Τοῦ Κωνσταντίνου Χασόγια, Θεολόγου ΕΚΠΑ/
Φοιτητὴ Τμήματος Ἱστορίας καὶ Ἀρχαιολογίας ΕΚΠΑ
Φοιτητὴ Τμήματος Ἱστορίας καὶ Ἀρχαιολογίας ΕΚΠΑ
Στὶς 9 Μαΐου 1945, ὁ στρατάρχης Βίλχελμ Κάϊτελ ὑπέγραψε τὴν ἄνευ ὅρων παράδοση τῆς Γερμανίας στὶς Συμμαχικὲς Δυνάμεις, πράξη ποὺ σηματοδότησε τὴ λήξη τοῦ Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στὴν Εὐρώπη. Παράλληλα, ἡ 9η Μαΐου καθιερώθηκε (ἄρθρο 4 §1, Ν. 2703/1999, ΦΕΚ Α΄ 72/8-4-1999) ὡς ἡμέρα ἑορτασμοῦ τῶν Ἐθνικῶν Ἀγώνων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης κατὰ τοῦ ναζισμοῦ καὶ τοῦ φασισμοῦ, καθὼς καὶ τῆς ὀφειλόμενης τιμῆς πρὸς τοὺς ἀγωνιστές, τοὺς νεκροὺς καὶ τὰ θύματα τοῦ ἀγῶνα τῆς περιόδου 1941–1944. Ἡ πατρίδα μας ἔζησε τρία πικρὰ χρόνια κατοχῆς ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ Ἄξονα. Ὡστόσο, γενναῖοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες ὄρθωσαν τὸ ἀνάστημά τους, δίνοντας ἕναν ἡρωικὸ ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ξένων κατακτητῶν.
Μετὰ τὸ ἡρωικὸ «ΟΧΙ» τῆς Ἑλλάδας τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1940, τὸ ὁποῖο... ἐξέφρασε ἡ πολιτικὴ καὶ στρατιωτικὴ ἡγεσία τῆς χώρας, μὲ πρωταγωνιστὲς τὸν Ἰωάννη Μεταξᾶ, τὸν βασιλιᾶ Γεώργιο Β΄ καὶ τὸν στρατηγὸ Ἀλέξανδρο Παπάγο, καὶ παρὰ τὴ γενναία ἀντίσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ στὰ πεδία τῶν μαχῶν ἐναντίον Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν, οἱ Δυνάμεις τοῦ Ἄξονα κατέλαβαν τὴν πατρίδα μας στὰ τέλη Μαΐου τοῦ 1941. Ἔκτοτε, ἀρκετοὶ συμπατριῶτες μας ἐπέδειξαν σθένος καὶ γενναιότητα, ἀντιτασσόμενοι στοὺς κατακτητὲς καὶ ἱδρύοντας ἀντιστασιακὲς ὀργανώσεις σὲ ὁλόκληρη τὴν Ἑλλάδα. Οἱ Γερμανοὶ παραχώρησαν στοὺς συμμάχους τους, τοὺς Βουλγάρους, τὰ ἐδάφη τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης. Σὲ περίπτωση νίκης τῶν Δυνάμεων τοῦ Ἄξονα, οἱ Βούλγαροι θὰ ἐνσωμάτωναν τὶς περιοχὲς αὐτὲς στὸ κράτος τους.
Στὰ ἄνομα σχέδια τῶν Βουλγάρων ἀντιτάχθηκε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες πατριωτικὲς ὀργανώσεις ποὺ ἔδρασαν στὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ τὴ Θράκη. Πρόκειται γιὰ τοὺς ἔνοπλους ἄνδρες τῶν «Ἐθνικῶν Ἀντάρτικων Ὁμάδων» (Ε.Α.Ο.) Ε.Σ.Ε.Α. (Ἕνωση Συμπολεμιστῶν Ἐθνικοῦ Ἀγῶνα), μὲ ἀρχηγὸ ἀπὸ τὸ 1943 τὸν Ἀντώνιο Φωστηρίδη (1912-1979 ), γνωστὸ καὶ ὡς Ἀντῶν Τσαούς, ποντιακῆς καταγωγῆς. Τὴν ὀργάνωση συνέδραμε καὶ ὁ Ἄγγλος ταγματάρχης Μίλερ, ὡς ἀπεσταλμένος τοῦ Συμμαχικοῦ Ἀρχηγείου Μέσης Ἀνατολῆς.
Οἱ ἄνδρες τῆς Ε.Α.Ο.–Ε.Σ.Ε.Α. πραγματοποίησαν σειρὰ ἐπιχειρήσεων κατὰ τῶν βουλγαρικῶν δυνάμεων κατοχῆς τὸ 1944. Μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες ἦταν ἡ σύγκρουση μὲ τοὺς Βουλγάρους ἀπὸ τὶς 5 ἕως τὶς 9 Μαΐου 1944 στὸν ποταμὸ Νέστο, στὴ μάχη τῆς γέφυρας τῶν «Παπάδων».
Τὸ πρωὶ τῆς 7ης Μαΐου, οἱ προφυλακὲς ἑνὸς βουλγαρικοῦ τάγματος ἔφθασαν στὴ γέφυρα τῶν «Παπάδων». Μόλις ἐπιχείρησαν νὰ τὴ διασχίσουν, οἱ ἀντάρτες τῆς Ε.Σ.Ε.Α., ποὺ εἶχαν στήσει ἐνέδρα, ἄνοιξαν πῦρ, πλήττοντας τοὺς προπορευόμενους στρατιῶτες. Λίγο ἀργότερα, ὅταν κατέφθασε καὶ τὸ ὑπόλοιπο τάγμα, ἡ δύναμη καθηλώθηκε ἀπὸ τὰ εὔστοχα πυρὰ τῶν Ποντίων ἀνταρτῶν. Οἱ βουλγαρικὲς δυνάμεις ἔκαναν χρήση ὅλμων καὶ πυροβολικοῦ, ἐπιδιώκοντας τὴ διάβαση τῆς γέφυρας. Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς τετραήμερης σύγκρουσης, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς συνέδραμαν ἐνεργὰ τοὺς ἀντάρτες, εἴτε λαμβάνοντας μέρος στὶς ἐπιχειρήσεις εἴτε μεταφέροντας ἐφόδια.
Στὶς 9 Μαΐου, οἱ βουλγαρικὲς δυνάμεις σημείωσαν πρόοδο, χάρη καὶ στὴν ὑποστήριξη γερμανικῶν καὶ βουλγαρικῶν ἀεροσκαφῶν κάθετης ἐφόρμησης, τὰ ὁποῖα βομβάρδισαν τὶς ἑλληνικὲς θέσεις. Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, οἱ ἀντάρτες συμπτύχθηκαν μὲ τάξη καὶ ἀποσύρθηκαν πρὸς τὰ ὀρεινά. Σύμφωνα μὲ ἑλληνικὲς πηγές, οἱ Βούλγαροι ὑπέστησαν σοβαρὲς ἀπώλειες, καθὼς ἔχασαν 42 ἀξιωματικοὺς καὶ περίπου 600 στρατιῶτες. Κατὰ ἀγγλικὲς πηγές, οἱ βουλγαρικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ περισσότερους ἀπὸ 150 νεκροὺς καὶ τραυματίες. Οἱ ἑλληνικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ 9 νεκροὺς καὶ 28 τραυματίες.
Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐπιτυχία, οἱ ἄνδρες τοῦ Φωστηρίδη ὑπήχθησαν στὴν 8η Βρετανικὴ Στρατιὰ (τηλεγραφικὴ διαταγὴ τῆς 22ας Μαΐου 1944). Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτέλεσε τὴ σημαντικότερη στιγμὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης στὴ βουλγαροκρατούμενη περιοχὴ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης.
Αὐτὴ τὴν ἀντιστασιακὴ δράση καὶ προσφορὰ πρὸς τὴν πατρίδα θὰ τιμήσει τὴν Κυριακὴ 10 Μαΐου 2026, στὶς 12:00 μ., ὁ ἀεικίνητος καὶ δραστήριος πρόεδρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως «Ε.Α.Ο.–Ε.Σ.Ε.Α.» κ. Νικόλαος Γεωργιάδης, μὲ τὴ συνδρομὴ τοῦ Δήμου Δράμας καὶ τῆς Περιφέρειας Ἀνατολικῆς Μακεδονίας – Θράκης, στὸ μνημεῖο πεσόντων τῆς Γέφυρας τῶν «Παπάδων», μὲ ἐπιμνημόσυνη δέηση, ἱστορικὴ ὁμιλία καὶ κατάθεση στεφάνων, ὅπως ἀναφέρει ἡ πρόσκληση γιὰ τὴν 82η ἐπέτειο τῆς Μάχης τῶν «Παπάδων» (35ο χλμ. Δράμας–Σιδηρονέρου).
Ἀναμφίβολα, ἡ πατρίδα μας συνέβαλε καθοριστικὰ στὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τόσο μὲ τὸ Ἔπος τοῦ 1940–‘41 ὅσο καὶ μὲ τὴ μετέπειτα Ἐθνικὴ Ἀντίσταση κατὰ τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα, γεγονὸς ποὺ ἐπιβάλλει τὴ διαρκῆ μνήμη καὶ τιμὴ στοὺς ἀγῶνες καὶ τὴ θυσία τῶν ἀνδρῶν τῆς Ε.Σ.Ε.Α.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Ἡ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 1941-1945 ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, ἐκδ. Ἑλληνικὲς Ἐκδόσεις, Ἀθήνα 2001
Μετὰ τὸ ἡρωικὸ «ΟΧΙ» τῆς Ἑλλάδας τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1940, τὸ ὁποῖο... ἐξέφρασε ἡ πολιτικὴ καὶ στρατιωτικὴ ἡγεσία τῆς χώρας, μὲ πρωταγωνιστὲς τὸν Ἰωάννη Μεταξᾶ, τὸν βασιλιᾶ Γεώργιο Β΄ καὶ τὸν στρατηγὸ Ἀλέξανδρο Παπάγο, καὶ παρὰ τὴ γενναία ἀντίσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ στὰ πεδία τῶν μαχῶν ἐναντίον Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν, οἱ Δυνάμεις τοῦ Ἄξονα κατέλαβαν τὴν πατρίδα μας στὰ τέλη Μαΐου τοῦ 1941. Ἔκτοτε, ἀρκετοὶ συμπατριῶτες μας ἐπέδειξαν σθένος καὶ γενναιότητα, ἀντιτασσόμενοι στοὺς κατακτητὲς καὶ ἱδρύοντας ἀντιστασιακὲς ὀργανώσεις σὲ ὁλόκληρη τὴν Ἑλλάδα. Οἱ Γερμανοὶ παραχώρησαν στοὺς συμμάχους τους, τοὺς Βουλγάρους, τὰ ἐδάφη τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης. Σὲ περίπτωση νίκης τῶν Δυνάμεων τοῦ Ἄξονα, οἱ Βούλγαροι θὰ ἐνσωμάτωναν τὶς περιοχὲς αὐτὲς στὸ κράτος τους.
Στὰ ἄνομα σχέδια τῶν Βουλγάρων ἀντιτάχθηκε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες πατριωτικὲς ὀργανώσεις ποὺ ἔδρασαν στὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία καὶ τὴ Θράκη. Πρόκειται γιὰ τοὺς ἔνοπλους ἄνδρες τῶν «Ἐθνικῶν Ἀντάρτικων Ὁμάδων» (Ε.Α.Ο.) Ε.Σ.Ε.Α. (Ἕνωση Συμπολεμιστῶν Ἐθνικοῦ Ἀγῶνα), μὲ ἀρχηγὸ ἀπὸ τὸ 1943 τὸν Ἀντώνιο Φωστηρίδη (1912-1979 ), γνωστὸ καὶ ὡς Ἀντῶν Τσαούς, ποντιακῆς καταγωγῆς. Τὴν ὀργάνωση συνέδραμε καὶ ὁ Ἄγγλος ταγματάρχης Μίλερ, ὡς ἀπεσταλμένος τοῦ Συμμαχικοῦ Ἀρχηγείου Μέσης Ἀνατολῆς.
Τὸ πρωὶ τῆς 7ης Μαΐου, οἱ προφυλακὲς ἑνὸς βουλγαρικοῦ τάγματος ἔφθασαν στὴ γέφυρα τῶν «Παπάδων». Μόλις ἐπιχείρησαν νὰ τὴ διασχίσουν, οἱ ἀντάρτες τῆς Ε.Σ.Ε.Α., ποὺ εἶχαν στήσει ἐνέδρα, ἄνοιξαν πῦρ, πλήττοντας τοὺς προπορευόμενους στρατιῶτες. Λίγο ἀργότερα, ὅταν κατέφθασε καὶ τὸ ὑπόλοιπο τάγμα, ἡ δύναμη καθηλώθηκε ἀπὸ τὰ εὔστοχα πυρὰ τῶν Ποντίων ἀνταρτῶν. Οἱ βουλγαρικὲς δυνάμεις ἔκαναν χρήση ὅλμων καὶ πυροβολικοῦ, ἐπιδιώκοντας τὴ διάβαση τῆς γέφυρας. Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς τετραήμερης σύγκρουσης, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς συνέδραμαν ἐνεργὰ τοὺς ἀντάρτες, εἴτε λαμβάνοντας μέρος στὶς ἐπιχειρήσεις εἴτε μεταφέροντας ἐφόδια.
Στὶς 9 Μαΐου, οἱ βουλγαρικὲς δυνάμεις σημείωσαν πρόοδο, χάρη καὶ στὴν ὑποστήριξη γερμανικῶν καὶ βουλγαρικῶν ἀεροσκαφῶν κάθετης ἐφόρμησης, τὰ ὁποῖα βομβάρδισαν τὶς ἑλληνικὲς θέσεις. Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, οἱ ἀντάρτες συμπτύχθηκαν μὲ τάξη καὶ ἀποσύρθηκαν πρὸς τὰ ὀρεινά. Σύμφωνα μὲ ἑλληνικὲς πηγές, οἱ Βούλγαροι ὑπέστησαν σοβαρὲς ἀπώλειες, καθὼς ἔχασαν 42 ἀξιωματικοὺς καὶ περίπου 600 στρατιῶτες. Κατὰ ἀγγλικὲς πηγές, οἱ βουλγαρικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ περισσότερους ἀπὸ 150 νεκροὺς καὶ τραυματίες. Οἱ ἑλληνικὲς ἀπώλειες ἀνῆλθαν σὲ 9 νεκροὺς καὶ 28 τραυματίες.
Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐπιτυχία, οἱ ἄνδρες τοῦ Φωστηρίδη ὑπήχθησαν στὴν 8η Βρετανικὴ Στρατιὰ (τηλεγραφικὴ διαταγὴ τῆς 22ας Μαΐου 1944). Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἀποτέλεσε τὴ σημαντικότερη στιγμὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης στὴ βουλγαροκρατούμενη περιοχὴ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης.
Αὐτὴ τὴν ἀντιστασιακὴ δράση καὶ προσφορὰ πρὸς τὴν πατρίδα θὰ τιμήσει τὴν Κυριακὴ 10 Μαΐου 2026, στὶς 12:00 μ., ὁ ἀεικίνητος καὶ δραστήριος πρόεδρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως «Ε.Α.Ο.–Ε.Σ.Ε.Α.» κ. Νικόλαος Γεωργιάδης, μὲ τὴ συνδρομὴ τοῦ Δήμου Δράμας καὶ τῆς Περιφέρειας Ἀνατολικῆς Μακεδονίας – Θράκης, στὸ μνημεῖο πεσόντων τῆς Γέφυρας τῶν «Παπάδων», μὲ ἐπιμνημόσυνη δέηση, ἱστορικὴ ὁμιλία καὶ κατάθεση στεφάνων, ὅπως ἀναφέρει ἡ πρόσκληση γιὰ τὴν 82η ἐπέτειο τῆς Μάχης τῶν «Παπάδων» (35ο χλμ. Δράμας–Σιδηρονέρου).
Ἀναμφίβολα, ἡ πατρίδα μας συνέβαλε καθοριστικὰ στὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τόσο μὲ τὸ Ἔπος τοῦ 1940–‘41 ὅσο καὶ μὲ τὴ μετέπειτα Ἐθνικὴ Ἀντίσταση κατὰ τῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα, γεγονὸς ποὺ ἐπιβάλλει τὴ διαρκῆ μνήμη καὶ τιμὴ στοὺς ἀγῶνες καὶ τὴ θυσία τῶν ἀνδρῶν τῆς Ε.Σ.Ε.Α.
Ἡ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 1941-1945 ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ, ἐκδ. Ἑλληνικὲς Ἐκδόσεις, Ἀθήνα 2001
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου