Δημογραφικὸ SOS: Ἡ Ἑλλάδα μικραίνει, ἀλλὰ οἱ ἀρμόδιοι πανηγυρίζουν γιὰ «ἀνάπτυξη»

Ἄλλη μία χρονιὰ πέρασε καὶ ἄλλο ἕνα καμπανάκι χτύπησε γιὰ τὴ χώρα. Μόνον ποὺ πλέον δὲν πρόκειται γιὰ καμπανάκι. Πρόκειται γιὰ σειρήνα κινδύνου ποὺ οὐρλιάζει μὲ ὅλη της τὴ δύναμη, ἐνῶ τὸ πολιτικὸ σύστημα μοιάζει νὰ ἔχει συνηθίσει τὸν ἦχο καὶ νὰ συνεχίζει ἀτάραχο τὴν πορεία του.
Τὰ στοιχεῖα τῆς ἘΛΣΤΑΤ γιὰ τὸ 2025 εἶναι ἀμείλικτα. Οἱ γεννήσεις ἔπεσαν στὶς 65.594. Πρὶν ἀπὸ μόλις πέντε χρόνια, τὸ 2020, ἦταν 84.764. Μέσα σὲ μία πενταετία χάθηκαν 19.170 γεννήσεις. Δὲν χάθηκαν ἀριθμοί. Χάθηκαν παιδικὰ γέλια. Χάθηκαν μαθητὲς ποὺ δὲν θὰ καθίσουν ποτὲ σὲ σχολικὰ θρανία. Χάθηκαν νέοι ποὺ δὲν θὰ ἐργαστοῦν, δὲν θὰ δημιουργήσουν οἰκογένειες, δὲν θὰ κρατήσουν ζωντανὲς τὶς τοπικὲς κοινωνίες.
Καὶ ὅμως, ἀκούγοντας τὴν κυβερνητικὴ ρητορική, θὰ νόμιζε κανείς ὅτι ἡ χώρα βαδίζει πρὸς μία λαμπρὴ δημογραφικὴ ἄνοιξη. Ἡ πραγματικότητα, ὅμως, μοιάζει περισσότερο μὲ δημογραφικὸ χειμώνα. Ἕναν χειμώνα βαθύ, παρατεταμένο... καὶ ἐπικίνδυνο.

Πῶς νὰ γεννηθοῦν παιδιά, ὅταν ἕνα νέο ζευγάρι παλεύει νὰ πληρώσει ἐνοίκιο ποὺ καταβροχθίζει τὸ μισὸ εἰσόδημά του; Πῶς νὰ προγραμματίσει οἰκογένεια, ὅταν ἡ ἀκρίβεια μετατρέπει τὰ βασικὰ ἀγαθὰ σὲ πολυτέλεια; Πῶς νὰ φέρει στὸν κόσμο δύο ἢ τρία παιδιά, ὅταν ἀκόμη καὶ τὸ ἕνα φαντάζει γιὰ πολλοὺς ἄπιαστο ὄνειρο;

Ἡ τραγικότητα τῶν στοιχείων δὲν βρίσκεται μόνο στὴ μείωση τῶν γεννήσεων. Βρίσκεται καὶ στὸ γεγονὸς ὅτι ἡ μητρότητα μετατίθεται διαρκῶς σὲ μεγαλύτερες ἡλικίες. Οἱ γεννήσεις ἀπὸ γυναῖκες 40 ἕως 49 ἐτῶν αὐξάνονται, ἐνῶ μειώνονται δραματικὰ στὶς νεότερες παραγωγικὲς ἡλικίες. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ κάποιον θρίαμβο κοινωνικῆς προόδου, ὅπως ἐνδεχομένως θὰ ἔσπευδαν κάποιοι νὰ παρουσιάσουν. Ἀποτελεῖ κυρίως τὴν ἀπόδειξη ὅτι χιλιάδες γυναῖκες καὶ ζευγάρια ἀναγκάζονται νὰ ἀναβάλουν τὴ γονεϊκότητα μέχρι νὰ βροῦν στοιχειώδη σταθερότητα.

Καὶ ἐνῶ ἡ χώρα γερνάει, χωριὰ ἐρημώνουν, σχολεῖα συγχωνεύονται καὶ ὁλόκληρες περιοχὲς βλέπουν τὸν πληθυσμό τους νὰ συρρικνώνεται, ἡ πολιτεία μοιάζει νὰ ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα μὲ ἀποσπασματικὰ μέτρα καὶ ἐπικοινωνιακὲς ἐξαγγελίες. Λὲς καὶ τὸ δημογραφικὸ εἶναι μία δυσάρεστη ὑποσημείωση καὶ ὄχι ἡ μεγαλύτερη ἐθνικὴ πρόκληση τῶν ἐπόμενων δεκαετιῶν.

Τί θὰ συμβεῖ σὲ εἴκοσι ἢ τριάντα χρόνια; Ποιοὶ θὰ στηρίζουν τὸ συνταξιοδοτικὸ σύστημα; Ποιοὶ θὰ ἐργάζονται στὴν παραγωγή, στὴν ὑγεία, στὴν παιδεία; Ποιοὶ θὰ κατοικοῦν τὶς παραμεθόριες περιοχές; Ποιοὶ θὰ κρατοῦν ζωντανὴ τὴν κοινωνικὴ καὶ πολιτιστικὴ συνέχεια τοῦ τόπου;

Αὐτὰ δὲν εἶναι σενάρια καταστροφολογίας. Εἶναι ἐρωτήματα ποὺ προκύπτουν ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς ἀριθμούς.

Καὶ ὅμως, μέσα στὴ σκοτεινὴ εἰκόνα, ὑπάρχει ἀκόμη χώρος γιὰ ἐλπίδα. Ἡ ἐλπίδα, ὅμως, δὲν βρίσκεται στὰ δελτία Τύπου οὔτε στὶς μεγαλόστομες διακηρύξεις. Βρίσκεται στὴν πραγματικὴ στήριξη τῆς νέας οἰκογένειας. Στὴν προσιτὴ κατοικία. Στὴ σταθερὴ καὶ καλά ἀμειβόμενη ἐργασία. Στὴν προστασία τῆς μητρότητας καὶ τῆς πατρότητας. Στὰ σχολεῖα, τοὺς βρεφονηπιακοὺς σταθμοὺς καὶ τὶς δομὲς ποὺ θὰ κάνουν τοὺς νέους νὰ πιστέψουν ὅτι μποροῦν νὰ χτίσουν μέλλον στὴν πατρίδα τους.
Διότι τὸ δημογραφικὸ δὲν εἶναι ἕνα στατιστικὸ μέγεθος. Εἶναι ἡ ἴδια ἡ συνέχεια τοῦ τόπου. Καὶ ὅταν οἱ γεννήσεις πέφτουν χρόνο μὲ τὸν χρόνο, τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι πόσοι ἔλειψαν ἀπὸ τὰ φετινὰ μητρώα γεννήσεων.
Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα εἶναι πόση Ἑλλάδα θὰ ἀπομείνει γιὰ τὶς ἐπόμενες γενιές.