Οἱ εἰδήσεις διαδέχονται ἡ μία τὴν ἄλλη. Ἡ ἀνθρωπότητα τὶς καταγράφει, τὶς μετρᾶ, τὶς ἀναλύει καὶ ἀναζητᾶ τὶς ἐπιστημονικὲς αἰτίες τους. Καὶ ὀρθῶς τὸ κάνει. Ἡ ἐπιστήμη ἔχει τὸν δικό της πολύτιμο ρόλο νὰ ἐρευνᾶ τοὺς φυσικοὺς μηχανισμοὺς καὶ νὰ βοηθᾶ στὴν πρόληψη καὶ τὴν... ἀντιμετώπιση τῶν συνεπειῶν τους.
Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα, στὸ ὁποῖο ἡ ἐπιστήμη δὲν μπορεῖ νὰ ἀπαντήσει. Γιατί ὁλόκληρη ἡ δημιουργία μοιάζει νὰ στενάζει;
Ἡ Ἐκκλησία, ἐδῶ καὶ δύο χιλιάδες χρόνια, δίνει μιὰ ἀπάντηση ποὺ δὲν ἀναιρεῖ τὴν ἐπιστημονικὴ γνώση, ἀλλὰ φωτίζει τὴν πνευματικὴ διάσταση τῆς πραγματικότητας.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει: «Πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν.» (Ρώμ. 8,22) Τί σημαίνει αὐτό;
Σημαίνει ὅτι ὁ κόσμος δὲν βρίσκεται πλέον στὴν ἀρχική του ἁρμονία. Ἡ δημιουργία δὲν ἔγινε ἐλαττωματικὴ ἀπὸ τὸν Δημιουργό της. Ὑποτάχθηκε ὅμως στὴ φθορὰ ὅταν ὁ ἄνθρωπος, ποὺ εἶχε τοποθετηθεῖ ὡς ἱερέας καὶ φύλακας τῆς κτίσης, ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν Θεό.
Ἡ ἁμαρτία δὲν τραυμάτισε μόνο τὸν ἄνθρωπο. Τραυμάτισε ὁλόκληρη τὴ δημιουργία. Γι' αὐτὸ καὶ ἡ φύση φέρει τὰ σημάδια τῆς φθορᾶς. Δὲν εἶναι ἔνοχη· εἶναι ὅμως συμμέτοχη στὶς συνέπειες τῆς ἀνθρώπινης πτώσης.
Γι' αὐτὸ ὁ Παῦλος δὲν λέει ὅτι ἡ κτίση «καταστρέφεται», ἀλλὰ ὅτι «συνωδίνει». Ἡ εἰκόνα ποὺ χρησιμοποιεῖ εἶναι συγκλονιστική.
Ὅπως μιὰ μητέρα ὑποφέρει λίγο πρὶν γεννήσει, ἔτσι καὶ ἡ δημιουργία πονᾶ, ὄχι ἐπειδὴ πορεύεται πρὸς τὸ ὁριστικὸ τέλος της, ἀλλὰ ἐπειδὴ περιμένει μιὰ νέα γέννηση, μιὰ νέα δημιουργία, τὴν ἀποκατάσταση ὅλων.
Ἡ Ὀρθόδοξη πίστη δὲν βλέπει μόνο τὴν καταστροφή. Βλέπει τὴν ἐλπίδα. Δὲν πιστεύει ὅτι ἡ ἱστορία τοῦ κόσμου θὰ κλείσει μὲ τὴν ἀπόλυτη ἐπικράτηση τῆς φθορᾶς, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀνακαίνιση τῆς κτίσης, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἐπανενωθεῖ πλήρως μὲ τὸν Θεὸ καὶ ἡ ἴδια ἡ δημιουργία ἐλευθερωθεῖ «ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς».
Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀφορᾶ μόνο τὸ τέλος τῆς ἱστορίας. Ἀρχίζει ἀπὸ σήμερα. Κάθε ἄνθρωπος ποὺ μετανοεῖ καὶ ἐπιστρέφει στὸν Θεὸ θεραπεύει πρῶτα τὴ δική του ὕπαρξη. Καὶ καθὼς ὁ ἄνθρωπος εἶναι τὸ πρόσωπο ποὺ συνδέει τὴν ὑλικὴ καὶ τὴν πνευματικὴ δημιουργία, ἡ θεραπεία του γίνεται ἀρχὴ θεραπείας ὁλόκληρης τῆς σχέσης του μὲ τὸν κόσμο.
Γι' αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία πάντοτε ἔβλεπε τὸν ἅγιο ὄχι μόνο ὡς θεραπευμένο ἄνθρωπο, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπο ποὺ συμφιλιώνεται μὲ ὅλη τὴν κτίση. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι στοὺς βίους τῶν ἁγίων βλέπουμε ἀνθρώπους νὰ ζοῦν εἰρηνικὰ ἀκόμη καὶ μὲ τὰ ἄγρια ζῶα, σὰν νὰ προγεύονται ἀπὸ τώρα τὴ χαμένη ἁρμονία τοῦ Παραδείσου.
Στὴ δική μας ἐποχή, ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ἀναζητεῖ σχεδὸν ἀποκλειστικὰ τεχνικὲς λύσεις. Μιλᾶ γιὰ τὴν κλιματικὴ ἀλλαγή, γιὰ τὴν πράσινη μετάβαση, γιὰ νέες τεχνολογίες, γιὰ διεθνεῖς συμφωνίες, γιὰ οἰκονομικὰ μέτρα καὶ περιβαλλοντικὲς πολιτικές. Ὅλα αὐτὰ ἔχουν τὴ σημασία τους καὶ μποροῦν νὰ συμβάλουν στὴν ἀντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων.
Ὅμως ἡ Ἐκκλησία ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ βαθύτερη οἰκολογικὴ κρίση δὲν εἶναι πρωτίστως τεχνολογικὴ οὔτε πολιτική. Εἶναι πνευματική. Ἡ ρίζα της βρίσκεται στὴ διαταραγμένη σχέση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Δημιουργό του. Καὶ ὅσο ἡ ρίζα παραμένει ἄρρωστη, τὰ συμπτώματα θὰ ἐπανεμφανίζονται μὲ διαφορετικὲς μορφές.
Ἴσως, λοιπόν, κάθε φορὰ ποὺ βλέπουμε τὴ γῆ νὰ τρέμει, τὰ δάση νὰ καίγονται, τὶς θάλασσες νὰ φουσκώνουν καὶ τὰ ἀκραῖα φαινόμενα νὰ πολλαπλασιάζονται, ἀντὶ νὰ ἀναρωτιόμαστε μόνο: «Τί συμβαίνει στὴ φύση;» νὰ τολμήσουμε νὰ θέσουμε καὶ ἕνα δεύτερο, πιὸ δύσκολο ἐρώτημα: «Τί συμβαίνει στὸν ἄνθρωπο;»
Γιατί, ὅπως μᾶς θυμίζει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἡ κτίση ἐξακολουθεῖ νὰ στενάζει. Καὶ περιμένει, μαζὶ μὲ ἐμᾶς, τὴ λύτρωσή της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου