19 Μαρ 2026

Ἀνήλικοι «ἐργαζόμενοι στὸν τομέα τοῦ σέξ» ("minor sex workers");

Γράφει ὁ Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός 

Στὰ τέλη Φεβρουαρίου τοῦ 2026, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιὰ τὴν Ἐξάλειψη τῶν Διακρίσεων κατὰ τῶν Γυναικῶν ("UN Committee on the Elimination of Discrimination Against Women") δημοσίευσε μιὰ ἀπὸ τὶς συνήθεις ἀξιολογήσεις τῆς κατάστασης τῶν δικαιωμάτων τῶν γυναικῶν στὴν Ὁλλανδία. 
Στὴν πρώτη ἐκδοχὴ τοῦ δημοσιευμένου κειμένου περιέχονταν μιὰ φράση ποὺ προκάλεσε σὲ παγκόσμια ἐμβέλεια τὴ μήνη τῶν ὑπερασπιστῶν τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καὶ τῶν εἰδικῶν στὴν προστασία τῶν δικαιωμάτων τῶν παιδιῶν (children’s advocates): «ἀνήλικοι ἐργαζόμενοι στὸν τομέα τοῦ σέξ» ("minor sex workers"). Εὐτυχῶς, κατόπιν τῶν ἀντιδράσεων ἀπὸ τὸ κείμενο ἀφαιρέθηκε ἡ ἐπίμαχη φράση λίγες ἡμέρες ἀργότερα, ὅμως παραμένει ἄκρως προβληματικὸ σὲ ἄλλα του σημεῖα ὅπως ἐξηγεῖται παρακάτω. 
Ἦταν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ὁ ΟΗΕ σὲ ἐπίσημο θεσμικό του κείμενο ἀποδέχoνταν ὅτι ἕνα ἀνήλικο παιδὶ μπορεῖ νὰ ἐργάζεται στὸν κλάδο τοῦ σὲξ καὶ ὅτι ἀποτελεῖ... μορφὴ ἐργασιακῆς ἀπασχόλησης γιὰ ἕνα μικρὸ κορίτσι ἡ παροχὴ σεξουαλικῶν ὑπηρεσιῶν ἐνῷ ἔχει πέσει θῦμα ἐμπορίας ἀνθρώπων. Μόνο ποὺ αὐτό, ὡς γνωστὸν καὶ στοὺς μὴ ἐπαΐοντες, δὲν εἶναι ἐργασιακὴ ἀπασχόληση ἀλλὰ ποινικὸ ἀδίκημα! 
Ἕνα κορίτσι ποὺ προσφέρεται μὲ ἀμοιβὴ σὲ ἐνήλικες ἄνδρες γιὰ σεξουαλικοὺς σκοποὺς δὲν ἐπιτελεῖ ἕνα ἐπάγγελμα, ἀλλὰ ὑφίσταται ὠμὴ καὶ ἀπάνθρωπη βία. Εἶναι θῦμα ἐμπορίας ἀνθρώπων, κακοποίησης καὶ ἐκμετάλλευσης. Ὅλοι οἱ ἐμπλεκόμενοι δράστες εἶναι ἁπλᾶ ἐγκληματίες. 
Θὰ πρέπει νὰ τονιστεῖ ὅτι ἡ συγκεκριμένη Ἐπιτροπὴ τοῦ ΟΗΕ ("UN Committee on the Elimination of Discrimination Against Women") εἶναι ἐπιφορτισμένη μὲ τὴν παρακολούθηση τῆς ἐφαρμογῆς τῆς Σύμβασης γιὰ τὴν ἐξάλειψη κάθε μορφῆς διάκρισης κατὰ τῶν γυναικῶν ("Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women"). Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρο 6 τῆς Σύμβασης «τὰ κράτη μέλη λαμβάνουν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων καὶ νομοθετικῶν διατάξεων, γιὰ νὰ καταστείλουν, σὲ ὅλες τὶς μορφές τους, τὸ ἐμπόριο τῶν γυναικῶν καὶ τὴν ἐκμετάλλευση τῆς πορνείας τῶν γυναικῶν». 
Στὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 38 Γενικὴ Σύσταση τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιὰ τὴν Ἐξάλειψη τῶν Διακρίσεων κατὰ τῶν Γυναικῶν ποὺ ἐγκρίθηκε τὸ 2020, ἀναγνωρίζεται ἡ ἐμπορία ἀνθρώπων καὶ ἡ ἐκμετάλλευση τῆς πορνείας ὡς «ἀδιαχώριστα» ("indivisible") φαινόμενα, τὰ ὁποῖα περιγράφονται καὶ τὰ δύο ὡς σοβαρὲς μορφὲς ἀνισότητας τῶν φύλων καὶ ὡς ἀπειλὴ γιὰ τὴ διεθνή εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια. 
Βασικὴ ἀποστολὴ τῆς ἐν λόγῳ Ἐπιτροπῆς εἶναι νὰ διασφαλίσει ὅτι τὰ κράτη-μέλη τοῦ ΟΗΕ ἐκπληρώνουν τὶς ὑποχρεώσεις τους νὰ θεσπίσουν μέτρα γιὰ τὴν πρόληψη καὶ τὴν ἐξάλειψη αὐτῶν τῶν ἀπερίγραπτων παραβιάσεων κατὰ τῶν γυναικῶν καὶ τῶν κοριτσιῶν, συμπεριλαμβανομένης τῆς παροχῆς ὁλοκληρωμένων ὑπηρεσιῶν στὶς ἐπιζῶσες τῆς σεξουαλικῆς ἐκμετάλλευσης καὶ τῆς τιμωρίας τῶν χρηστῶν σεξουαλικῶν ὑπηρεσιῶν γιὰ τὶς βλάβες ποὺ προκαλοῦν. 
Μὲ ἄλλα λόγια, κατ’ ἐξοχὴν ρόλος τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι νὰ ἀσκεῖ ἀνεξάρτητο καὶ ἀμερόληπτο ἔλεγχο στὰ κράτη-μέλη τοῦ ΟΗΕ, ἀξιολογῶντας κατὰ πόσον μιὰ κυβέρνηση ἐκπληρώνει τὶς ὑποχρεώσεις της βάσει τοῦ διεθνοῦς δικαίου ὡς πρὸς τὴν προστασία τῶν γυναικῶν καὶ τῶν κοριτσιῶν. Σὲ καμία περίπτωση δὲν εἶναι νὰ υἱοθετεῖ τὸ πλαίσιο καὶ τὴν ὁρολογία τῆς ὑπὸ ἐξέταση κυβέρνησης, ἰδίως ὅταν ἡ ἐν λόγῳ κυβέρνηση ἔχει προφανὲς καὶ μακροχρόνιο θεσμικὸ συμφέρον νὰ νομιμοποιήσει καὶ νὰ προωθήσει τὴ βιομηχανία τοῦ σέξ. 
Ἡ ἐν λόγῳ Ἐπιτροπὴ στὸ ἐπίμαχο ἔγγραφό της συστήνει στὴν Ὁλλανδία νὰ ἀποποινικοποιήσει περαιτέρω τὴ μαστροπεία καὶ τὴ διαχείριση οἴκων ἀνοχῆς, νὰ ἄρει τοὺς περιορισμοὺς στὸ πεδίο τῆς σεξουαλικῆς ἐκμετάλλευσης καὶ νὰ ἐπιτρέψει τὴν ἐργασία στὸν τομέα τοῦ σὲξ ἀπὸ τὸ σπίτι. 
Εἶναι μᾶλλον προφανὲς πὼς αὐτὲς οἱ διατυπώσεις (συμπεριλαμβανομένης κι αὐτῆς γιὰ τοὺς ἀνηλίκους ποὺ ἀφαιρέθηκε σὲ δεύτερο χρόνο) παραβιάζουν τὸ Πρωτόκολλο γιὰ τὴν πρόληψη, τὴν καταστολὴ καὶ τὴν τιμωρία τῆς ἐμπορίας ἀνθρώπων, ἰδίως γυναικῶν καὶ παιδιῶν ("Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons Especially Women and Children"), τὴ Σύμβαση γιὰ τὴν καταστολὴ τῆς ἐμπορίας ἀνθρώπων καὶ τῆς ἐκμετάλλευσης τῆς πορνείας ἄλλων ("Convention for the Suppression of the Traffic in Persons and of the Exploitation of the Prostitution of Others") καὶ τὴ Σύμβαση γιὰ τὰ Δικαιώματα τοῦ Παιδιοῦ ("Convention on the Rights of the Child"). 
Σὲ αὐτὲς τὶς Συμβάσεις ἀναγνωρίζεται ὅτι ἄτομα ἡλικίας κάτω τῶν 18 ἐτῶν ποὺ προσφέρουν «ὑπηρεσίες» στὸν τομέα τοῦ σὲξ ἀποτελοῦν θύματα ἐμπορίας γιὰ σεξουαλικοὺς σκοποὺς καὶ σὲ καμία περίπτωση δὲν εἶναι «ἀνήλικοι ἐργαζόμενοι στὸν τομέα τοῦ σέξ»! 
Στὴ πρώτη χρονικὰ (1949) Σύμβαση διεθνοῦς δικαίου κατὰ τῆς ἐμπορίας ἀνθρώπων ("Convention for the Suppression of the Traffic in Persons and of the Exploitation of the Prostitution of Others") ὁρίζεται μὲ σαφήνεια ὅτι ἡ πορνεία εἶναι ἀσυμβίβαστη μὲ τὴν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια (human dignity), ὑποτιμᾶ τὴν ἀξία τοῦ ἀνθρώπου καὶ θέτει σὲ κίνδυνο τὴν εὐημερία τοῦ ἀτόμου, τῆς οἰκογένειας καὶ τῆς κοινότητας. 
Νὰ σημειωθεῖ ὅτι δὲν ὑπάρχει μέχρι σήμερα κατοχυρωμένος στὸ διεθνὲς δίκαιο ὁ ὅρος «ἐργασία στὸν τομέα τοῦ σέξ» ("sex work"). Ὅμως, τὶς τελευταῖες δεκαετίες, ὁ ὅρος ἔχει εἰσχωρήσει στὸν πολιτικό/ἰδεολογικὸ λόγο ποὺ ἐκφράζεται καὶ ἀπὸ θεσμικὰ ὄργανα πολλὲς φορές, ἀπηχῶντας τὶς ἄοκνες προσπάθειες τῆς οἰκονομικὰ εὔρωστης βιομηχανίας τοῦ σὲξ καὶ τῶν ὑποστηρικτῶν της νὰ διαμορφώσουν τὴν εἰκόνα τῆς πορνείας καὶ τῆς στυγνῆς ἐκμετάλλευσης τῶν γυναικῶν ὡς «ἐργασίας». 
Σὲ παλαιότερη ἔκθεση τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἡ Εἰδικὴ Εἰσηγήτρια γιὰ τὴ Βία κατὰ τῶν Γυναικῶν καὶ τῶν Κοριτσιῶν Reem Alsalem ("UN Special Rapporteur on Violence Against Women and Girls") ἀρνήθηκε νὰ χρησιμοποιήσει τὸν ὅρο «ἐργασία στὸν τομέα τοῦ σέξ», ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ χρήση του παρουσιάζει ἐσφαλμένα τὴν πορνεία ὡς μιὰ δραστηριότητα ἐξίσου ἀξιόλογη καὶ ἀξιοπρεπῆ μὲ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἐργασία καὶ δὲν λαμβάνει ὑπόψη τὶς παραβιάσεις τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων τῶν γυναικῶν ποὺ εἶναι συνυφασμένες μὲ τὴν πορνεία. 
Σὲ ἀνοιχτὴ ἐπιστολὴ τῆς Reem Alsalem πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴ Συνέλευση τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2024, ἐπισημαίνεται ὅτι ὁ ὅρος «ἐργασία στὸν τομέα τοῦ σὲξ» δὲν ἀναγνωρίζεται οὔτε ὁρίζεται στὸ διεθνὲς δίκαιο καὶ ἐξέφρασε σοβαρὲς ἀνησυχίες ὅτι ἡ υἱοθέτησή του θὰ ἀποτελοῦσε ἐπικίνδυνη ὀπισθοδρόμηση γιὰ τὰ δικαιώματα τῶν γυναικῶν. 
Εἶναι παρήγορο ὅτι τὸ ἐπίμαχο κείμενο τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν γιὰ τὴν Ἐξάλειψη τῶν Διακρίσεων κατὰ τῶν Γυναικῶν ἔχει βρεῖ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἀπὸ τὴν δημοσιοποίησή του τὴ σθεναρὴ καὶ ἐπιστημονικὰ τεκμηριωμένη ἀντίδραση ὀργανώσεων καὶ εἰδημόνων ἀπὸ τοὐλάχιστον 40 κράτη-μέλη ποὺ ζητοῦν τὴν ἀπάλειψη τῶν προκλητικῶν διατυπώσεων ποὺ προσβάλλουν βάναυσα τὰ δικαιώματα τῆς γυναίκας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΚΑΝΤΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΑΣ.