Στὶς 16 Ἀπριλίου 2026 τὸ Ἰνστιτοῦτο γιὰ τὸ Μέλλον τῆς Τεχνολογίας (Future of Technology Institute - FOTI) μὲ ἔδρα τὶς Βρυξέλλες δημοσίευσε μιὰ κρίσιμης σημασίας ἔκθεση μὲ τίτλο «Ἄμυνα στὸ “νέφος”: Ἡ ἐκτεθειμένη εὐρωπαϊκὴ πτέρυγα» (“Cloud Defence: An Exposed European Flank”), στὴν ὁποία ἀναδεικνύεται ἡ δομικὴ ἐξάρτηση τῆς Εὐρώπης ἀπὸ τὶς ἀμερικανικὲς ἐταιρεῖες ὑπολογιστικοῦ νέφους (cloud) πάνω σὲ ζητήματα στρατιωτικῆς καὶ ἀμυντικῆς φύσεως.
Σύμφωνα μὲ τὴ μελέτη, 23 ἀπὸ τὶς 28 εὐρωπαϊκὲς χῶρες ποὺ μελετήθηκαν (27 κράτη-μέλη τῆς ΕΕ καὶ τὸ Ἡνωμένο Βασίλειο) βασίζονται σὲ ἀμερικανικοὺς παρόχους ὑπηρεσιῶν cloud γιὰ τὰ ἐθνικὰ ἀμυντικὰ τους συστήματα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπάρχει ἀπὸ μέτριος ἕως ὑψηλὸς κίνδυνος ἐκθέσεως σὲ ἕνα ἐνδεχόμενο παρεμβάσεως ἀπὸ τὴν ἀμερικανικὴ πλευρά (“kill switch”). Οἱ 16 ἀπὸ τὶς 28 εὐρωπαϊκὲς χῶρες χαρακτηρίζονται ὡς χῶρες ὑψηλοῦ κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων τῆς Γερμανίας, τῆς Πολωνίας, τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου... καὶ τῆς Δανίας.
Μόνον μία χώρα, ἡ Αὐστρία, φαίνεται νὰ χρησιμοποιεῖ τεχνολογίες cloud γιὰ τὰ συστήματα ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας της ὑπὸ τὴν πλήρη κυριαρχία της, ἐνῶ ἡ Ὀλλανδία ἐντὸς τοῦ Ἀπριλίου ἀνεκοίνωσε τὶς προθέσεις της νὰ ἀκολουθήσει τὸ παράδειγμα τῆς Αὐστρίας.
Δὲν ἀνησυχοῦν ὅμως μόνον τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη καὶ οἱ ὑπηρεσίες ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας γιὰ αὐτὴν τὴ στενὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τὴν τεχνολογία cloud τῶν ΗΠΑ, ἀλλὰ καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι πολῖτες. Μιὰ δημοσκόπηση γιὰ λογαριασμὸ τοῦ Ἰνστιτούτου γιὰ τὸ Μέλλον τῆς Τεχνολογίας δείχνει ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν ἐρωτηθέντων στὴ Γαλλία (63%), τὴ Γερμανία (67%), τὴν Ἰταλία (64%), τὴν Ἰσπανία (61%) καὶ τὴν Πολωνία (53%) θεωρεῖ τὴν ἀποθήκευση εὐαισθήτων δεδομένων τοῦ κράτους σὲ ἀμερικανικὲς τεχνολογικὲς ἐταιρεῖες ὡς ἀπειλὴ γιὰ τὴν ἀσφάλειά τους. Ἡ δημοσκόπηση, ποὺ διεξήχθη ἀπὸ τὴν YouGov, συνέλεξε ἀπαντήσεις ἀπὸ πάνω ἀπὸ 1.000 ἐρωτηθέντες σὲ κάθε χώρα.
Σύμφωνα μὲ τὴν ἔκθεση, οἱ ἀμερικανικὲς ἐταιρεῖες ἐλέγχουν σχεδὸν τὸ 80% τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς ὑπηρεσιῶν cloud. Ταυτοχρόνως, ἡ κυβέρνηση τῶν ΗΠΑ κατὰ καιροὺς ἔχει ἐπιδιώξει ἐπιθετικῶς τὴν ἀναζήτηση πληροφοριῶν ἀντιπάλων κρατῶν ἀπὸ τὶς βάσεις δεδομένων ἀμερικανικῶν ἐταιρειῶν τεχνολογίας. Ἡ ἀμερικανικὴ νομοθεσία Cloud Act (2018) ἐπιτρέπει στὶς ἀμερικανικὲς ἀρχὲς νὰ ὑποχρεώνουν τὶς ἀμερικανικὲς ἐταιρεῖες νὰ παρέχουν πρόσβαση σὲ δεδομένα ποὺ εἶναι ἀποθηκευμένα ἀκόμη καὶ στὸ ἐξωτερικό. Σὲ κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, ἡ ἀμερικανικὴ κυβέρνηση ἀπαγορεύει στοὺς ψηφιακοὺς κολοσσοὺς νὰ ἐνημερώσουν τοὺς χρήστες γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ δεδομένα τους ἀναζητήθηκαν πρὸς ἔλεγχο ἀπὸ τὶς ἀρχές (gag orders).
Τὸ 2022, οἱ ἑλβετικὲς ἔνοπλες δυνάμεις περιόρισαν τὶς ἐπίσημες ἐσωτερικές τους ἐπικοινωνίες μόνον μέσω τῆς ἑλβετικῆς ἐφαρμογῆς μηνυμάτων Threema, ἀπαγορεύοντας τὴ χρήση τῆς γνωστῆς ἀμερικανικῆς ἐφαρμογῆς WhatsApp, προκειμένου νὰ προστατεύσουν τὶς δραστηριότητές τους ἀπὸ τὴν ἐξωεδαφικὴ ἐμβέλεια τοῦ Cloud Act. Ὡστόσο, ὅπως ἀναλύει ὁ πρῶην ἐπικεφαλὴς τῆς Μονάδος Κυβερνοασφαλείας καὶ Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας τοῦ Λευκοῦ Οἴκου Trevor Rudolph, πρόσφατα γεγονότα ἔχουν ἐπεκτείνει τὸ «μοντέλο ἀπειλῆς» γιὰ τὸ cloud πέρα ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτηρήσεως στὸ πιθανὸ ἐνδεχόμενο νὰ χαθεῖ ἐντελῶς ἡ πρόσβαση τῶν Εὐρωπαίων σὲ μιὰ σειρὰ ἀπὸ ὑπηρεσίες, ἐὰν οἱ ΗΠΑ ἀποφασίσουν νὰ «τραβήξουν τὴν πρίζα» (“kill switch”).
Προσφάτως, ἡ κυβέρνηση τῶν ΗΠΑ ἐπέβαλε κυρώσεις (ἀπενεργοποίηση τραπεζικῶν καρτῶν, ἀποκλεισμὸ ἀπὸ τὸ παγκόσμιο τραπεζικὸ σύστημα, ἀπαγόρευση χρήσεως ἀμερικανικῶν διαδικτυακῶν ὑπηρεσιῶν κ.λπ.) σὲ ἕξι δικαστὲς καὶ τρεῖς εἰσαγγελεῖς τοῦ Διεθνοῦς Ποινικοῦ Δικαστηρίου λόγω τῆς ἐκδόσεως ἐνταλμάτων συλλήψεως κατὰ τοῦ Ἰσραηλινοῦ πρωθυπουργοῦ.
Διαφαίνεται, λοιπόν, ὅτι, ἐν μέσω γεωπολιτικῶν ἐντάσεων, ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν ἔχει συμβόλαια ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας μὲ ἀμερικανικοὺς παρόχους ὑπηρεσιῶν cloud, συνιστῶντας μιὰ ἄκρως σημαντικὴ εὐπάθεια ἀπὸ ἄποψη ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Οἱ ἀμερικανικοὶ ψηφιακοὶ κολοσσοὶ ποὺ ἔχουν τὴν πρωτοκαθεδρία στὰ συμβόλαια μὲ εὐρωπαϊκὰ κράτη γιὰ τὴν παροχὴ ὑπηρεσιῶν cloud γιὰ ζητήματα ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας εἶναι ἡ Microsoft, ἡ Google καὶ ἡ Oracle.
Ὡς πρὸς τὴν Ἑλλάδα, σύμφωνα μὲ τὸν κατάλογο ποὺ ἔχει ἐκδώσει ἡ Γενικὴ Διεύθυνση Ἀμυντικῶν Ἐξοπλισμῶν καὶ Ἐπενδύσεων, τὸ Ὑπουργεῖο Ἀμύνης εἶναι πελάτης τῆς Cosmos, ἡ ὁποία παρέχει τὶς ὑπηρεσίες cloud της στὸ Azure καὶ εἶναι πιστοποιημένος συνεργάτης τῆς Microsoft.
Ἡ μελέτη ὑποστηρίζει ὅτι ἡ Εὐρώπη ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσει τὶς ὑπηρεσίες cloud μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ χαράσσει πολιτικὲς γιὰ τὰ σύνορά της, τοὺς στρατιωτικοὺς ἐξοπλισμοὺς καὶ τὴν ἐνέργεια. Βασικὴ της θέση εἶναι ὅτι τὸ cloud δὲν ἀποτελεῖ πλέον ἁπλῶς μιὰ τεχνολογικὴ ὑπηρεσία, ἀλλὰ μιὰ ἐξαιρετικῶς εὐαίσθητη στρατηγικὴ ὑποδομή. Ὡς ἐκ τούτου, ἡ Εὐρώπη ὀφείλει νὰ διασφαλίσει ὅτι τὰ κρίσιμα δεδομένα καὶ συστήματά της δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ ξένες δικαιοδοσίες ἢ ἀπὸ παρόχους ποὺ δύνανται νὰ ἐπηρεασθοῦν ἀπὸ τὶς ἑκάστοτε γεωπολιτικὲς ἰσορροπίες.
Παραλλήλως προτείνει, στὸ πλαίσιο μιᾶς πολιτικῆς ἀνθεκτικότητος (resilience), τὴν ἀναλυτικὴ χαρτογράφηση τῶν ὑφισταμένων ἐξαρτήσεων, τὴ σταδιακὴ μεταφορὰ τῶν κρισίμων δεδομένων γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀσφάλεια ἐντὸς τῆς Εὐρώπης γιὰ περισσότερη αὐτονομία καὶ τὴ δημιουργία ἐναλλακτικῶν λύσεων, ὥστε νὰ μὴν ὑπάρχει ἡ ἀσφυκτικὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τοὺς ἀμερικανικοὺς κολοσσούς.
Σύμφωνα μὲ τὴ μελέτη, 23 ἀπὸ τὶς 28 εὐρωπαϊκὲς χῶρες ποὺ μελετήθηκαν (27 κράτη-μέλη τῆς ΕΕ καὶ τὸ Ἡνωμένο Βασίλειο) βασίζονται σὲ ἀμερικανικοὺς παρόχους ὑπηρεσιῶν cloud γιὰ τὰ ἐθνικὰ ἀμυντικὰ τους συστήματα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπάρχει ἀπὸ μέτριος ἕως ὑψηλὸς κίνδυνος ἐκθέσεως σὲ ἕνα ἐνδεχόμενο παρεμβάσεως ἀπὸ τὴν ἀμερικανικὴ πλευρά (“kill switch”). Οἱ 16 ἀπὸ τὶς 28 εὐρωπαϊκὲς χῶρες χαρακτηρίζονται ὡς χῶρες ὑψηλοῦ κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων τῆς Γερμανίας, τῆς Πολωνίας, τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου... καὶ τῆς Δανίας.
Μόνον μία χώρα, ἡ Αὐστρία, φαίνεται νὰ χρησιμοποιεῖ τεχνολογίες cloud γιὰ τὰ συστήματα ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας της ὑπὸ τὴν πλήρη κυριαρχία της, ἐνῶ ἡ Ὀλλανδία ἐντὸς τοῦ Ἀπριλίου ἀνεκοίνωσε τὶς προθέσεις της νὰ ἀκολουθήσει τὸ παράδειγμα τῆς Αὐστρίας.
Δὲν ἀνησυχοῦν ὅμως μόνον τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη καὶ οἱ ὑπηρεσίες ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας γιὰ αὐτὴν τὴ στενὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τὴν τεχνολογία cloud τῶν ΗΠΑ, ἀλλὰ καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι πολῖτες. Μιὰ δημοσκόπηση γιὰ λογαριασμὸ τοῦ Ἰνστιτούτου γιὰ τὸ Μέλλον τῆς Τεχνολογίας δείχνει ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν ἐρωτηθέντων στὴ Γαλλία (63%), τὴ Γερμανία (67%), τὴν Ἰταλία (64%), τὴν Ἰσπανία (61%) καὶ τὴν Πολωνία (53%) θεωρεῖ τὴν ἀποθήκευση εὐαισθήτων δεδομένων τοῦ κράτους σὲ ἀμερικανικὲς τεχνολογικὲς ἐταιρεῖες ὡς ἀπειλὴ γιὰ τὴν ἀσφάλειά τους. Ἡ δημοσκόπηση, ποὺ διεξήχθη ἀπὸ τὴν YouGov, συνέλεξε ἀπαντήσεις ἀπὸ πάνω ἀπὸ 1.000 ἐρωτηθέντες σὲ κάθε χώρα.
Σύμφωνα μὲ τὴν ἔκθεση, οἱ ἀμερικανικὲς ἐταιρεῖες ἐλέγχουν σχεδὸν τὸ 80% τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς ὑπηρεσιῶν cloud. Ταυτοχρόνως, ἡ κυβέρνηση τῶν ΗΠΑ κατὰ καιροὺς ἔχει ἐπιδιώξει ἐπιθετικῶς τὴν ἀναζήτηση πληροφοριῶν ἀντιπάλων κρατῶν ἀπὸ τὶς βάσεις δεδομένων ἀμερικανικῶν ἐταιρειῶν τεχνολογίας. Ἡ ἀμερικανικὴ νομοθεσία Cloud Act (2018) ἐπιτρέπει στὶς ἀμερικανικὲς ἀρχὲς νὰ ὑποχρεώνουν τὶς ἀμερικανικὲς ἐταιρεῖες νὰ παρέχουν πρόσβαση σὲ δεδομένα ποὺ εἶναι ἀποθηκευμένα ἀκόμη καὶ στὸ ἐξωτερικό. Σὲ κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, ἡ ἀμερικανικὴ κυβέρνηση ἀπαγορεύει στοὺς ψηφιακοὺς κολοσσοὺς νὰ ἐνημερώσουν τοὺς χρήστες γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ δεδομένα τους ἀναζητήθηκαν πρὸς ἔλεγχο ἀπὸ τὶς ἀρχές (gag orders).
Τὸ 2022, οἱ ἑλβετικὲς ἔνοπλες δυνάμεις περιόρισαν τὶς ἐπίσημες ἐσωτερικές τους ἐπικοινωνίες μόνον μέσω τῆς ἑλβετικῆς ἐφαρμογῆς μηνυμάτων Threema, ἀπαγορεύοντας τὴ χρήση τῆς γνωστῆς ἀμερικανικῆς ἐφαρμογῆς WhatsApp, προκειμένου νὰ προστατεύσουν τὶς δραστηριότητές τους ἀπὸ τὴν ἐξωεδαφικὴ ἐμβέλεια τοῦ Cloud Act. Ὡστόσο, ὅπως ἀναλύει ὁ πρῶην ἐπικεφαλὴς τῆς Μονάδος Κυβερνοασφαλείας καὶ Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας τοῦ Λευκοῦ Οἴκου Trevor Rudolph, πρόσφατα γεγονότα ἔχουν ἐπεκτείνει τὸ «μοντέλο ἀπειλῆς» γιὰ τὸ cloud πέρα ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτηρήσεως στὸ πιθανὸ ἐνδεχόμενο νὰ χαθεῖ ἐντελῶς ἡ πρόσβαση τῶν Εὐρωπαίων σὲ μιὰ σειρὰ ἀπὸ ὑπηρεσίες, ἐὰν οἱ ΗΠΑ ἀποφασίσουν νὰ «τραβήξουν τὴν πρίζα» (“kill switch”).
Προσφάτως, ἡ κυβέρνηση τῶν ΗΠΑ ἐπέβαλε κυρώσεις (ἀπενεργοποίηση τραπεζικῶν καρτῶν, ἀποκλεισμὸ ἀπὸ τὸ παγκόσμιο τραπεζικὸ σύστημα, ἀπαγόρευση χρήσεως ἀμερικανικῶν διαδικτυακῶν ὑπηρεσιῶν κ.λπ.) σὲ ἕξι δικαστὲς καὶ τρεῖς εἰσαγγελεῖς τοῦ Διεθνοῦς Ποινικοῦ Δικαστηρίου λόγω τῆς ἐκδόσεως ἐνταλμάτων συλλήψεως κατὰ τοῦ Ἰσραηλινοῦ πρωθυπουργοῦ.
Διαφαίνεται, λοιπόν, ὅτι, ἐν μέσω γεωπολιτικῶν ἐντάσεων, ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν ἔχει συμβόλαια ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας μὲ ἀμερικανικοὺς παρόχους ὑπηρεσιῶν cloud, συνιστῶντας μιὰ ἄκρως σημαντικὴ εὐπάθεια ἀπὸ ἄποψη ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Οἱ ἀμερικανικοὶ ψηφιακοὶ κολοσσοὶ ποὺ ἔχουν τὴν πρωτοκαθεδρία στὰ συμβόλαια μὲ εὐρωπαϊκὰ κράτη γιὰ τὴν παροχὴ ὑπηρεσιῶν cloud γιὰ ζητήματα ἀμύνης καὶ ἀσφαλείας εἶναι ἡ Microsoft, ἡ Google καὶ ἡ Oracle.
Ὡς πρὸς τὴν Ἑλλάδα, σύμφωνα μὲ τὸν κατάλογο ποὺ ἔχει ἐκδώσει ἡ Γενικὴ Διεύθυνση Ἀμυντικῶν Ἐξοπλισμῶν καὶ Ἐπενδύσεων, τὸ Ὑπουργεῖο Ἀμύνης εἶναι πελάτης τῆς Cosmos, ἡ ὁποία παρέχει τὶς ὑπηρεσίες cloud της στὸ Azure καὶ εἶναι πιστοποιημένος συνεργάτης τῆς Microsoft.
Ἡ μελέτη ὑποστηρίζει ὅτι ἡ Εὐρώπη ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσει τὶς ὑπηρεσίες cloud μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ χαράσσει πολιτικὲς γιὰ τὰ σύνορά της, τοὺς στρατιωτικοὺς ἐξοπλισμοὺς καὶ τὴν ἐνέργεια. Βασικὴ της θέση εἶναι ὅτι τὸ cloud δὲν ἀποτελεῖ πλέον ἁπλῶς μιὰ τεχνολογικὴ ὑπηρεσία, ἀλλὰ μιὰ ἐξαιρετικῶς εὐαίσθητη στρατηγικὴ ὑποδομή. Ὡς ἐκ τούτου, ἡ Εὐρώπη ὀφείλει νὰ διασφαλίσει ὅτι τὰ κρίσιμα δεδομένα καὶ συστήματά της δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ ξένες δικαιοδοσίες ἢ ἀπὸ παρόχους ποὺ δύνανται νὰ ἐπηρεασθοῦν ἀπὸ τὶς ἑκάστοτε γεωπολιτικὲς ἰσορροπίες.
Παραλλήλως προτείνει, στὸ πλαίσιο μιᾶς πολιτικῆς ἀνθεκτικότητος (resilience), τὴν ἀναλυτικὴ χαρτογράφηση τῶν ὑφισταμένων ἐξαρτήσεων, τὴ σταδιακὴ μεταφορὰ τῶν κρισίμων δεδομένων γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἀσφάλεια ἐντὸς τῆς Εὐρώπης γιὰ περισσότερη αὐτονομία καὶ τὴ δημιουργία ἐναλλακτικῶν λύσεων, ὥστε νὰ μὴν ὑπάρχει ἡ ἀσφυκτικὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τοὺς ἀμερικανικοὺς κολοσσούς.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου