Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς.
Τὸ ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - σὲ mp3 - ἐδῶ
Ἡ ἐκτεταμένη περικοπὴ ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο τῆς θεραπείας τοῦ Τυφλοῦ θαρρεῖς καὶ θέλει νὰ προκαλέσει μὲ τὴν ἔκτασή της γιὰ τὸ πῶς μπορεῖς νὰ δεῖς το φῶς καὶ γιὰ τὸ πῶς μπορεῖς νὰ χάσεις το φῶς. Καὶ νὰ σημειώσω τρία σημεῖα μέσα ἀπὸ τὴν περικοπή, τὰ ὁποῖα τὰ ὑπομνηματίζουν καί [στὰ ὁποῖα] στέκονται πολὺ οἱ ἑρμηνευτὲς Πατέρες, γιὰ νὰ καταλάβουμε τὸ γιατί τῆς τόσο μεγάλης ἐκτάσεως καὶ τί σημασία ἔχει αὐτὴ ἡ περικοπὴ γιὰ τὴ δική μας ζωή.
Τὸ πρῶτο σημεῖο εἶναι, στὴν ἀρχὴ τῆς περικοπῆς, ὅπως ἀκούστηκε, ἡ ἀναζήτηση τῶν ἐνόχων ἀπὸ ἐκείνους ποὺ βρίσκονται γύρω ἀπὸ τὸν Χριστό. «Τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ;». Καὶ ὁ Χριστὸς μὲ τὸν δικό Του τρόπο καὶ μὲ τὸν... δικό Του λόγο καταργεῖ τὴν διαδικασία ἀναζητήσεως ἐνόχων. «Οὔτε ὁὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ». Ἀντὶ νὰ ψάχνεις ἐνόχους γιὰ τὸ ποιός φταίει, γιὰ τὸ ἕνα ἢ γιὰ τὸ ἄλλο πρᾶγμα, καὶ τότε χάνεις τὸ φῶς καὶ δὲν μπορεῖς νὰ τὸ δεῖς καὶ σκοτίζεται ὁ νοῦ σου καὶ ταράζεσαι πάρα πολύ, καὶ ἡ καρδιά σου ταράζεται καὶ ξέρεις ὅτι κάποιος φταίει καὶ δὲν μπορεῖς νὰ τὸ βρεῖς ποιός εἶναι αὐτὸς ποὺ φταίει, καὶ ἡ καρδιά σου ταράζεται περισσότερο, ἀντὶ νὰ τὸ κάνεις αὐτό, τὸ πρῶτο στοιχεῖο εἶναι νὰ δώσεις δόξα τῷ Θεῷ καὶ νὰ ξέρεις πώς, ἂς φαίνονται τὰ πράγματα πὼς εἶναι ἄσχημα γύρω, καὶ αὐτὴ ἡ εὐκαιρία εἶναι μιὰ εὐκαιρία δική σου καὶ μοναδικὴ εὐκαιρία ἁγιασμοῦ.
Καὶ ὁ Χριστός, παράλληλα μὲ αὐτὴ τὴν ἀπάντηση, ποὺ κανεὶς δὲ φταίει, δίνει καὶ μιὰ δεύτερη ὅτι «ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν». Ἀντὶ νὰ ψάχνεις λοιπὸν ἐνόχους, νὰ ἐργάζεσαι τὰ ἔργα τοῦ φωτός. Ἐμεῖς ζῶντας μέσα στὴν Ἐκκλησία, πορευόμαστε στὸν Χριστὸ καὶ πορευόμαστε στὸν φῶς Του. Ὅσο πιὸ πολὺ μπλεκόμαστε μὲ τὴν ἀναζήτηση ἐνόχων, μπλεκόμαστε μὲ τὸ σκοτάδι καὶ τότε μπλέκουμε τὸ σκοτάδι μὲ τὸ φῶς, καὶ τότε καὶ ἐμεῖς γινόμαστε σκοτάδι καὶ δὲν μποροῦμε νὰ γίνουμε φωτεινοί, καὶ κάποια στιγμὴ μπορεῖ νὰ δικαιωθοῦμε ἀλλὰ θὰ δικαιωθοῦμε μέσα στὸ σκοτάδι μας. Τὸ πρῶτο λοιπὸν ἦταν ἡ κατάργηση τῆς διαδικασίας τῆς ἀναζητήσεως ἐνόχων.
Τὸ δεύτερο στοιχεῖο εἶναι ἡ διαδικασία τῆς καταργήσεως τῆς ἀξίας τῶν πραγμάτων. Ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ θεραπεύσει τὸν τυφλὸ παίρνει τὸ πιὸ εὐτελές, τὸ πιὸ ἄσημο στοιχεῖο τῆς φύσης. Ἐκεῖνο τὸ στοιχεῖο τὸ ὁποῖο φαίνεται νὰ μὴν ἔχει ἀξία, γιατί βρίσκεται σὲ πολὺ μεγάλη ποσότητα, ἡ προσφορά του εἶναι μεγάλη, καμία ἀξία δὲν ἔχει. Ὁ Χριστὸς καταργεῖ τὴν ἀξία, θεραπεύει μέσα ἀπὸ πράγματα ποὺ ἐμεῖς δὲν τοὺς δίνουμε ἀξία. Ἂν θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε καὶ νὰ γιατρευτοῦμε καὶ νὰ δοῦμε τὴν ἀλήθεια τῶν πραγμάτων, καὶ δίνουμε σημασία στὰ πράγματα, στὴν ἀξία τους, τὴ μεγάλη καὶ τὴ μικρή, τότε δὲν μποροῦμε νὰ θεραπευτοῦμε, γιατί τὰ πράγματα τὰ ἀξιολογοῦμε μὲ μάτι κοσμικό, καὶ ὁ Χριστὸς χρησιμοποιεῖ τὰ πράγματα ἀλλὰ καταργεῖ τὴν ἔννοια τῆς ἀξίας. Καταργεῖ, θὰ λέγαμε ὁλόκληρο τὸ οἰκονομικὸ σύστημα τοῦ κόσμου, καὶ ἐκεῖ ἀξίζει μιὰ χούφτα πηλός, [ποὺ] δὲν ἀξίζει τίποτε. Κι ὅμως ὁ Χριστὸς αὐτὴ τὴ χούφτα τὸν πηλὸ τὴν παίρνει καὶ θεραπεύει τὸν τυφλὸ καὶ μαζὶ μὲ αὐτό μας δηλώνει: καὶ ἐμεῖς, ποὺ εἴμαστε μιὰ χούφτα πηλός, κι ὅμως εἴμαστε κάτι πολὺ μεγάλο, καί, στὰ χέρια τοῦ Χριστοῦ, ἂν ἀφήσουμε αὐτὴ τὴ χούφτα τὸν πηλό, αὐτὸς ὁ πηλὸς μπορεῖ νὰ γίνει κάτι πολὺ μεγάλο, μπορεῖ νὰ φτάσει καὶ νὰ θεωθεῖ.
Καὶ τρίτο στοιχεῖο καὶ πολὺ σπουδαῖο ποὺ ἔχει κάποια ἐξωτερικὴ σχέση μὲ τὸ πρῶτο, εἶναι ἡ μεγάλη καὶ ἐκτεταμένη ἀνακριτικὴ διαδικασία. Ἡ περικοπὴ ἐξηντλήθη στὴ μεγάλη αὐτὴ ἀνακριτικὴ διαδικασία. Ἔρχονται μάρτυρες, φεύγουνε μάρτυρες, ἔρχονται οἱ γονεῖς, φεύγουν οἱ γονεῖς καὶ κανεὶς δὲν πείθεται. Ἡ ἀνακριτικὴ διαδικασία γιὰ νὰ βρεῖς τὴν ἀλήθεια εἶναι μιὰ γελοιοποίηση δική σου, γιατί μπροστὰ σὲ αὐτοὺς ἦταν ἡ Ἀλήθεια. Ὅσο τὴν ψάχνεις ἀνακρίνοντας, ἡ καρδιά σου σκοτίζεται καὶ πάλι, καὶ μπροστά σου εἶναι ὁ Χριστὸς· καὶ ὁ τυφλὸς βλέπει πιὰ τὸν Χριστό, μὲ τὴ δική του μοναδικότητα, καὶ προσκυνεῖ αὐτό. Καὶ θυμᾶμαι ἐκείνη τὴν ἁγιογραφία τοῦ καθολικοῦ μιᾶς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ὅρους ποὺ ἔχει τὸν Χριστὸ νὰ θεραπεύει τὸν τυφλὸ καὶ γύρω του ὅλοι οἱ τυφλοί – ποὺ εἶναι οὐσιαστικὰ μὲ ἀνοιχτὰ μάτια ἐνῷ ἔχουν κλειστὰ τὰ μάτια – καὶ ὁ μόνος ποὺ ἔχει ἀνοιχτὰ τὰ μάτια εἶναι ὁ τυφλὸς ποὺ θεραπεύεται. Γιατί αὐτὸς δὲν ἔκανε ἀνακριτικὴ διαδικασία, δὲν ζήτησε ἐνόχους, ἔχει τὰ μάτια ἀνοιχτά, βλέπει τὸν Χριστό, εἶναι φωτισμένος. Καὶ ἐμεῖς συνέχεια ἀναλωνόμεθα σὲ κρίσεις, κατακρίσεις, ἀναλύσεις τῶν πραγμάτων, σχολιασμοὺς τῶν πραγμάτων, καὶ δὲν πέφτουμε κάτω, νὰ βάλουμε κάτω τὰ μάτια μας, τὸ πρόσωπό μας, τὰ γόνατά μας, νὰ δοῦμε τὸν Χριστό, ὅπως εἶναι, καὶ τότε θὰ ἀνοίξουνε τὰ μάτια μας. Καὶ ὅποιος μπορεῖ νὰ κάνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δὲν θέλει κάτι ἄλλο, καὶ εἶναι κοντὰ στὸν Χριστὸ πιὰ καὶ φωτίζεται, καὶ τότε πιὰ ποτὲ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι τυφλός. «Καὶ πεσὼν προσεκύνησεν αὐτῷ»: ἡ κατάληξη τῆς διηγήσεως τοῦ τυφλοῦ, ἡ κατάληξη τῆς διηγήσεως τοῦ κάθε τυφλοῦ, ἡ κατάληξη τῆς πορείας τῆς δικῆς μας τῆς καθημερινῆς.
Ἐκτεταμένη, εἴπαμε στὴν ἀρχή, ἡ διήγηση, ἀλλὰ πραγματικὰ ἀποκαλυπτική. Ἂν θέλετε πραγματικὰ νὰ δεῖτε το φῶς τοῦ Χριστοῦ – καὶ πόσοι δὲν τὸ θέλουν; καὶ πολλοὶ τὸ θέλουνε – ἀκολουθῆστε αὐτὴ τὴν πορεία. Αὐτὴ ἡ πορεία πραγματικὰ θὰ σᾶς ἐλευθερώσει καὶ θὰ σᾶς κάνει, τὸ ξαναλέω, νὰ ἀσχοληθεῖτε μὲ τὸ φῶς καὶ ὄχι μὲ τὸ σκοτάδι τοῦ κόσμου. Καὶ τότε πραγματικὰ «πεσόντες θὰ προσκυνήσετε» Αὐτὸν καὶ θὰ πεῖτε καὶ ἐσεῖς ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ Κύριός σας καὶ ὁ Θεός σας.
Τὸ πρῶτο σημεῖο εἶναι, στὴν ἀρχὴ τῆς περικοπῆς, ὅπως ἀκούστηκε, ἡ ἀναζήτηση τῶν ἐνόχων ἀπὸ ἐκείνους ποὺ βρίσκονται γύρω ἀπὸ τὸν Χριστό. «Τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ;». Καὶ ὁ Χριστὸς μὲ τὸν δικό Του τρόπο καὶ μὲ τὸν... δικό Του λόγο καταργεῖ τὴν διαδικασία ἀναζητήσεως ἐνόχων. «Οὔτε ὁὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ». Ἀντὶ νὰ ψάχνεις ἐνόχους γιὰ τὸ ποιός φταίει, γιὰ τὸ ἕνα ἢ γιὰ τὸ ἄλλο πρᾶγμα, καὶ τότε χάνεις τὸ φῶς καὶ δὲν μπορεῖς νὰ τὸ δεῖς καὶ σκοτίζεται ὁ νοῦ σου καὶ ταράζεσαι πάρα πολύ, καὶ ἡ καρδιά σου ταράζεται καὶ ξέρεις ὅτι κάποιος φταίει καὶ δὲν μπορεῖς νὰ τὸ βρεῖς ποιός εἶναι αὐτὸς ποὺ φταίει, καὶ ἡ καρδιά σου ταράζεται περισσότερο, ἀντὶ νὰ τὸ κάνεις αὐτό, τὸ πρῶτο στοιχεῖο εἶναι νὰ δώσεις δόξα τῷ Θεῷ καὶ νὰ ξέρεις πώς, ἂς φαίνονται τὰ πράγματα πὼς εἶναι ἄσχημα γύρω, καὶ αὐτὴ ἡ εὐκαιρία εἶναι μιὰ εὐκαιρία δική σου καὶ μοναδικὴ εὐκαιρία ἁγιασμοῦ.
Καὶ ὁ Χριστός, παράλληλα μὲ αὐτὴ τὴν ἀπάντηση, ποὺ κανεὶς δὲ φταίει, δίνει καὶ μιὰ δεύτερη ὅτι «ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν». Ἀντὶ νὰ ψάχνεις λοιπὸν ἐνόχους, νὰ ἐργάζεσαι τὰ ἔργα τοῦ φωτός. Ἐμεῖς ζῶντας μέσα στὴν Ἐκκλησία, πορευόμαστε στὸν Χριστὸ καὶ πορευόμαστε στὸν φῶς Του. Ὅσο πιὸ πολὺ μπλεκόμαστε μὲ τὴν ἀναζήτηση ἐνόχων, μπλεκόμαστε μὲ τὸ σκοτάδι καὶ τότε μπλέκουμε τὸ σκοτάδι μὲ τὸ φῶς, καὶ τότε καὶ ἐμεῖς γινόμαστε σκοτάδι καὶ δὲν μποροῦμε νὰ γίνουμε φωτεινοί, καὶ κάποια στιγμὴ μπορεῖ νὰ δικαιωθοῦμε ἀλλὰ θὰ δικαιωθοῦμε μέσα στὸ σκοτάδι μας. Τὸ πρῶτο λοιπὸν ἦταν ἡ κατάργηση τῆς διαδικασίας τῆς ἀναζητήσεως ἐνόχων.
Τὸ δεύτερο στοιχεῖο εἶναι ἡ διαδικασία τῆς καταργήσεως τῆς ἀξίας τῶν πραγμάτων. Ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ θεραπεύσει τὸν τυφλὸ παίρνει τὸ πιὸ εὐτελές, τὸ πιὸ ἄσημο στοιχεῖο τῆς φύσης. Ἐκεῖνο τὸ στοιχεῖο τὸ ὁποῖο φαίνεται νὰ μὴν ἔχει ἀξία, γιατί βρίσκεται σὲ πολὺ μεγάλη ποσότητα, ἡ προσφορά του εἶναι μεγάλη, καμία ἀξία δὲν ἔχει. Ὁ Χριστὸς καταργεῖ τὴν ἀξία, θεραπεύει μέσα ἀπὸ πράγματα ποὺ ἐμεῖς δὲν τοὺς δίνουμε ἀξία. Ἂν θέλουμε νὰ θεραπευτοῦμε καὶ νὰ γιατρευτοῦμε καὶ νὰ δοῦμε τὴν ἀλήθεια τῶν πραγμάτων, καὶ δίνουμε σημασία στὰ πράγματα, στὴν ἀξία τους, τὴ μεγάλη καὶ τὴ μικρή, τότε δὲν μποροῦμε νὰ θεραπευτοῦμε, γιατί τὰ πράγματα τὰ ἀξιολογοῦμε μὲ μάτι κοσμικό, καὶ ὁ Χριστὸς χρησιμοποιεῖ τὰ πράγματα ἀλλὰ καταργεῖ τὴν ἔννοια τῆς ἀξίας. Καταργεῖ, θὰ λέγαμε ὁλόκληρο τὸ οἰκονομικὸ σύστημα τοῦ κόσμου, καὶ ἐκεῖ ἀξίζει μιὰ χούφτα πηλός, [ποὺ] δὲν ἀξίζει τίποτε. Κι ὅμως ὁ Χριστὸς αὐτὴ τὴ χούφτα τὸν πηλὸ τὴν παίρνει καὶ θεραπεύει τὸν τυφλὸ καὶ μαζὶ μὲ αὐτό μας δηλώνει: καὶ ἐμεῖς, ποὺ εἴμαστε μιὰ χούφτα πηλός, κι ὅμως εἴμαστε κάτι πολὺ μεγάλο, καί, στὰ χέρια τοῦ Χριστοῦ, ἂν ἀφήσουμε αὐτὴ τὴ χούφτα τὸν πηλό, αὐτὸς ὁ πηλὸς μπορεῖ νὰ γίνει κάτι πολὺ μεγάλο, μπορεῖ νὰ φτάσει καὶ νὰ θεωθεῖ.
Καὶ τρίτο στοιχεῖο καὶ πολὺ σπουδαῖο ποὺ ἔχει κάποια ἐξωτερικὴ σχέση μὲ τὸ πρῶτο, εἶναι ἡ μεγάλη καὶ ἐκτεταμένη ἀνακριτικὴ διαδικασία. Ἡ περικοπὴ ἐξηντλήθη στὴ μεγάλη αὐτὴ ἀνακριτικὴ διαδικασία. Ἔρχονται μάρτυρες, φεύγουνε μάρτυρες, ἔρχονται οἱ γονεῖς, φεύγουν οἱ γονεῖς καὶ κανεὶς δὲν πείθεται. Ἡ ἀνακριτικὴ διαδικασία γιὰ νὰ βρεῖς τὴν ἀλήθεια εἶναι μιὰ γελοιοποίηση δική σου, γιατί μπροστὰ σὲ αὐτοὺς ἦταν ἡ Ἀλήθεια. Ὅσο τὴν ψάχνεις ἀνακρίνοντας, ἡ καρδιά σου σκοτίζεται καὶ πάλι, καὶ μπροστά σου εἶναι ὁ Χριστὸς· καὶ ὁ τυφλὸς βλέπει πιὰ τὸν Χριστό, μὲ τὴ δική του μοναδικότητα, καὶ προσκυνεῖ αὐτό. Καὶ θυμᾶμαι ἐκείνη τὴν ἁγιογραφία τοῦ καθολικοῦ μιᾶς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Ὅρους ποὺ ἔχει τὸν Χριστὸ νὰ θεραπεύει τὸν τυφλὸ καὶ γύρω του ὅλοι οἱ τυφλοί – ποὺ εἶναι οὐσιαστικὰ μὲ ἀνοιχτὰ μάτια ἐνῷ ἔχουν κλειστὰ τὰ μάτια – καὶ ὁ μόνος ποὺ ἔχει ἀνοιχτὰ τὰ μάτια εἶναι ὁ τυφλὸς ποὺ θεραπεύεται. Γιατί αὐτὸς δὲν ἔκανε ἀνακριτικὴ διαδικασία, δὲν ζήτησε ἐνόχους, ἔχει τὰ μάτια ἀνοιχτά, βλέπει τὸν Χριστό, εἶναι φωτισμένος. Καὶ ἐμεῖς συνέχεια ἀναλωνόμεθα σὲ κρίσεις, κατακρίσεις, ἀναλύσεις τῶν πραγμάτων, σχολιασμοὺς τῶν πραγμάτων, καὶ δὲν πέφτουμε κάτω, νὰ βάλουμε κάτω τὰ μάτια μας, τὸ πρόσωπό μας, τὰ γόνατά μας, νὰ δοῦμε τὸν Χριστό, ὅπως εἶναι, καὶ τότε θὰ ἀνοίξουνε τὰ μάτια μας. Καὶ ὅποιος μπορεῖ νὰ κάνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δὲν θέλει κάτι ἄλλο, καὶ εἶναι κοντὰ στὸν Χριστὸ πιὰ καὶ φωτίζεται, καὶ τότε πιὰ ποτὲ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι τυφλός. «Καὶ πεσὼν προσεκύνησεν αὐτῷ»: ἡ κατάληξη τῆς διηγήσεως τοῦ τυφλοῦ, ἡ κατάληξη τῆς διηγήσεως τοῦ κάθε τυφλοῦ, ἡ κατάληξη τῆς πορείας τῆς δικῆς μας τῆς καθημερινῆς.
Ἐκτεταμένη, εἴπαμε στὴν ἀρχή, ἡ διήγηση, ἀλλὰ πραγματικὰ ἀποκαλυπτική. Ἂν θέλετε πραγματικὰ νὰ δεῖτε το φῶς τοῦ Χριστοῦ – καὶ πόσοι δὲν τὸ θέλουν; καὶ πολλοὶ τὸ θέλουνε – ἀκολουθῆστε αὐτὴ τὴν πορεία. Αὐτὴ ἡ πορεία πραγματικὰ θὰ σᾶς ἐλευθερώσει καὶ θὰ σᾶς κάνει, τὸ ξαναλέω, νὰ ἀσχοληθεῖτε μὲ τὸ φῶς καὶ ὄχι μὲ τὸ σκοτάδι τοῦ κόσμου. Καὶ τότε πραγματικὰ «πεσόντες θὰ προσκυνήσετε» Αὐτὸν καὶ θὰ πεῖτε καὶ ἐσεῖς ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ Κύριός σας καὶ ὁ Θεός σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου