Ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ ἐπιχειρήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπιχειρεῖται νὰ δικαιολογηθεῖ ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐπιβολὴ τῆς νέας ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας καὶ τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ εἶναι ὅτι ἡ σύγχρονη ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση δὲν μπορεῖ... νὰ λειτουργήσει χωρὶς καθολικὴ καὶ ἑνιαία ψηφιακὴ ταυτοποίηση τῶν πολιτῶν.
Μᾶς λένε, λίγο πολύ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργοῦν δύο παράλληλα συστήματα: ἕνα ψηφιακὸ γιὰ ὅσους ἀποδέχονται τὴ νέα ταυτότητα καὶ τὸν ΠΑ καὶ ἕνα ἀναλογικὸ γιὰ ὅσους ἀρνοῦνται. Ὅτι τὸ κράτος πρέπει νὰ ἐκσυγχρονιστεῖ, οἱ ὑπηρεσίες νὰ διασυνδεθοῦν καὶ κάθε πολίτης νὰ διαθέτει ἕνα μοναδικὸ ἀναγνωριστικό, ὥστε νὰ ἐντοπίζεται μὲ ἀσφάλεια στὰ διάφορα κρατικὰ μητρώα. Ὅποιος ζητεῖ προαιρετικότητα ἐμφανίζεται ἔτσι ὡς ἀρνητὴς τῆς τεχνολογίας, τῆς διοικητικῆς ἀποτελεσματικότητας καὶ τῆς προόδου.
Τὸ ἐπιχείρημα εἶναι παραπλανητικό. Συγχέει τρία διαφορετικὰ πράγματα: 1.- τὴν ψηφιοποίηση τῆς ἐσωτερικῆς λειτουργίας τοῦ κράτους, 2.- τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ὁ πολίτης ἐπικοινωνεῖ μὲ τὴ διοίκηση καὶ 3.- τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο προσδιορίζεται καὶ ἀναγνωρίζεται ὡς πρόσωπο.
Ἡ διάκριση αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Διότι ἄλλο πρᾶγμα εἶναι ἕνα κράτος ποὺ χρησιμοποιεῖ σύγχρονα ψηφιακὰ συστήματα καὶ ἄλλο ἕνα κράτος ποὺ ἀπαιτεῖ ἀπὸ κάθε ἄνθρωπο νὰ ἀποκτήσει ὑποχρεωτικὰ ἑνιαία ψηφιακὴ ταυτότητα καὶ ἰσόβιο ἀριθμό, χωρὶς τοὺς ὁποίους δὲν θὰ μπορεῖ νὰ ἀσκήσει τὰ δικαιώματά του.
Ἡ ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση λειτουργοῦσε ἤδη χωρὶς ΠΑ
Ἡ ἴδια ἡ ἑλληνικὴ πραγματικότητα καταρρίπτει τὸν ἰσχυρισμὸ ὅτι χωρὶς τὴ νέα ταυτότητα καὶ τὸν ΠΑ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση.
Ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν, πρὶν ἀπὸ τὴν καθιέρωση τοῦ ΠΑ, λειτουργοῦσαν: τὸ Taxisnet, ἡ ἠλεκτρονικὴ συνταγογράφηση, οἱ φορολογικὲς δηλώσεις, τὸ Ἐθνικὸ Μητρῶο Ἐπικοινωνίας, οἱ ὑπηρεσίες τοῦ e-ΕΦΚΑ, ἡ ἔκδοση πιστοποιητικῶν μέσῳ gov.gr, οἱ ἠλεκτρονικὲς ὑπεύθυνες δηλώσεις καὶ ἐξουσιοδοτήσεις, οἱ τραπεζικὲς καὶ ἄλλες ἠλεκτρονικὲς συναλλαγές.
Οἱ πολῖτες ταυτοποιούνταν μὲ ὑφιστάμενα διαπιστευτήρια καὶ τομεακοὺς ἀριθμούς, ὅπως ὁ ΑΦΜ, ὁ ΑΜΚΑ καὶ ὁ ἀριθμὸς δελτίου ταυτότητας. Τὰ μητρῶα μποροῦσαν νὰ ἐπικοινωνοῦν στὶς περιπτώσεις ὅπου αὐτὸ προβλεπόταν ἀπὸ τὸν νόμο.
Ἑπομένως, ἡ νέα ταυτότητα καὶ ὁ ΠΑ δὲν ἀποτελοῦν τεχνικὴ προϋπόθεση γιὰ νὰ ὑπάρχει ἠλεκτρονικὸ κράτος. Ἀποτελοῦν πολιτικὴ καὶ διοικητικὴ ἐπιλογὴ γιὰ ἕνα διαφορετικὸ μοντέλο: τὴν καθολικὴ ἀντιστοίχιση κάθε ἀνθρώπου μὲ ἕναν ἑνιαῖο καὶ μόνιμο ἀριθμό, ὁ ὁποῖος θὰ λειτουργεῖ ὡς κοινὸ κλειδὶ στὰ διαφορετικὰ κρατικὰ συστήματα.
Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἂν τὸ κράτος θὰ χρησιμοποιεῖ ὑπολογιστές. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν κάθε ἄνθρωπος πρέπει ὑποχρεωτικὰ νὰ μετατραπεῖ σὲ μία ἑνιαία, διαλειτουργικὴ καὶ διαρκῶς ἀναζητήσιμη ψηφιακὴ ἐγγραφή.
Ἀκόμα, ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι τὸ κράτος ἔχει ἀποδώσει ταυτότητες σὲ δεκάδες χιλιάδες ἀλλοδαπούς, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ περισσότεροι εἶχαν «χάσει» τὰ διαβατήριά τους καὶ δὲν ὑπάρχει καμία δυνατότητα ἐλέγχου ποινικοῦ μητρώου στὶς χῶρες τους – μᾶλλον γιὰ αὐτοὺς ἰσχύει τὸ «ὅτι δηλώσεις εἶσαι». Δὲν εἶναι δυνατὸν γιὰ τοὺς γηγενεῖς ‘Ἕλληνες νὰ μὴν «φτάνει» ὡς ταυτοποίηση ἡ ταυτότητά τους – χωρὶς ἠλεκτρονικὰ μέσα, τσιπάκια ἢ Προσωπικοὺς Ἀριθμούς. Μία νέα ταυτότητα τύπου διπλώματος ὁδήγησης ἀρκεῖ, εἶναι ἀσφαλὴς καὶ δὲν παραχαράσσεται – ἐξαλείφεται ἔτσι καὶ τὸ ἐπιχείρημα τῆς «μὴ ἀσφαλοῦς ταυτότητας».
Ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν, πρὶν ἀπὸ τὴν καθιέρωση τοῦ ΠΑ, λειτουργοῦσαν: τὸ Taxisnet, ἡ ἠλεκτρονικὴ συνταγογράφηση, οἱ φορολογικὲς δηλώσεις, τὸ Ἐθνικὸ Μητρῶο Ἐπικοινωνίας, οἱ ὑπηρεσίες τοῦ e-ΕΦΚΑ, ἡ ἔκδοση πιστοποιητικῶν μέσῳ gov.gr, οἱ ἠλεκτρονικὲς ὑπεύθυνες δηλώσεις καὶ ἐξουσιοδοτήσεις, οἱ τραπεζικὲς καὶ ἄλλες ἠλεκτρονικὲς συναλλαγές.
Οἱ πολῖτες ταυτοποιούνταν μὲ ὑφιστάμενα διαπιστευτήρια καὶ τομεακοὺς ἀριθμούς, ὅπως ὁ ΑΦΜ, ὁ ΑΜΚΑ καὶ ὁ ἀριθμὸς δελτίου ταυτότητας. Τὰ μητρῶα μποροῦσαν νὰ ἐπικοινωνοῦν στὶς περιπτώσεις ὅπου αὐτὸ προβλεπόταν ἀπὸ τὸν νόμο.
Ἑπομένως, ἡ νέα ταυτότητα καὶ ὁ ΠΑ δὲν ἀποτελοῦν τεχνικὴ προϋπόθεση γιὰ νὰ ὑπάρχει ἠλεκτρονικὸ κράτος. Ἀποτελοῦν πολιτικὴ καὶ διοικητικὴ ἐπιλογὴ γιὰ ἕνα διαφορετικὸ μοντέλο: τὴν καθολικὴ ἀντιστοίχιση κάθε ἀνθρώπου μὲ ἕναν ἑνιαῖο καὶ μόνιμο ἀριθμό, ὁ ὁποῖος θὰ λειτουργεῖ ὡς κοινὸ κλειδὶ στὰ διαφορετικὰ κρατικὰ συστήματα.
Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἂν τὸ κράτος θὰ χρησιμοποιεῖ ὑπολογιστές. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν κάθε ἄνθρωπος πρέπει ὑποχρεωτικὰ νὰ μετατραπεῖ σὲ μία ἑνιαία, διαλειτουργικὴ καὶ διαρκῶς ἀναζητήσιμη ψηφιακὴ ἐγγραφή.
Ἀκόμα, ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι τὸ κράτος ἔχει ἀποδώσει ταυτότητες σὲ δεκάδες χιλιάδες ἀλλοδαπούς, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ περισσότεροι εἶχαν «χάσει» τὰ διαβατήριά τους καὶ δὲν ὑπάρχει καμία δυνατότητα ἐλέγχου ποινικοῦ μητρώου στὶς χῶρες τους – μᾶλλον γιὰ αὐτοὺς ἰσχύει τὸ «ὅτι δηλώσεις εἶσαι». Δὲν εἶναι δυνατὸν γιὰ τοὺς γηγενεῖς ‘Ἕλληνες νὰ μὴν «φτάνει» ὡς ταυτοποίηση ἡ ταυτότητά τους – χωρὶς ἠλεκτρονικὰ μέσα, τσιπάκια ἢ Προσωπικοὺς Ἀριθμούς. Μία νέα ταυτότητα τύπου διπλώματος ὁδήγησης ἀρκεῖ, εἶναι ἀσφαλὴς καὶ δὲν παραχαράσσεται – ἐξαλείφεται ἔτσι καὶ τὸ ἐπιχείρημα τῆς «μὴ ἀσφαλοῦς ταυτότητας».
Τὸ παραπλανητικὸ ἐπιχείρημα τῶν «δύο συστημάτων»
Ὅταν ζητοῦμε προαιρετικότητα, δὲν ζητοῦμε νὰ δημιουργηθοῦν δύο κράτη, δύο φορολογικὰ συστήματα, δύο ἀσφαλιστικὰ μητρῶα ἢ δύο δημόσιες διοικήσεις.
Τὸ κράτος μπορεῖ νὰ λειτουργεῖ ἐσωτερικὰ μὲ σύγχρονα ψηφιακὰ μέσα. Ἡ πληροφορία ποὺ κατατίθεται σὲ ἕνα ΚΕΠ μπορεῖ νὰ εἰσάγεται ἀπὸ τὸν ὑπάλληλο στὸ ἴδιο πληροφοριακὸ σύστημα στὸ ὁποῖο εἰσάγεται καὶ μιὰ ἠλεκτρονικὴ αἴτηση. Τὸ ἔγγραφο ποὺ παραδίδεται σὲ χαρτὶ μπορεῖ νὰ ψηφιοποιεῖται καὶ νὰ ἀκολουθεῖ τὴν ἴδια διοικητικὴ ροή.
Αὐτὸ ὅμως ἀπαντᾶ μόνο στὸ ζήτημα τοῦ τρόπου πρόσβασης. Δὲν ἀπαντᾶ στὸ βαθύτερο πρόβλημα τῆς ὑποχρεωτικῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτοποίησης.
Ἂν ὁ πολίτης προσέρχεται αὐτοπροσώπως στὸ ΚΕΠ, ἀλλὰ ὁ ὑπάλληλος, γιὰ νὰ τὸν ἐξυπηρετήσει, πρέπει ὑποχρεωτικὰ νὰ τὸν ἀναζητήσει μὲ τὸν ΠΑ, νὰ ἀντλήσει τὰ στοιχεῖα του ἀπὸ τὸ ἑνιαῖο ψηφιακὸ προφίλ, νὰ καταχωρίσει τὴ συναλλαγὴ κάτω ἀπὸ τὸ μοναδικὸ ἀναγνωριστικό του, νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα ὡς ἀναγκαῖο μέσο πιστοποίησης, τότε δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ ἐναλλακτική.
Ὁ πολίτης δὲν ἀπέφυγε τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα καὶ τὸν ΠΑ. Ἁπλῶς δὲν τοὺς χρησιμοποίησε ὁ ἴδιος· τοὺς χρησιμοποίησε γιὰ λογαριασμό του ὁ ὑπάλληλος. Τὸ κρίσιμο ἐρώτημα δὲν εἶναι ποιός πληκτρολογεῖ τὸν ἀριθμό. Εἶναι ἂν χωρὶς τὸν ἀριθμὸ μπορεῖ νὰ ἐξυπηρετηθεῖ ὁ ἄνθρωπος.
Τὸ κράτος μπορεῖ νὰ λειτουργεῖ ἐσωτερικὰ μὲ σύγχρονα ψηφιακὰ μέσα. Ἡ πληροφορία ποὺ κατατίθεται σὲ ἕνα ΚΕΠ μπορεῖ νὰ εἰσάγεται ἀπὸ τὸν ὑπάλληλο στὸ ἴδιο πληροφοριακὸ σύστημα στὸ ὁποῖο εἰσάγεται καὶ μιὰ ἠλεκτρονικὴ αἴτηση. Τὸ ἔγγραφο ποὺ παραδίδεται σὲ χαρτὶ μπορεῖ νὰ ψηφιοποιεῖται καὶ νὰ ἀκολουθεῖ τὴν ἴδια διοικητικὴ ροή.
Αὐτὸ ὅμως ἀπαντᾶ μόνο στὸ ζήτημα τοῦ τρόπου πρόσβασης. Δὲν ἀπαντᾶ στὸ βαθύτερο πρόβλημα τῆς ὑποχρεωτικῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτοποίησης.
Ἂν ὁ πολίτης προσέρχεται αὐτοπροσώπως στὸ ΚΕΠ, ἀλλὰ ὁ ὑπάλληλος, γιὰ νὰ τὸν ἐξυπηρετήσει, πρέπει ὑποχρεωτικὰ νὰ τὸν ἀναζητήσει μὲ τὸν ΠΑ, νὰ ἀντλήσει τὰ στοιχεῖα του ἀπὸ τὸ ἑνιαῖο ψηφιακὸ προφίλ, νὰ καταχωρίσει τὴ συναλλαγὴ κάτω ἀπὸ τὸ μοναδικὸ ἀναγνωριστικό του, νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα ὡς ἀναγκαῖο μέσο πιστοποίησης, τότε δὲν ὑπάρχει πραγματικὴ ἐναλλακτική.
Ὁ πολίτης δὲν ἀπέφυγε τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα καὶ τὸν ΠΑ. Ἁπλῶς δὲν τοὺς χρησιμοποίησε ὁ ἴδιος· τοὺς χρησιμοποίησε γιὰ λογαριασμό του ὁ ὑπάλληλος. Τὸ κρίσιμο ἐρώτημα δὲν εἶναι ποιός πληκτρολογεῖ τὸν ἀριθμό. Εἶναι ἂν χωρὶς τὸν ἀριθμὸ μπορεῖ νὰ ἐξυπηρετηθεῖ ὁ ἄνθρωπος.
Τρεῖς διαφορετικὲς ἔννοιες προαιρετικότητας
Γιὰ νὰ γίνει κατανοητὸ τί ἀκριβῶς ζητοῦμε, πρέπει νὰ διακρίνουμε τρία ἐπίπεδα.
1. Προαιρετικότητα τοῦ διαύλου πρόσβασης
Ὁ πολίτης μπορεῖ νὰ χρησιμοποιήσει: ἐφαρμογή, ἠλεκτρονικὸ ὑπολογιστή, ΚΕΠ ἢ γκισὲ δημόσιας ὑπηρεσίας. Σὲ ὅλες ὅμως τὶς περιπτώσεις ταυτοποιεῖται ὑποχρεωτικὰ μὲ τὴν ἴδια ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα καὶ τὸν ἴδιο ΠΑ.
Αὐτὸ δὲν εἶναι προαιρετικότητα τοῦ συστήματος ταυτοποίησης. Εἶναι ἁπλῶς δυνατότητα ἐπιλογῆς τοῦ σημείου ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀποκτᾶ κανεὶς πρόσβαση στὸ ἴδιο ὑποχρεωτικὸ σύστημα.
Αὐτὸ δὲν εἶναι προαιρετικότητα τοῦ συστήματος ταυτοποίησης. Εἶναι ἁπλῶς δυνατότητα ἐπιλογῆς τοῦ σημείου ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀποκτᾶ κανεὶς πρόσβαση στὸ ἴδιο ὑποχρεωτικὸ σύστημα.
2. Ὑποβοηθούμενη ψηφιακὴ πρόσβαση
Ὁ πολίτης δὲν χειρίζεται ὁ ἴδιος τὴν ἐφαρμογή. Πηγαίνει σὲ ὑπάλληλο, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὴν ἠλεκτρονικὴ διαδικασία γιὰ λογαριασμό του.
Αὐτὸ εἶναι χρήσιμο γιὰ ἡλικιωμένους, ἀνθρώπους χωρὶς ψηφιακὲς γνώσεις ἢ πολῖτες ποὺ δὲν διαθέτουν κατάλληλη συσκευή. Δὲν προστατεύει ὅμως ἐκεῖνον ποὺ ἀρνεῖται συνειδητὰ νὰ ἐνταχθεῖ σὲ ἕνα ἑνιαῖο σύστημα προσωπικῆς ἀρίθμησης καὶ ἠλεκτρονικῆς ταυτοποίησης.
Πρόκειται γιὰ βοήθεια στὴ χρήση τοῦ συστήματος, ὄχι γιὰ δικαίωμα ἀποχῆς ἀπὸ αὐτό.
Αὐτὸ εἶναι χρήσιμο γιὰ ἡλικιωμένους, ἀνθρώπους χωρὶς ψηφιακὲς γνώσεις ἢ πολῖτες ποὺ δὲν διαθέτουν κατάλληλη συσκευή. Δὲν προστατεύει ὅμως ἐκεῖνον ποὺ ἀρνεῖται συνειδητὰ νὰ ἐνταχθεῖ σὲ ἕνα ἑνιαῖο σύστημα προσωπικῆς ἀρίθμησης καὶ ἠλεκτρονικῆς ταυτοποίησης.
Πρόκειται γιὰ βοήθεια στὴ χρήση τοῦ συστήματος, ὄχι γιὰ δικαίωμα ἀποχῆς ἀπὸ αὐτό.
3. Οὐσιαστικὴ προαιρετικότητα
Πραγματικὴ προαιρετικότητα ὑπάρχει μόνο ὅταν ὁ πολίτης δικαιοῦται νὰ μὴν ἀποκτήσει ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα. Νὰ μὴν τοῦ ἐπιβληθεῖ ἡ χρήση ἑνιαίου προσωπικοῦ ἀριθμοῦ. Νὰ ἀποδεικνύει τὴν ταυτότητά του μὲ συμβατικό, μὴ ἠλεκτρονικὸ ἔγγραφο. Νὰ ταυτοποιεῖται αὐτοπροσώπως μὲ τὰ φυσικὰ καὶ ἀστικὰ στοιχεῖα του. Νὰ συναλλάσσεται χωρὶς ὑποχρεωτικὴ ἔνταξη κάθε πράξης του σὲ ἑνιαῖο ψηφιακὸ προφίλ. Νὰ ἀσκεῖ ὅλα τὰ δικαιώματά του χωρὶς δυσμενῆ μεταχείριση, πρόσθετο κόστος ἢ ὑπέρμετρη ταλαιπωρία.
Αὐτὴ εἶναι ἡ προαιρετικότητα ποὺ ζητοῦμε.
Δὲν ζητοῦμε ἁπλῶς ἀναλογικὴ πρόσβαση στὸ ἴδιο ὑποχρεωτικὸ ψηφιακὸ προφίλ. Ζητοῦμε τὸ δικαίωμα νὰ μὴν ὑπάρχει ὑποχρεωτικὸ ἑνιαῖο ψηφιακὸ προφὶλ γιὰ κάθε ἄνθρωπο.
Αὐτὴ εἶναι ἡ προαιρετικότητα ποὺ ζητοῦμε.
Δὲν ζητοῦμε ἁπλῶς ἀναλογικὴ πρόσβαση στὸ ἴδιο ὑποχρεωτικὸ ψηφιακὸ προφίλ. Ζητοῦμε τὸ δικαίωμα νὰ μὴν ὑπάρχει ὑποχρεωτικὸ ἑνιαῖο ψηφιακὸ προφὶλ γιὰ κάθε ἄνθρωπο.
Πῶς μπορεῖ νὰ ταυτοποιεῖται ὁ πολίτης χωρὶς ΠΑ
Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή. Ὅπως ταυτοποιούνταν ἐπὶ δεκαετίες οἱ πολῖτες καὶ ὅπως ἐξακολουθοῦν νὰ ταυτοποιοῦνται σὲ πολλὲς ἔννομες τάξεις καὶ διαδικασίες.
Ἡ ταυτότητα ἑνὸς ἀνθρώπου μπορεῖ νὰ διαπιστώνεται μὲ συνδυασμὸ στοιχείων ὅπως τὸ ὀνοματεπώνυμο, πατρώνυμο καὶ μητρώνυμο, ἡμερομηνία καὶ τόπος γέννησης, δῆμος ἐγγραφῆς, διεύθυνση κατοικίας, ἀριθμὸς συμβατικοῦ ἐγγράφου ταυτότητας ἢ διαβατηρίου, ἰδιόχειρη ὑπογραφή, εἰδικὰ δικαιολογητικά, ὅταν αὐτὰ εἶναι ἀναγκαία.
Ὁ ὑπάλληλος πιστοποιεῖ ὅτι τὸ φυσικὸ πρόσωπο ποὺ βρίσκεται ἐνώπιόν του ταυτίζεται μὲ τὸν κάτοχο τοῦ ἐγγράφου. Ἡ αἴτηση εἰσάγεται στὴ συνέχεια στὸ ἠλεκτρονικὸ σύστημα τῆς ὑπηρεσίας καὶ λαμβάνει ἀριθμὸ πρωτοκόλλου ἢ ἀριθμὸ ὑπόθεσης.
Καμία τεχνικὴ ἀναγκαιότητα δὲν ἐπιβάλλει ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς νὰ εἶναι ὁ ἴδιος γιὰ κάθε δραστηριότητα τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ γέννηση ἕως τὸν θάνατό του.
Ἡ ταυτότητα ἑνὸς ἀνθρώπου μπορεῖ νὰ διαπιστώνεται μὲ συνδυασμὸ στοιχείων ὅπως τὸ ὀνοματεπώνυμο, πατρώνυμο καὶ μητρώνυμο, ἡμερομηνία καὶ τόπος γέννησης, δῆμος ἐγγραφῆς, διεύθυνση κατοικίας, ἀριθμὸς συμβατικοῦ ἐγγράφου ταυτότητας ἢ διαβατηρίου, ἰδιόχειρη ὑπογραφή, εἰδικὰ δικαιολογητικά, ὅταν αὐτὰ εἶναι ἀναγκαία.
Ὁ ὑπάλληλος πιστοποιεῖ ὅτι τὸ φυσικὸ πρόσωπο ποὺ βρίσκεται ἐνώπιόν του ταυτίζεται μὲ τὸν κάτοχο τοῦ ἐγγράφου. Ἡ αἴτηση εἰσάγεται στὴ συνέχεια στὸ ἠλεκτρονικὸ σύστημα τῆς ὑπηρεσίας καὶ λαμβάνει ἀριθμὸ πρωτοκόλλου ἢ ἀριθμὸ ὑπόθεσης.
Καμία τεχνικὴ ἀναγκαιότητα δὲν ἐπιβάλλει ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς νὰ εἶναι ὁ ἴδιος γιὰ κάθε δραστηριότητα τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ γέννηση ἕως τὸν θάνατό του.
Ἄλλο οἱ τομεακοὶ ἀριθμοί, ἄλλο ὁ καθολικὸς ἀριθμός
Κάθε ὀργανωμένη διοίκηση χρειάζεται ἀριθμοὺς καὶ τεχνικοὺς κωδικούς. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι νὰ καταργηθεῖ κάθε ἀρίθμηση.
Ἄλλο ὅμως εἶναι ὁ ἀριθμὸς μιᾶς αἴτησης, ὁ ἀριθμὸς ἑνὸς δικαστικοῦ φακέλου, ὁ ἀριθμὸς δημοτολογίου, ὁ ἀσφαλιστικὸς ἀριθμός, ὁ φορολογικὸς ἀριθμός, ὁ ἀριθμὸς ἑνὸς τραπεζικοῦ λογαριασμοῦ, καὶ ἄλλο ἕνας ἑνιαῖος, ἰσόβιος καὶ ὁριζόντιος ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὴν ἄμεση ἀντιστοίχιση ὅλων αὐτῶν μὲ τὸ ἴδιο πρόσωπο.
Οἱ τομεακοὶ ἀριθμοὶ ὑπηρετοῦν ἕναν συγκεκριμένο σκοπό. Ὁ καθολικὸς ἀριθμὸς μετατρέπει ὅλες τις ἐπί μέρους σχέσεις τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ κράτος σὲ τμήματα ἑνὸς ἑνιαίου ψηφιακοῦ φακέλου.
Ἡ ἐναλλακτικὴ ἀρχιτεκτονικὴ εἶναι τεχνικὰ ἐφικτή: κάθε μητρῶο μπορεῖ νὰ διαθέτει τὸν δικό του ἐσωτερικὸ ἀριθμό, μὲ αὐστηρὰ καθορισμένο σκοπὸ καὶ χωρὶς ἕνα κοινὸ ἀναγνωριστικὸ ποὺ ἐπιτρέπει τὴν αὐτόματη ὁριζόντια διασύνδεση. Ἐξάλλου, καὶ ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, ἐπιβάλλεται ἀπὸ πλευρᾶς ἀρχιτεκτονικῆς της βάσεως δεδομένων νὰ διατηρηθεῖ ὁ κάθε τομεακὸς ἀριθμός, ἀκόμα καὶ ἂν δὲν εἶναι ὁρατὸς στοὺς πολῖτες. Ἐπὶ παραδείγματι, ὁ Ἀριθμὸς Δημοτολογίου θὰ παραμείνει ὡς ὁ τομεακὸς ἀριθμὸς τοῦ Δημοτολογίου, ὁ ΑΜΚΑ ὡς ὁ τομεακὸς ἀριθμὸς φακέλου ὑγείας κλπ. ἀκόμα καὶ ἂν σταματήσει νὰ εἶναι ὁρατὸς ἀπὸ τὸν πολίτη.
Ὅπου ἀπαιτεῖται νόμιμη ἀνταλλαγὴ δεδομένων, αὐτὴ μπορεῖ νὰ γίνεται γιὰ τὴ συγκεκριμένη ὑπόθεση, μὲ εἰδικὴ ἐξουσιοδότηση, καταγραφὴ τῆς πρόσβασης καὶ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀναλογικότητας. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ὑπάρχει ἕνα μόνιμο ἀριθμητικὸ «κλειδὶ» ποὺ ἀνοίγει ὅλες τὶς πόρτες.
Ἄλλο ὅμως εἶναι ὁ ἀριθμὸς μιᾶς αἴτησης, ὁ ἀριθμὸς ἑνὸς δικαστικοῦ φακέλου, ὁ ἀριθμὸς δημοτολογίου, ὁ ἀσφαλιστικὸς ἀριθμός, ὁ φορολογικὸς ἀριθμός, ὁ ἀριθμὸς ἑνὸς τραπεζικοῦ λογαριασμοῦ, καὶ ἄλλο ἕνας ἑνιαῖος, ἰσόβιος καὶ ὁριζόντιος ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει τὴν ἄμεση ἀντιστοίχιση ὅλων αὐτῶν μὲ τὸ ἴδιο πρόσωπο.
Οἱ τομεακοὶ ἀριθμοὶ ὑπηρετοῦν ἕναν συγκεκριμένο σκοπό. Ὁ καθολικὸς ἀριθμὸς μετατρέπει ὅλες τις ἐπί μέρους σχέσεις τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ κράτος σὲ τμήματα ἑνὸς ἑνιαίου ψηφιακοῦ φακέλου.
Ἡ ἐναλλακτικὴ ἀρχιτεκτονικὴ εἶναι τεχνικὰ ἐφικτή: κάθε μητρῶο μπορεῖ νὰ διαθέτει τὸν δικό του ἐσωτερικὸ ἀριθμό, μὲ αὐστηρὰ καθορισμένο σκοπὸ καὶ χωρὶς ἕνα κοινὸ ἀναγνωριστικὸ ποὺ ἐπιτρέπει τὴν αὐτόματη ὁριζόντια διασύνδεση. Ἐξάλλου, καὶ ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, ἐπιβάλλεται ἀπὸ πλευρᾶς ἀρχιτεκτονικῆς της βάσεως δεδομένων νὰ διατηρηθεῖ ὁ κάθε τομεακὸς ἀριθμός, ἀκόμα καὶ ἂν δὲν εἶναι ὁρατὸς στοὺς πολῖτες. Ἐπὶ παραδείγματι, ὁ Ἀριθμὸς Δημοτολογίου θὰ παραμείνει ὡς ὁ τομεακὸς ἀριθμὸς τοῦ Δημοτολογίου, ὁ ΑΜΚΑ ὡς ὁ τομεακὸς ἀριθμὸς φακέλου ὑγείας κλπ. ἀκόμα καὶ ἂν σταματήσει νὰ εἶναι ὁρατὸς ἀπὸ τὸν πολίτη.
Ὅπου ἀπαιτεῖται νόμιμη ἀνταλλαγὴ δεδομένων, αὐτὴ μπορεῖ νὰ γίνεται γιὰ τὴ συγκεκριμένη ὑπόθεση, μὲ εἰδικὴ ἐξουσιοδότηση, καταγραφὴ τῆς πρόσβασης καὶ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀναλογικότητας. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ὑπάρχει ἕνα μόνιμο ἀριθμητικὸ «κλειδὶ» ποὺ ἀνοίγει ὅλες τὶς πόρτες.
Ὁ ΠΑ δὲν εἶναι ἁπλῶς μιὰ ἀκόμη διοικητικὴ διευκόλυνση
Ὁ ἑλληνικὸς ΠΑ ἔχει σχεδιαστεῖ ἀκριβῶς ὡς ἑνιαῖο ἀναγνωριστικὸ τῶν φυσικῶν προσώπων στὰ βασικὰ μητρῶα τοῦ Δημοσίου. Συνδέεται μὲ τὸν ΑΦΜ καὶ προβλέπεται νὰ ἀναγράφεται στὴν ἐπιφάνεια τῆς νέας ταυτότητας καὶ νὰ ἀποθηκεύεται στὸ ἀνέπαφο μικροκύκλωμά της.
Δὲν πρόκειται, ἑπομένως, ἁπλῶς γιὰ ἕναν νέο ἀριθμὸ ἐγγράφου. Ὁ ἀριθμὸς τῆς ταυτότητας ἀλλάζει ὅταν ἐκδίδεται νέο δελτίο. Ὁ ΠΑ ἀκολουθεῖ τὸ ἴδιο τὸ πρόσωπο.
Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ μονιμότητα καὶ ἡ ὁριζόντια λειτουργία του δημιουργοῦν τὴ δυνατότητα εὐρύτερης διασύνδεσης μητρώων, ταχύτερης συγκέντρωσης πληροφοριῶν, δημιουργίας ἑνιαίου διοικητικοῦ προφίλ, ἐπέκτασης τῆς χρήσης του σὲ νέους σκοποὺς ἀλλὰ καὶ ἐξάρτησης ὁλοένα περισσότερων συναλλαγῶν ἀπὸ ἕνα κοινὸ ἀναγνωριστικό.
Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι «ὁ ΠΑ δὲν περιέχει πληροφορίες» εἶναι ἀνεπαρκές. Τὸ κλειδὶ μιᾶς ἀποθήκης δὲν περιέχει τὰ πράγματα ποὺ βρίσκονται μέσα στὴν ἀποθήκη. Ἐπιτρέπει ὅμως τὴν πρόσβαση σὲ αὐτά.
Ὁ κίνδυνος δὲν βρίσκεται στὶς πληροφορίες ποὺ εἶναι ὁρατὲς μέσα στὸν ἴδιο τόν ἀριθμό, ἀλλὰ στὶς πληροφορίες ποὺ μποροῦν νὰ ἀναζητηθοῦν, νὰ διασταυρωθοῦν καὶ νὰ συνδεθοῦν μέσῳ αὐτοῦ.
Δὲν πρόκειται, ἑπομένως, ἁπλῶς γιὰ ἕναν νέο ἀριθμὸ ἐγγράφου. Ὁ ἀριθμὸς τῆς ταυτότητας ἀλλάζει ὅταν ἐκδίδεται νέο δελτίο. Ὁ ΠΑ ἀκολουθεῖ τὸ ἴδιο τὸ πρόσωπο.
Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ μονιμότητα καὶ ἡ ὁριζόντια λειτουργία του δημιουργοῦν τὴ δυνατότητα εὐρύτερης διασύνδεσης μητρώων, ταχύτερης συγκέντρωσης πληροφοριῶν, δημιουργίας ἑνιαίου διοικητικοῦ προφίλ, ἐπέκτασης τῆς χρήσης του σὲ νέους σκοποὺς ἀλλὰ καὶ ἐξάρτησης ὁλοένα περισσότερων συναλλαγῶν ἀπὸ ἕνα κοινὸ ἀναγνωριστικό.
Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι «ὁ ΠΑ δὲν περιέχει πληροφορίες» εἶναι ἀνεπαρκές. Τὸ κλειδὶ μιᾶς ἀποθήκης δὲν περιέχει τὰ πράγματα ποὺ βρίσκονται μέσα στὴν ἀποθήκη. Ἐπιτρέπει ὅμως τὴν πρόσβαση σὲ αὐτά.
Ὁ κίνδυνος δὲν βρίσκεται στὶς πληροφορίες ποὺ εἶναι ὁρατὲς μέσα στὸν ἴδιο τόν ἀριθμό, ἀλλὰ στὶς πληροφορίες ποὺ μποροῦν νὰ ἀναζητηθοῦν, νὰ διασταυρωθοῦν καὶ νὰ συνδεθοῦν μέσῳ αὐτοῦ.
Τὸ κόστος δὲν καταργεῖ τὴν ἐλευθερία
Προβάλλεται ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἡ διατήρηση μιᾶς μὴ ψηφιακῆς ὁδοῦ εἶναι δαπανηρή.
Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβῶς ἀληθές. Ἐπὶ παραδείγματι, ἕνας τὸ κόστος ἐφαρμογῆς τῆς BritCard, τῆς νέας ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας τοῦ ΗΒ καὶ τοῦ συστήματος ποὺ θὰ τὸ ὑποστήριζε – τὸ νομοσχέδιο ἀκυρώθηκε τὸν Ἰούλιο ἀπὸ τὸν νέο πρωθυπουργὸ κὸ Burnham – κόστιζε πάνω ἀπὸ 2 δὶς εὐρώ. Ἂν λάβουμε ὑπόψιν καὶ τὰ λειτουργικὰ κόστη, ἀναβαθμίσεις κλπ τὸ συνολικὸ κόστος ἀνὰ ἔτος, καὶ συνάμα ὁ κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων σὲ ἕνα ἑνοποιημένο σύστημα, νὰ μὴν δικαιολογεῖ κἂν τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου.
Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐξ ὁρισμοῦ ἀποδεκτὸ ὅτι ἡ προεραιτικότητα ἔρχεται μὲ «κόστος» στὸ κράτος, ἂν ἀντισταθμίσει κανεὶς τὰ ἔξοδα τῆς καθολικῆς ἑνοποίησης μὲ τὴν δυνατότητα τῆς προαιρετικότητας. Ἀκόμα ὅμως καὶ ἂν εἶχε «κόστος», δὲν ἰσχύει τὸ ἴδιο καὶ γιὰ τὴ λειτουργία τῶν δικαστηρίων, τὴν προστασία τῶν προσωπικῶν δεδομένων, τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν ἀνθρώπων μὲ ἀναπηρία, τὴ δυνατότητα διοικητικῆς προσφυγῆς, τὴν παρουσία δημόσιων ὑπηρεσιῶν στὴν περιφέρεια καὶ γιὰ κάθε ἐγγύηση ποὺ προστατεύει τὸν πολίτη ἀπὸ τὴν αὐθαιρεσία.
Τὰ θεμελιώδη δικαιώματα δὲν κρίνονται ἀποκλειστικὰ μὲ λογιστικὰ κριτήρια.
Ἐξάλλου, ἡ ἀποκλειστικὴ ψηφιοποίηση δὲν ἐξαφανίζει τὸ κόστος. Τὸ μεταφέρει στὸν πολίτη, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ διαθέτει συσκευή, σύνδεση στὸ διαδίκτυο, ἀριθμὸ κινητοῦ τηλεφώνου, τεχνικὲς γνώσεις, πρόσβαση σὲ ἰδιωτικοὺς τηλεπικοινωνιακοὺς παρόχους, δυνατότητα διαχείρισης κωδικῶν καὶ ἐφαρμογῶν.
Τὸ κράτος δὲν μπορεῖ νὰ ἐμφανίζει ὡς διοικητικὴ οἰκονομία τὴ μετακύλιση τῆς δικῆς του ὑποχρέωσης ἐξυπηρέτησης στοὺς πολῖτες.
Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβῶς ἀληθές. Ἐπὶ παραδείγματι, ἕνας τὸ κόστος ἐφαρμογῆς τῆς BritCard, τῆς νέας ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας τοῦ ΗΒ καὶ τοῦ συστήματος ποὺ θὰ τὸ ὑποστήριζε – τὸ νομοσχέδιο ἀκυρώθηκε τὸν Ἰούλιο ἀπὸ τὸν νέο πρωθυπουργὸ κὸ Burnham – κόστιζε πάνω ἀπὸ 2 δὶς εὐρώ. Ἂν λάβουμε ὑπόψιν καὶ τὰ λειτουργικὰ κόστη, ἀναβαθμίσεις κλπ τὸ συνολικὸ κόστος ἀνὰ ἔτος, καὶ συνάμα ὁ κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων σὲ ἕνα ἑνοποιημένο σύστημα, νὰ μὴν δικαιολογεῖ κἂν τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου.
Δὲν εἶναι λοιπὸν ἐξ ὁρισμοῦ ἀποδεκτὸ ὅτι ἡ προεραιτικότητα ἔρχεται μὲ «κόστος» στὸ κράτος, ἂν ἀντισταθμίσει κανεὶς τὰ ἔξοδα τῆς καθολικῆς ἑνοποίησης μὲ τὴν δυνατότητα τῆς προαιρετικότητας. Ἀκόμα ὅμως καὶ ἂν εἶχε «κόστος», δὲν ἰσχύει τὸ ἴδιο καὶ γιὰ τὴ λειτουργία τῶν δικαστηρίων, τὴν προστασία τῶν προσωπικῶν δεδομένων, τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν ἀνθρώπων μὲ ἀναπηρία, τὴ δυνατότητα διοικητικῆς προσφυγῆς, τὴν παρουσία δημόσιων ὑπηρεσιῶν στὴν περιφέρεια καὶ γιὰ κάθε ἐγγύηση ποὺ προστατεύει τὸν πολίτη ἀπὸ τὴν αὐθαιρεσία.
Τὰ θεμελιώδη δικαιώματα δὲν κρίνονται ἀποκλειστικὰ μὲ λογιστικὰ κριτήρια.
Ἐξάλλου, ἡ ἀποκλειστικὴ ψηφιοποίηση δὲν ἐξαφανίζει τὸ κόστος. Τὸ μεταφέρει στὸν πολίτη, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ διαθέτει συσκευή, σύνδεση στὸ διαδίκτυο, ἀριθμὸ κινητοῦ τηλεφώνου, τεχνικὲς γνώσεις, πρόσβαση σὲ ἰδιωτικοὺς τηλεπικοινωνιακοὺς παρόχους, δυνατότητα διαχείρισης κωδικῶν καὶ ἐφαρμογῶν.
Τὸ κράτος δὲν μπορεῖ νὰ ἐμφανίζει ὡς διοικητικὴ οἰκονομία τὴ μετακύλιση τῆς δικῆς του ὑποχρέωσης ἐξυπηρέτησης στοὺς πολῖτες.
Ἡ ἀναλογικὴ ἐναλλακτικὴ εἶναι καὶ δικλείδα ἀσφαλείας
Ἡ διατήρηση μὴ ἠλεκτρονικοῦ τρόπου ταυτοποίησης καὶ ἐξυπηρέτησης δὲν εἶναι μόνο ζήτημα ἐλευθερίας. Εἶναι καὶ ζήτημα ἀνθεκτικότητας.
Τί θὰ συμβεῖ σὲ περίπτωση κυβερνοεπίθεσης, διακοπῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, πτώσης τῶν τηλεπικοινωνιῶν, βλάβης τῆς κεντρικῆς ὑποδομῆς, ἀπώλειας τῶν διαπιστευτηρίων, λανθασμένης ἀντιστοίχισης στοιχείων, κλοπῆς κινητοῦ τηλεφώνου, ἀποκλεισμοῦ ἑνὸς λογαριασμοῦ, φυσικῆς καταστροφῆς ἢ πολεμικῆς κρίσης;
Ἕνα ἀπολύτως συγκεντρωτικὸ σύστημα, χωρὶς ἐναλλακτικὴ ὁδό, δημιουργεῖ ἕνα μοναδικὸ σημεῖο ἀστοχίας. Ἂν αὐτὸ καταρρεύσει ἢ παραβιαστεῖ, δὲν καταρρέει μία μόνο ὑπηρεσία ἀλλὰ ἡ δυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀναγνωριστεῖ καὶ νὰ συναλλαχθεῖ.
Ἡ ἀναλογικὴ ἐφεδρεία δὲν εἶναι τεχνολογικὸς ἀναχρονισμός. Εἶναι στοιχεῖο ἐθνικῆς, κοινωνικῆς καὶ προσωπικῆς ἀσφάλειας.
Τί θὰ συμβεῖ σὲ περίπτωση κυβερνοεπίθεσης, διακοπῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, πτώσης τῶν τηλεπικοινωνιῶν, βλάβης τῆς κεντρικῆς ὑποδομῆς, ἀπώλειας τῶν διαπιστευτηρίων, λανθασμένης ἀντιστοίχισης στοιχείων, κλοπῆς κινητοῦ τηλεφώνου, ἀποκλεισμοῦ ἑνὸς λογαριασμοῦ, φυσικῆς καταστροφῆς ἢ πολεμικῆς κρίσης;
Ἕνα ἀπολύτως συγκεντρωτικὸ σύστημα, χωρὶς ἐναλλακτικὴ ὁδό, δημιουργεῖ ἕνα μοναδικὸ σημεῖο ἀστοχίας. Ἂν αὐτὸ καταρρεύσει ἢ παραβιαστεῖ, δὲν καταρρέει μία μόνο ὑπηρεσία ἀλλὰ ἡ δυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀναγνωριστεῖ καὶ νὰ συναλλαχθεῖ.
Ἡ ἀναλογικὴ ἐφεδρεία δὲν εἶναι τεχνολογικὸς ἀναχρονισμός. Εἶναι στοιχεῖο ἐθνικῆς, κοινωνικῆς καὶ προσωπικῆς ἀσφάλειας.
Τὸ ἐπιχείρημα «δὲν ἔχεις τίποτε νὰ φοβηθεῖς»
Ἡ ἔνσταση δὲν ἀφορᾶ μόνο τὸ τί προτίθεται νὰ κάνει ἡ σημερινὴ κυβέρνηση. Ἀφορᾶ τὸ τί θὰ μπορεῖ νὰ κάνει ὁποιαδήποτε μελλοντικὴ κυβέρνηση, δημόσια ἀρχὴ ἢ φορέας ποὺ θὰ ἀποκτήσει πρόσβαση στὴν ὑποδομή.
Οἱ θεσμικὲς ἐγγυήσεις δὲν θεσπίζονται μόνον ὅταν θεωροῦνται οἱ σημερινοὶ διαχειριστὲς κακόβουλους. Θεσπίζονται ἐπειδὴ οἱ κυβερνήσεις ἀλλάζουν, οἱ νόμοι τροποποιοῦνται, οἱ χρήσεις τῶν συστημάτων ἐπεκτείνονται, τὰ δεδομένα διαρρέουν, οἱ τεχνολογίες ἐπιτήρησης ἐξελίσσονται, οἱ ἔκτακτες ἐξουσίες συχνὰ μονιμοποιοῦνται.
Ἕνας καθολικὸς ἀριθμὸς καὶ μία ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα δημιουργοῦν μιὰ δυνατότητα ἐξουσίας. Τὸ ἂν αὐτὴ ἡ δυνατότητα χρησιμοποιεῖται σήμερα σὲ περιορισμένη ἔκταση δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύηση γιὰ τὸ αὔριο.
Οἱ θεσμικὲς ἐγγυήσεις δὲν θεσπίζονται μόνον ὅταν θεωροῦνται οἱ σημερινοὶ διαχειριστὲς κακόβουλους. Θεσπίζονται ἐπειδὴ οἱ κυβερνήσεις ἀλλάζουν, οἱ νόμοι τροποποιοῦνται, οἱ χρήσεις τῶν συστημάτων ἐπεκτείνονται, τὰ δεδομένα διαρρέουν, οἱ τεχνολογίες ἐπιτήρησης ἐξελίσσονται, οἱ ἔκτακτες ἐξουσίες συχνὰ μονιμοποιοῦνται.
Ἕνας καθολικὸς ἀριθμὸς καὶ μία ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα δημιουργοῦν μιὰ δυνατότητα ἐξουσίας. Τὸ ἂν αὐτὴ ἡ δυνατότητα χρησιμοποιεῖται σήμερα σὲ περιορισμένη ἔκταση δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύηση γιὰ τὸ αὔριο.
Τί ἀκριβῶς ζητοῦμε
Ἡ θέση τῆς «ΕΞΟΔΟΣ» μπορεῖ νὰ συνοψιστεῖ σὲ συγκεκριμένες ἀπαιτήσεις:
Ἡ προαιρετικότητα δὲν θὰ εἶναι ἀληθινὴ ἂν ἡ μὴ ψηφιακὴ διαδρομὴ εἶναι τόσο ἀκριβῆ – ἐπιχείρημα ποὺ ὅπως εἴπαμε δὲν ἰσχύει ἔτσι καὶ ἀλλιῶς - , ἀργὴ ἢ δυσχερὴς ὥστε νὰ λειτουργεῖ ὡς τιμωρία. Ἡ ἐναλλακτικὴ πρέπει νὰ εἶναι πραγματική, λειτουργικὴ καὶ ἰσότιμη.
Τέλος, ἡ προαιρετικότητα δὲν εἶναι συνυφασμένη μόνο μὲ τὰ προσωπικὲς ἐλευθερίες καὶ τὴν Δημοκρατία, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς Θεόσδοτης ἐλευθερίας μας. Ὡς «ΕΞΟΔΟΣ» ἔχουμε ἐπανειλημμένως τοποθετηθεῖ μὲ ἀκράδαντα ἐπιχειρήματα καὶ ἀναφορὲς στοὺς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ἡ ὑποχρεωτικότητα, ἡ ἀριθμοποίηση τοῦ προσώπου καὶ ἡ μοναδικότητα πρόσβασης ἑνὸς ἑνοποιημένου συστήματος μὲ μοναδικὸ κλειδὶ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό, παραπέμπει σὲ ἕνα καθολικὸ Ψηφιακὸ ὁλοκληρωτισμὸ ποὺ μόνο μὲ ἐσχατολογικὰ κριτήρια καὶ τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου μπορεῖ νὰ παραπέμπει (στὴν καλύτερη περίπτωση .. στὸν Ὄργουελ)! Γνωρίζουμε ὅτι τὸ κράτος καὶ τὰ καθοδηγούμενα ἀπὸ αὐτὸ ΜΜΕ προσπαθοῦν νὰ περιθωριοποιήσουν ὅσους ἐκφράζονται μὲ Ὀρθόδοξο Χριστιανικὸ φρόνημα, ὡς γραφικοὺς καὶ παρωχημένους, ἂς ἀναλογιστεῖ ὅμως τὸ κράτος καὶ τὶς εὐθύνες ποὺ φέρει ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἔχοντας αἴσθηση ὑπεροχῆς ἀκόμα καὶ ἀπέναντι στὸν ἴδιο τόν Δημιουργό.
- Ἡ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα νὰ εἶναι προαιρετικὴ καὶ νὰ διατηρηθεῖ συμβατικὸ δελτίο χωρὶς ἀνέπαφο μικροκύκλωμα γιὰ ὅποιον τὸ ἐπιλέγει.
- Ὁ ΠΑ νὰ μὴν ἀποδίδεται καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιεῖται ὑποχρεωτικὰ σὲ ὅσους δὲν τὸν ἐπιθυμοῦν.
- Νὰ ἀπαγορεύεται ἡ δυσμενὴς μεταχείριση πολίτη ἐπειδὴ δὲν διαθέτει ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα, ΠΑ, ἔξυπνο τηλέφωνο ἢ ψηφιακὸ πορτοφόλι.
- Νὰ διατηρηθεῖ οὐσιαστικὴ δυνατότητα αὐτοπρόσωπης καὶ ἔγγραφης ταυτοποίησης μὲ τὰ φυσικὰ καὶ ἀστικὰ στοιχεῖα τοῦ προσώπου.
- Νὰ χρησιμοποιοῦνται, ὅπου χρειάζεται, τομεακοὶ ἀριθμοὶ καὶ ἀριθμοὶ ὑποθέσεων ἀντὶ ἑνὸς καθολικοῦ ἀναγνωριστικοῦ – οἱ ὁποῖοι θὰ διατηρηθοῦν ἀπὸ τὸ κράτος ἔτσι καὶ ἀλλιῶς !
- Κάθε διασύνδεση μητρώων νὰ ἀπαιτεῖ εἰδικὴ νομικὴ βάση, συγκεκριμένο σκοπό, ἀναγκαιότητα, ἀναλογικότητα καὶ δυνατότητα ἐλέγχου ἀπὸ τὸν πολίτη.
- Νὰ κατοχυρωθεῖ δικαίωμα ἀναλογικῆς καὶ ἐκτὸς δικτύου ζωῆς, ὥστε ἡ ἄσκηση θεμελιωδῶν δικαιωμάτων νὰ μὴν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ψηφιακὸ διαπιστευτήριο.
- Νὰ διατηρηθοῦν τὰ μετρητὰ ὡς πραγματικὰ ἀποδεκτὸ μέσο πληρωμῆς καὶ ὄχι ἁπλῶς ὡς τυπικὰ νόμιμο χρῆμα.
Ἡ προαιρετικότητα δὲν θὰ εἶναι ἀληθινὴ ἂν ἡ μὴ ψηφιακὴ διαδρομὴ εἶναι τόσο ἀκριβῆ – ἐπιχείρημα ποὺ ὅπως εἴπαμε δὲν ἰσχύει ἔτσι καὶ ἀλλιῶς - , ἀργὴ ἢ δυσχερὴς ὥστε νὰ λειτουργεῖ ὡς τιμωρία. Ἡ ἐναλλακτικὴ πρέπει νὰ εἶναι πραγματική, λειτουργικὴ καὶ ἰσότιμη.
Τέλος, ἡ προαιρετικότητα δὲν εἶναι συνυφασμένη μόνο μὲ τὰ προσωπικὲς ἐλευθερίες καὶ τὴν Δημοκρατία, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς Θεόσδοτης ἐλευθερίας μας. Ὡς «ΕΞΟΔΟΣ» ἔχουμε ἐπανειλημμένως τοποθετηθεῖ μὲ ἀκράδαντα ἐπιχειρήματα καὶ ἀναφορὲς στοὺς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας ὅτι ἡ ὑποχρεωτικότητα, ἡ ἀριθμοποίηση τοῦ προσώπου καὶ ἡ μοναδικότητα πρόσβασης ἑνὸς ἑνοποιημένου συστήματος μὲ μοναδικὸ κλειδὶ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό, παραπέμπει σὲ ἕνα καθολικὸ Ψηφιακὸ ὁλοκληρωτισμὸ ποὺ μόνο μὲ ἐσχατολογικὰ κριτήρια καὶ τὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου μπορεῖ νὰ παραπέμπει (στὴν καλύτερη περίπτωση .. στὸν Ὄργουελ)! Γνωρίζουμε ὅτι τὸ κράτος καὶ τὰ καθοδηγούμενα ἀπὸ αὐτὸ ΜΜΕ προσπαθοῦν νὰ περιθωριοποιήσουν ὅσους ἐκφράζονται μὲ Ὀρθόδοξο Χριστιανικὸ φρόνημα, ὡς γραφικοὺς καὶ παρωχημένους, ἂς ἀναλογιστεῖ ὅμως τὸ κράτος καὶ τὶς εὐθύνες ποὺ φέρει ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἔχοντας αἴσθηση ὑπεροχῆς ἀκόμα καὶ ἀπέναντι στὸν ἴδιο τόν Δημιουργό.
Ψηφιακὸ κράτος, ὄχι ψηφιακὴ κηδεμονία
Δὲν ἀντιτιθέμεθα στὴ χρήση τῆς τεχνολογίας. Ἀντιτιθέμεθα στὴ μετατροπὴ τῆς ἀπὸ ἐργαλεῖο σὲ ὑποχρεωτικὴ πύλη κοινωνικῆς ὕπαρξης.
Ἡ τεχνολογία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὸν ἄνθρωπο καὶ ὄχι νὰ καθορίζει τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους τὸ κράτος θὰ τὸν ἀναγνωρίζει ὡς πρόσωπο. Ἡ δημόσια διοίκηση μπορεῖ νὰ ἐκσυγχρονίζεται χωρὶς νὰ ἀπαιτεῖ ἀπὸ κάθε πολίτη νὰ ἀποκτήσει ἕναν ἑνιαῖο ἰσόβιο ἀριθμὸ καὶ μία ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα.
Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι ἂν τὸ κράτος θὰ εἶναι ψηφιακό. Εἶναι ἂν θὰ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναγνωρίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν ψηφιακή του ἀναπαράσταση.
Ἡ ἀπάντηση στὸν κυβερνητικὸ ἰσχυρισμὸ εἶναι καθαρή: Ἡ ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα καὶ ΠΑ. Λειτουργοῦσε ἤδη πρὶν ἀπὸ αὐτοὺς καὶ μπορεῖ νὰ συνεχίσει νὰ λειτουργεῖ μὲ τομεακοὺς ἀριθμούς, περιορισμένες διασυνδέσεις καὶ περισσότερες μεθόδους ταυτοποίησης. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς καθολικὸ ΠΑ δὲν εἶναι τὸ ψηφιακὸ κράτος γενικά, ἀλλὰ τὸ συγκεκριμένο συγκεντρωτικὸ μοντέλο ποὺ ἐπιδιώκει νὰ ἀντιστοιχίσει κάθε ἄνθρωπο, σὲ κάθε ὑπηρεσία, μὲ ἕνα κοινὸ καὶ μόνιμο ψηφιακὸ κλειδί.
Καὶ ἡ δική μας θέση πρέπει νὰ διατυπωθεῖ ἐξίσου καθαρά: Δὲν ζητοῦμε ἁπλῶς νὰ μποροῦμε νὰ πηγαίνουμε στὸ ΚΕΠ, ὥστε ὁ ὑπάλληλος νὰ χρησιμοποιεῖ ὑποχρεωτικὰ γιὰ λογαριασμό μας τὸν ΠΑ καὶ τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα. Ζητοῦμε τὸ δικαίωμα νὰ μὴν ἐξαρτᾶται ἡ ἀναγνώριση καὶ ἡ ἐξυπηρέτησή μας ἀπὸ αὐτά. Ζητοῦμε ἕνα κράτος ψηφιακὰ σύγχρονο, ἀλλὰ ἀνθρωποκεντρικὸ· ἀποτελεσματικό, ἀλλὰ ὄχι συγκεντρωτικὸ· ἀσφαλές, ἀλλὰ ὄχι πανεποπτικό. Ἕνα κράτος ποὺ θὰ ἐπιτρέπει στὸν πολίτη νὰ χρησιμοποιεῖ τὴν τεχνολογία χωρὶς νὰ τὸν ὑποχρεώνει νὰ μετατραπεῖ ὁ ἴδιος σὲ ψηφιακὸ ἀντικείμενο.
Ψηφιακὸ κράτος, λοιπόν, ἀλλὰ ὄχι ὑποχρεωτικὰ ψηφιακὸς πολίτης. Καὶ κυρίως: ὄχι πολίτης ποὺ γιὰ νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς ἄνθρωπος θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς ἀριθμός.
Ἡ τεχνολογία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὸν ἄνθρωπο καὶ ὄχι νὰ καθορίζει τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους τὸ κράτος θὰ τὸν ἀναγνωρίζει ὡς πρόσωπο. Ἡ δημόσια διοίκηση μπορεῖ νὰ ἐκσυγχρονίζεται χωρὶς νὰ ἀπαιτεῖ ἀπὸ κάθε πολίτη νὰ ἀποκτήσει ἕναν ἑνιαῖο ἰσόβιο ἀριθμὸ καὶ μία ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα.
Τὸ πραγματικὸ ἐρώτημα δὲν εἶναι ἂν τὸ κράτος θὰ εἶναι ψηφιακό. Εἶναι ἂν θὰ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναγνωρίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν ψηφιακή του ἀναπαράσταση.
Ἡ ἀπάντηση στὸν κυβερνητικὸ ἰσχυρισμὸ εἶναι καθαρή: Ἡ ἠλεκτρονικὴ διακυβέρνηση μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς ὑποχρεωτικὴ ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα καὶ ΠΑ. Λειτουργοῦσε ἤδη πρὶν ἀπὸ αὐτοὺς καὶ μπορεῖ νὰ συνεχίσει νὰ λειτουργεῖ μὲ τομεακοὺς ἀριθμούς, περιορισμένες διασυνδέσεις καὶ περισσότερες μεθόδους ταυτοποίησης. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς καθολικὸ ΠΑ δὲν εἶναι τὸ ψηφιακὸ κράτος γενικά, ἀλλὰ τὸ συγκεκριμένο συγκεντρωτικὸ μοντέλο ποὺ ἐπιδιώκει νὰ ἀντιστοιχίσει κάθε ἄνθρωπο, σὲ κάθε ὑπηρεσία, μὲ ἕνα κοινὸ καὶ μόνιμο ψηφιακὸ κλειδί.
Καὶ ἡ δική μας θέση πρέπει νὰ διατυπωθεῖ ἐξίσου καθαρά: Δὲν ζητοῦμε ἁπλῶς νὰ μποροῦμε νὰ πηγαίνουμε στὸ ΚΕΠ, ὥστε ὁ ὑπάλληλος νὰ χρησιμοποιεῖ ὑποχρεωτικὰ γιὰ λογαριασμό μας τὸν ΠΑ καὶ τὴν ἠλεκτρονικὴ ταυτότητα. Ζητοῦμε τὸ δικαίωμα νὰ μὴν ἐξαρτᾶται ἡ ἀναγνώριση καὶ ἡ ἐξυπηρέτησή μας ἀπὸ αὐτά. Ζητοῦμε ἕνα κράτος ψηφιακὰ σύγχρονο, ἀλλὰ ἀνθρωποκεντρικὸ· ἀποτελεσματικό, ἀλλὰ ὄχι συγκεντρωτικὸ· ἀσφαλές, ἀλλὰ ὄχι πανεποπτικό. Ἕνα κράτος ποὺ θὰ ἐπιτρέπει στὸν πολίτη νὰ χρησιμοποιεῖ τὴν τεχνολογία χωρὶς νὰ τὸν ὑποχρεώνει νὰ μετατραπεῖ ὁ ἴδιος σὲ ψηφιακὸ ἀντικείμενο.
Ψηφιακὸ κράτος, λοιπόν, ἀλλὰ ὄχι ὑποχρεωτικὰ ψηφιακὸς πολίτης. Καὶ κυρίως: ὄχι πολίτης ποὺ γιὰ νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς ἄνθρωπος θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἀναγνωριστεῖ ὡς ἀριθμός.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου