Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην, κ΄, 19 – 31
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 18 Ἀπριλίου τοῦ 1999.
Τὸ ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - σὲ mp3- ἐδῶ
O ἄνθρωπος εἶναι φτιαγμένος ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ νὰ πιστεύει. Ὅταν λέμε γιὰ νὰ πιστεύει ἐννοοῦμε ὅτι ἔχει ἀνοίγματα πολὺ βαθιὰ μέσα του, ποὺ τὰ ἐκφράζει πρὸς τὰ ἔξω καὶ ἀρχίζει καὶ γίνεται κοινωνία. Ἂν μπροστά του βρεῖ ἀγαπητικὴ καὶ θυσιαζόμενη κοινωνία, τὴν ἐμπιστεύεται βαθύτατα, ἀνοίγεται, καὶ τότε ἀκριβῶς, ἐμπιστευόμενος καὶ πιστεύοντας αὐτὸ ποὺ βρῆκε, ἀνοίγεται πιὸ πολὺ καὶ ὁ κόσμος γίνεται ὄντως κοινωνία. Ὁ Θεός μας ἀκριβῶς ἐπειδὴ εἶναι ἡ ἀτέλειωτη ἀγάπη, ἡ ἄκρα ταπείνωση καὶ ἡ ἄκρα συγκατάβαση, εἶναι μοναδικὴ προϋπόθεση πίστεως. Δὲν ὑπάρχει ἀκρότατο ὅριο προσφορᾶς, ἀγάπης καὶ θυσίας καὶ συγκαταβάσεως [ἄλλο] ἀπὸ τὸν Χριστό μας. Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἡ πίστη ἐκφράζεται ἀφετηριακὰ... πρὸς τὸν Θεό μας.
Χωρὶς νὰ ἀρνούμεθα πὼς καὶ ἄλλοι ἄνθρωποι, ποὺ κάνουν πράξη ἀγαπητική, συγκαταβατικὴ καὶ θυσιαζόμενη γιά μᾶς, μποροῦν νὰ προκαλέσουν γιὰ μᾶς αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ μποροῦμε νὰ ἀνοιχτοῦμε καὶ νὰ γίνουμε κοινωνία. Γι’ αὐτὸ λοιπόν, ὁ ἄνθρωπος εἶναι φτιαγμένος γιὰ νὰ πιστεύει. Ἂν μπροστά του δὲν βρεῖ αὐτὴ τὴν ἐκδήλωση τῆς θυσίας, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ταπεινώσεως, τότε ὁ ἄνθρωπος ἢ κλείνεται στὸν ἑαυτό του καὶ γίνεται ἀπομονωμένος, δηλαδὴ ἀρρωστημένος, ἢ ἀρχίζει καὶ πιστεύει σὲ πράγματα σάπια καὶ φροῦδα, τὰ ὁποῖα ξέρει ὅτι δὲν τὸν καλύπτουν, ξέρει ὅτι δὲν θυσιάζονται γιὰ αὐτόν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἄλλη λύση. Καὶ ἔτσι μέσα του βαθύτατα παλινδρομεῖ.
Λέει πανέμορφα ἕνας πατερικὸς λόγος πὼς ὁ Θεός, ὅταν ἔδωσε τὶς αἰσθήσεις μας, τὶς ἔδωσε γιὰ δυὸ λόγους. Πρῶτα, λέει, γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ βλέπουμε, νὰ κοινωνοῦμε μὲ τὴ φύση καὶ τὸ περιβάλλον ἢ νὰ ψηλαφοῦμε τὸ περιβάλλον ἢ νὰ ἐρχόμαστε σὲ κοινωνία μὲ αὐτὸ κουβεντιάζοντας μαζί του. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι, λέει, τὸ πρῶτο πρᾶγμα τῶν αἰσθήσεων. Τὸ δεύτερο εἶναι ἀκριβῶς γιὰ νὰ μποροῦμε μέσα ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις νὰ συλλαμβάνουμε τὰ μηνύματα τῆς πίστεως.
Βλέπετε τὸν Θωμᾶ; Πολὺ σωστά, πολὺ ὄμορφα, ζήτησε νὰ ψηλαφήσει. Γι’ αὐτὸ καὶ τὰ τροπάρια τῆς ἐκκλησίας μας μιλοῦν γιὰ τὴν «καλὴ ἀπιστία» τοῦ Θωμᾶ. Ζητάει νὰ ἐκφράσει τὶς αἰσθήσεις ποὺ τοῦ ἔδωσε ὁ Θεὸς καὶ θέλει νὰ βρεῖ τὸ ὅριο τῶν δυνατοτήτων του, γιὰ νὰ ἐξέλθει καὶ νὰ πιστέψει. Θέλει νὰ δεῖ, ἂν ὑπάρχει αὐτὸς ποὺ τὸν Ἀγαπάει. Καὶ τί θέλει νὰ ἀκουμπήσει; Τοὺς τύπους τῶν ἥλων, τοὺς τύπους τῶν μαρτυρίων τοῦ Χριστοῦ. Τοὺς τύπους ποὺ δεικνύουν ὅτι Αὐτὸς πραγματικὰ τὸν ἀγάπησε. Νὰ λοιπὸν ποὺ ὁ Θωμᾶς καταξιώνει μιὰ «καλὴ ἀπιστία», ὅπου ἐκφράζει τὴν ἀγωνία ὅλων τῶν ἀνθρώπων νὰ δοῦνε κάποιον ποὺ γι’ αὐτοὺς θυσιάζεται καὶ νὰ δοῦν «τὸν τύπο τῶν ἥλων».
Ἂν δὲν τὸν δοῦν, ὅπως εἶπα, ἢ κλείνονται, ἀρρωστημένοι, ἢ ἀρχίζουν καὶ πιστεύουν καὶ νὰ ἐμπιστεύονται τὰ εἴδωλα. Καὶ ὁ Χριστός μας ἀκριβῶς εἶναι τὸ ἄκρο τῆς προσφορᾶς καὶ τὸ ἄκρο τῆς θυσίας. Καὶ ἐκεῖ ἀκριβῶς στρεφόμαστε καὶ ἀκουμποῦμε καὶ ἐμεῖς ἀναζητῶντας Αὐτόν, τοὺς τύπους τῶν ἥλων, καὶ ἐκεῖ ἀναπαυόμαστε. Δὲν ἀναπαυόμαστε σὲ ἕναν ὁποιοδήποτε Θεὸ ποὺ λέει λόγια καὶ σοφίες. Ἀκόμη δὲν ἀναπαυόμαστε σὲ ἕναν Θεὸ ὁ ὁποῖος κάνει ἁπλῶς θαύματα καὶ ὁ ὁποῖος μᾶς ἐνθουσιάζει. Θαύματα φαίνεται ὅτι πολλοὶ μποροῦν νὰ κάνουν, ἔστω ψεύτικα· καὶ ἂν τὰ κάνουν χωρὶς νὰ θυσιάζονται, ἁπλῶς θὰ ἐπιβάλλονται πάνω μας διὰ τῆς βίας, ὄχι διὰ τὸν τύπον τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς θυσίας. Νὰ λοιπὸν γιατί εἴπαμε στὴ ἀρχὴ ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι φτιαγμένος γιὰ νὰ πιστεύει καὶ νὰ βρίσκει τὴν ἔξοδό του ἐκεῖ στὸν τύπο τῶν ἥλων.
Καὶ τέλος, ἂν αὐτὸ τὸ καταλάβουμε, τότε ὑποχρεωνόμαστε νὰ μιμηθοῦμε τὸν Χριστό μας καὶ νὰ ἀποκτήσουμε πάνω μας καὶ ἐμεῖς κάποιους τύπους κάποιων ἥλων, κάποια σημάδια κάποιας ἐλαχίστης καὶ μικρῆς προσφορᾶς, ἂν τὴ συγκρίνουμε μὲ αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ Χριστός μας. Ἀλλὰ κάτι γίνεται πάνω μας καὶ ἀποκτῶντας πάνω μας καὶ ἐμεῖς αὐτοὺς τοὺς τύπους τῶν ἥλων καὶ αὐτὰ τὰ κάποια, στοιχειώδη, ἐλάχιστα, σημεῖα προσφορᾶς μας γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου, καὶ μιμούμεθα τὸν Χριστὸ καὶ γινόμαστε κι ἐμεῖς πόλοι καὶ ἐρείσματα γιὰ νὰ μπορεῖ ὁ κόσμος νὰ ἐξέλθει καὶ κάπου νὰ ἀκουμπήσει. Καὶ ἀκουμπῶντας, βλέπετε, στοὺς ἁγίους, ἀκουμπάει στὸν Χριστό. Ἀκουμπῶντας στοὺς μάρτυρες, ἀκουμπάει στὸν Χριστὸ καὶ ἔτσι ἡ κοινωνία γίνεται ὄντως κοινωνία. Τελειώνοντας, νὰ θυμίσω πὼς «ἔχασαν» τὴν ζωή τους ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἀπόκτησαν πάνω τους κάποιους τύπους κάποιων ἥλων· καὶ τότε ἡ ζωή τους ἔγινε μιὰ ζωὴ κλειστὴ καὶ μιὰ ζωὴ ποὺ προσκυνοῦσαν τὰ εἴδωλα.
Αὐτὴ ἡ Κυριακή μας προκαλεῖ καὶ νὰ στραφοῦμε στὴ μοναδικὴ ἔκφραση ἀγάπης καὶ θυσίας τοῦ Χριστοῦ μας καί, παράλληλα, ἀκολουθῶντας τοὺς τύπους καὶ τὰ ἴχνη τῶν δικῶν του ἥλων, ἀγαλλόμενοι νὰ ζητήσουμε νὰ χαραχθοῦν πάνω μας ἔστω αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ δύσκολα τοῦ κόσμου, καὶ ἀπ’ τὴν βία τοῦ κόσμου, κάποιοι τύποι καὶ κάποιοι ἧλοι, γιὰ νὰ προσθέσουμε καὶ ἐμεῖς μιὰ ἐλάχιστη προσφορὰ στὴν προσφορὰ τοῦ Χριστοῦ μας γιὰ τὴ ζωὴ τοῦ κόσμου.
Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου
Ἑλένη Κονδύλη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου