical minerals’), οἱ ἐνεργειακοὶ πόροι καὶ ἡ γεωγραφική του θέση.
Σύμφωνα μὲ τὴν ἀμερικανικὴ International Trade Administration, τὸ Καζακστὰν διαθέτει σημαντικοὺς πόρους σὲ σπάνιες γαῖες, χαλκό, λίθιο, βολφράμιο, ταντάλιο καθὼς καὶ βηρύλλιο, ὕττριο, νιόβιο, γάλλιο καὶ καίσιο. Εἶναι ἐπίσης ὁ μεγαλύτερος παραγωγὸς οὐρανίου παγκοσμίως μὲ περίπου 39% τῆς παγκόσμιας παραγωγῆς, ἐνῷ κατέχει περίπου τὸ 25% τῶν παγκόσμιων ἀποθεμάτων οὐρανίου.
Ἀσφαλῶς καὶ ἕνα κράτος ποὺ διαθέτει πρῶτες ὗλες ἐξαιρετικὰ κρίσιμες στὴν ἀρχὴ αὐτῆς τῆς ἁλυσίδας ἀποκτᾶ γεωπολιτικὴ ἀξία πολὺ μεγαλύτερη ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς οἰκονομίας του. Ἡ παραδοσιακὴ πολυδιανυσματικὴ πολιτικὴ τοῦ Καζακστὰν ἀποκτᾶ σήμερα ἕνα πανίσχυρο πρόσθετο γεωοικονομικὸ ὅπλο: τὸν πλοῦτο τῆς χώρας σὲ κρίσιμα μέταλλα καὶ γι’ αὐτὸ καὶ οἱ δύο πλευρές, ΗΠΑ καὶ Κίνα, ἐνδιαφέρονται τόσο πολὺ νὰ τὸ ἔχουν μὲ τὸ μέρος τους.
Τὸ Καζακστὰν διαθέτει κάτι ποὺ χρειάζονται καὶ τὰ δύο ἀνταγωνιστικὰ τεχνολογικὰ οἰκοσυστήματα. Καὶ αὐτὸ ἐξηγεῖ ὡς ἕνα βαθμὸ γιατί μπορεῖ, τοὐλάχιστον πρὸς τὸ παρόν, νὰ βρίσκεται ταυτόχρονα ἐνταγμένο καὶ στὴν Pax Silica καὶ στὴ WAICO χωρὶς καμία ἀπὸ τὶς δύο πλευρὲς νὰ θέλει νὰ τὴ χάσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου