Γράφει ὁ Ἐλευθέριος Ἀνδρώνης
Ἡ ὕπαρξη μετρητῶν σὲ μιὰ οἰκονομία εἶναι ἀκρογωνιαῖος λίθος πολιτικῆς ἐλευθερίας. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἔκρινε καὶ ἀποφάσισε ὁ λαὸς τῆς Ἑλβετίας, σὲ μιὰ περίοδο ποὺ ἡ ἀφηνιασμένη Εὐρώπη ἀδημονεῖ νὰ ἐπιβάλει τὸ ψηφιακὸ χρῆμα. Καὶ σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ στὴν Ἑλλάδα οἱ ἰδιωτικὲς τράπεζες ἔχουν γίνει γενικὸς «μπάστακας» σὲ ὅλες τὶς ζωτικὲς δοσοληψίες, μὲ τελευταία τὴν καταβολὴ ἐνοικίου νὰ γίνεται ὑποχρεωτικὰ μέσῳ τραπεζικοῦ λογαριασμοῦ ἀπὸ τὴν 1η Ἀπριλίου 2026.
Ἀπέναντι στὸν ψηφιακὸ κλοιὸ ποὺ σφίγγει τὶς οἰκονομίες τῆς Εὐρώπης, τὰ παραδομένα κράτη θέτουν τὶς βάσεις γιὰ τὴ σκλαβιά τους καὶ τὰ σοβαρὰ κράτη θωρακίζουν τὶς ἐλευθερίες τους. Ἡ Ἑλβετία, ὡς χώρα ποὺ διοικεῖται μὲ σύστημα ἄμεσης δημοκρατίας, εἶναι ἴσως ἡ μοναδικὴ περίπτωση στὴν Εὐρώπη ὅπου ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ δὲν καταπνίγεται ἀπὸ τόνους ἐξουσιαστικῆς φίμωσης καὶ προπαγάνδας. Ἐκεῖ ποὺ ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ ἀκούστηκε ἀκέραιη καὶ ἀνόθευτη, οἱ πολῖτες... ἀπαίτησαν τὴ διατήρηση τῶν μετρητῶν καὶ τὴν κατοχύρωση τῆς ἀδιάκοπης χρήσης τους ἀπὸ τὸ Ἑλβετικὸ σύνταγμα.
Τὸ 73% τῶν ψηφοφόρων ἔκρινε ὅτι τὸ φυσικὸ χρῆμα δὲν θὰ πρέπει νὰ λείψει ποτὲ ἀπὸ τὴν ἐγχώρια οἰκονομία, ἐκτιμῶντας τὰ μετρητὰ ὡς μέσο συναλλαγῆς ποὺ ἐξασφαλίζει τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῆς, τὴν οἰκονομικὴ ἀσφάλεια, τὴν ἰδιωτικότητα καὶ τὴν κοινωνικὴ συνοχή. Καὶ ἄρα ἡ χρήση τους θὰ πρέπει νὰ εἶναι κατοχυρωμένο δικαίωμα, ὅπως καὶ ἔγινε.
Σὲ αὐτὴν τὴν πραγματικὰ ἱστορικὴ ἀπόφαση, οἱ Ἑλβετοὶ ἀναγνωρίζουν ὅτι μόνο τὰ μετρητὰ μποροῦν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν οἰκονομικὴ ἰσότητα, ἀφοῦ εἶναι ἀπαραίτητα σὲ εὐάλωτες ὁμάδες ὅπως ἡλικιωμένοι, τεχνολογικὰ ἀναλφάβητοι καὶ ἄτομα μὲ ἀναπηρίες.
Ἐπιπλέον ἀναγνωρίζεται ὅτι μόνο τὰ μετρητὰ μποροῦν νὰ διασφαλίσουν τὴν ἰδιωτικότητα καὶ τὴν ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν, λειτουργῶντας ὡς ἀσπίδα προστασίας ἀπέναντι στοὺς ἰδιοτελεῖς μεσάζοντες ὅπως οἱ τράπεζες, οἱ Big Tech ἢ ἀκόμα – ἀκόμα καὶ ἕνα δεσποτικὸ κράτος. Ἐνῷ οἱ ψηφιακὲς πληρωμὲς ἀποτελοῦν «μαγνήτη» κατανομῆς προσωπικῶν δεδομένων, τὰ μετρητὰ εἶναι τὸ ἀκριβῶς ἀντίθετο: ἕνα συνταγματικὸ «φράγμα» ποὺ ἀποκλείει τὸν Μεγάλο Ἀδερφὸ ἔξω ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸ ἀπόρρητο καὶ ἐν γένει ἔξω ἀπὸ τὸν ἔλεγχο τῆς ζωῆς μας.
Οἱ Ἑλβετοὶ ἐπιθυμοῦν νὰ διατηρήσουν μιὰ ἀνθρώπινη οἰκονομία ὅπου οἱ ἁπλὲς κοινωνικὲς συναλλαγὲς (ὅπως π.χ. τὸ χαρτζιλίκι, τὸ φιλοδώρημα, ὁ ἔρανος κ.λπ) δὲν θὰ ἐπιθεωροῦνται ἀπὸ ἕναν ἄγρυπνο ψηφιακὸ ὀφθαλμὸ ποὺ θὰ καταγράφει τὰ πάντα.
Ἕνα τρίτο σημαντικὸ ἐπιχείρημα ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀπὸ πολλοὺς Ἑλβετοὺς ἀναλυτὲς κατὰ τὴ συζήτηση στὰ πλαίσια τοῦ δημοψηφίσματος, εἶναι ἡ σημαντικότητα τῶν μετρητῶν σὲ θέματα ἐθνικῆς ἀσφάλειας, ἀνθεκτικότητας σὲ κρίσεις, ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ νομισματικῆς σταθερότητας.
Σὲ περιπτώσεις πολέμου, φυσικῶν καταστροφῶν, ἐνεργειακῶν βλαβῶν ἢ κυβερνοεπιθέσεων, ὅποτε καὶ ἂν πάψει νὰ λειτουργεῖ τὸ ρεῦμα, συνεχίζει νὰ «λειτουργεῖ» τὸ μετρητό. Τὸ εἴδαμε καὶ μὲ τὰ μαζικὰ μπλὰκ ἄουτ πέρυσι στὴν Ἱσπανία καὶ τὴν Πορτογαλία ὅπου παρέλυσε κάθε σύστημα πληροφορικῆς, κάθε αὐτοματισμός, κάθε ὑπηρεσία, ἐνῷ οἱ ἠλεκτρονικὲς συναλλαγὲς πάγωσαν καὶ ὁλόκληρη ἡ ἀγορὰ ὑπέστη «ἔμφραγμα». Καὶ ἂν ἀκόμα δὲν ὑπῆρχαν ποτὲ χαρτονομίσματα, γιὰ τέτοιες στιγμὲς θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφευρεθοῦν.
Ἀντιθέτως μὲ χῶρες ποὺ παραδίδουν ὅλα τὰ «ἀσημικὰ» τῆς κυριαρχίας τους (ὅπως ἡ Ἑλλάδα), οἱ Ἑλβετοὶ θέλουν νὰ διατηρήσουν τὸν ἔλεγχο τοῦ ἐθνικοῦ τους νομίσματος (ἑλβετικὸ φράγκο) χωρὶς ἐξαρτήσεις ἀπὸ διεθνή ψηφιακὰ συστήματα, κάτι ποὺ ἐξασφαλίζει οἰκονομικὴ ἀνεξαρτησία, πολιτικὴ εὐελιξία καὶ «ἐλαστικότητα» στὴν ἀγορά.
Τὸ ἑλβετικὸ δημοψήφισμα ἔρχεται νὰ ταράξει τὰ εὐρωπαϊκὰ «ὕδατα», σὲ μιὰ χρονικὴ στιγμὴ ποὺ οἱ ψηφιακὲς πληρωμὲς αὐξάνονται γεωμετρικά, ὅσο οἱ κυβερνήσεις ὑποσκάπτουν μεθοδικὰ τὴ χρήση φυσικοῦ χρήματος.
Τὰ περιστατικὰ διαρροῆς προσωπικῶν δεδομένων πληθαίνουν συνεχῶς καὶ δημιουργοῦν κλίμα γενικευμένης ἀνασφάλειας ποὺ ὅμως δὲν βρίσκει δίοδο νὰ ἐκφραστεῖ ἀπὸ τὰ συστημικὰ μέσα. Οἱ ἑταιρεῖες δημοσκοπήσεων οὔτε κἂν τολμοῦν νὰ θέσουν ἐρώτημα γιὰ τὴν ἐπιδιωκόμενη κατάργηση τῶν μετρητῶν, γιὰ νὰ μὴν ἀποκαλυφθεῖ ἡ μαζικὴ ἀποδοκιμασία τοῦ κόσμου σὲ αὐτὸ τὸ σενάριο.
Τὸ σύστημα προτιμᾶ νὰ δελεάζει μέρα μὲ τὴ μέρα τὸν πολίτη, κρατῶντας τον στὸ δόκανο τῆς συνήθειας, τῆς εὐκολίας, τῆς «ἀσφάλειας», τῆς ταχύτητας, ὅσο ἡ ἰδέα τῶν μετρητῶν παραμένει πρόσκαιρα σὲ μιὰ γωνιὰ σὰν ἀποκούμπι ἐπιλογῆς, μέχρι τὴν ἡμέρα ποὺ θὰ κηρυχτοῦν «ξεπερασμένα» καὶ θὰ ἀποσυρθοῦν. Ἐδῶ ἅπτεται καὶ στὸν κάθε πολίτη τὸ κατὰ πόσο θὰ καταθέτει «ψῆφο» στήριξης στὰ μετρητὰ μὲ τὸ νὰ τὰ χρησιμοποιεῖ στὶς ἀγορές του ἢ θὰ διευκολύνει τὴν ἐπιδιωκόμενη ψηφιακὴ σκλαβιά, μὲ τὸ νὰ χρησιμοποιεῖ ἠλεκτρονικὸ χρῆμα γιὰ τὰ πάντα.
Τὸ δίδαγμα ποὺ προσφέρουν οἱ Ἑλβετοὶ ἀπέναντι στὴν ψηφιακὴ μέγγενη ποὺ περισφίγγει τὴν Εὐρώπη εἶναι ὅτι τὸ φυσικὸ νόμισμα ἦταν, εἶναι, καὶ θὰ παραμείνει τὸ θεμέλιο γιὰ προσωπική, κοινωνικὴ καὶ ἐθνικὴ ἐλευθερία.
Ἀπέναντι στὸν ψηφιακὸ κλοιὸ ποὺ σφίγγει τὶς οἰκονομίες τῆς Εὐρώπης, τὰ παραδομένα κράτη θέτουν τὶς βάσεις γιὰ τὴ σκλαβιά τους καὶ τὰ σοβαρὰ κράτη θωρακίζουν τὶς ἐλευθερίες τους. Ἡ Ἑλβετία, ὡς χώρα ποὺ διοικεῖται μὲ σύστημα ἄμεσης δημοκρατίας, εἶναι ἴσως ἡ μοναδικὴ περίπτωση στὴν Εὐρώπη ὅπου ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ δὲν καταπνίγεται ἀπὸ τόνους ἐξουσιαστικῆς φίμωσης καὶ προπαγάνδας. Ἐκεῖ ποὺ ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ ἀκούστηκε ἀκέραιη καὶ ἀνόθευτη, οἱ πολῖτες... ἀπαίτησαν τὴ διατήρηση τῶν μετρητῶν καὶ τὴν κατοχύρωση τῆς ἀδιάκοπης χρήσης τους ἀπὸ τὸ Ἑλβετικὸ σύνταγμα.
Τὸ 73% τῶν ψηφοφόρων ἔκρινε ὅτι τὸ φυσικὸ χρῆμα δὲν θὰ πρέπει νὰ λείψει ποτὲ ἀπὸ τὴν ἐγχώρια οἰκονομία, ἐκτιμῶντας τὰ μετρητὰ ὡς μέσο συναλλαγῆς ποὺ ἐξασφαλίζει τὴν ἐλευθερία ἐπιλογῆς, τὴν οἰκονομικὴ ἀσφάλεια, τὴν ἰδιωτικότητα καὶ τὴν κοινωνικὴ συνοχή. Καὶ ἄρα ἡ χρήση τους θὰ πρέπει νὰ εἶναι κατοχυρωμένο δικαίωμα, ὅπως καὶ ἔγινε.
Σὲ αὐτὴν τὴν πραγματικὰ ἱστορικὴ ἀπόφαση, οἱ Ἑλβετοὶ ἀναγνωρίζουν ὅτι μόνο τὰ μετρητὰ μποροῦν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν οἰκονομικὴ ἰσότητα, ἀφοῦ εἶναι ἀπαραίτητα σὲ εὐάλωτες ὁμάδες ὅπως ἡλικιωμένοι, τεχνολογικὰ ἀναλφάβητοι καὶ ἄτομα μὲ ἀναπηρίες.
Ἐπιπλέον ἀναγνωρίζεται ὅτι μόνο τὰ μετρητὰ μποροῦν νὰ διασφαλίσουν τὴν ἰδιωτικότητα καὶ τὴν ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν, λειτουργῶντας ὡς ἀσπίδα προστασίας ἀπέναντι στοὺς ἰδιοτελεῖς μεσάζοντες ὅπως οἱ τράπεζες, οἱ Big Tech ἢ ἀκόμα – ἀκόμα καὶ ἕνα δεσποτικὸ κράτος. Ἐνῷ οἱ ψηφιακὲς πληρωμὲς ἀποτελοῦν «μαγνήτη» κατανομῆς προσωπικῶν δεδομένων, τὰ μετρητὰ εἶναι τὸ ἀκριβῶς ἀντίθετο: ἕνα συνταγματικὸ «φράγμα» ποὺ ἀποκλείει τὸν Μεγάλο Ἀδερφὸ ἔξω ἀπὸ τὸ ἰδιωτικὸ ἀπόρρητο καὶ ἐν γένει ἔξω ἀπὸ τὸν ἔλεγχο τῆς ζωῆς μας.
Οἱ Ἑλβετοὶ ἐπιθυμοῦν νὰ διατηρήσουν μιὰ ἀνθρώπινη οἰκονομία ὅπου οἱ ἁπλὲς κοινωνικὲς συναλλαγὲς (ὅπως π.χ. τὸ χαρτζιλίκι, τὸ φιλοδώρημα, ὁ ἔρανος κ.λπ) δὲν θὰ ἐπιθεωροῦνται ἀπὸ ἕναν ἄγρυπνο ψηφιακὸ ὀφθαλμὸ ποὺ θὰ καταγράφει τὰ πάντα.
Ἕνα τρίτο σημαντικὸ ἐπιχείρημα ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀπὸ πολλοὺς Ἑλβετοὺς ἀναλυτὲς κατὰ τὴ συζήτηση στὰ πλαίσια τοῦ δημοψηφίσματος, εἶναι ἡ σημαντικότητα τῶν μετρητῶν σὲ θέματα ἐθνικῆς ἀσφάλειας, ἀνθεκτικότητας σὲ κρίσεις, ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας καὶ νομισματικῆς σταθερότητας.
Σὲ περιπτώσεις πολέμου, φυσικῶν καταστροφῶν, ἐνεργειακῶν βλαβῶν ἢ κυβερνοεπιθέσεων, ὅποτε καὶ ἂν πάψει νὰ λειτουργεῖ τὸ ρεῦμα, συνεχίζει νὰ «λειτουργεῖ» τὸ μετρητό. Τὸ εἴδαμε καὶ μὲ τὰ μαζικὰ μπλὰκ ἄουτ πέρυσι στὴν Ἱσπανία καὶ τὴν Πορτογαλία ὅπου παρέλυσε κάθε σύστημα πληροφορικῆς, κάθε αὐτοματισμός, κάθε ὑπηρεσία, ἐνῷ οἱ ἠλεκτρονικὲς συναλλαγὲς πάγωσαν καὶ ὁλόκληρη ἡ ἀγορὰ ὑπέστη «ἔμφραγμα». Καὶ ἂν ἀκόμα δὲν ὑπῆρχαν ποτὲ χαρτονομίσματα, γιὰ τέτοιες στιγμὲς θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφευρεθοῦν.
Ἀντιθέτως μὲ χῶρες ποὺ παραδίδουν ὅλα τὰ «ἀσημικὰ» τῆς κυριαρχίας τους (ὅπως ἡ Ἑλλάδα), οἱ Ἑλβετοὶ θέλουν νὰ διατηρήσουν τὸν ἔλεγχο τοῦ ἐθνικοῦ τους νομίσματος (ἑλβετικὸ φράγκο) χωρὶς ἐξαρτήσεις ἀπὸ διεθνή ψηφιακὰ συστήματα, κάτι ποὺ ἐξασφαλίζει οἰκονομικὴ ἀνεξαρτησία, πολιτικὴ εὐελιξία καὶ «ἐλαστικότητα» στὴν ἀγορά.
Τὸ ἑλβετικὸ δημοψήφισμα ἔρχεται νὰ ταράξει τὰ εὐρωπαϊκὰ «ὕδατα», σὲ μιὰ χρονικὴ στιγμὴ ποὺ οἱ ψηφιακὲς πληρωμὲς αὐξάνονται γεωμετρικά, ὅσο οἱ κυβερνήσεις ὑποσκάπτουν μεθοδικὰ τὴ χρήση φυσικοῦ χρήματος.
Τὰ περιστατικὰ διαρροῆς προσωπικῶν δεδομένων πληθαίνουν συνεχῶς καὶ δημιουργοῦν κλίμα γενικευμένης ἀνασφάλειας ποὺ ὅμως δὲν βρίσκει δίοδο νὰ ἐκφραστεῖ ἀπὸ τὰ συστημικὰ μέσα. Οἱ ἑταιρεῖες δημοσκοπήσεων οὔτε κἂν τολμοῦν νὰ θέσουν ἐρώτημα γιὰ τὴν ἐπιδιωκόμενη κατάργηση τῶν μετρητῶν, γιὰ νὰ μὴν ἀποκαλυφθεῖ ἡ μαζικὴ ἀποδοκιμασία τοῦ κόσμου σὲ αὐτὸ τὸ σενάριο.
Τὸ σύστημα προτιμᾶ νὰ δελεάζει μέρα μὲ τὴ μέρα τὸν πολίτη, κρατῶντας τον στὸ δόκανο τῆς συνήθειας, τῆς εὐκολίας, τῆς «ἀσφάλειας», τῆς ταχύτητας, ὅσο ἡ ἰδέα τῶν μετρητῶν παραμένει πρόσκαιρα σὲ μιὰ γωνιὰ σὰν ἀποκούμπι ἐπιλογῆς, μέχρι τὴν ἡμέρα ποὺ θὰ κηρυχτοῦν «ξεπερασμένα» καὶ θὰ ἀποσυρθοῦν. Ἐδῶ ἅπτεται καὶ στὸν κάθε πολίτη τὸ κατὰ πόσο θὰ καταθέτει «ψῆφο» στήριξης στὰ μετρητὰ μὲ τὸ νὰ τὰ χρησιμοποιεῖ στὶς ἀγορές του ἢ θὰ διευκολύνει τὴν ἐπιδιωκόμενη ψηφιακὴ σκλαβιά, μὲ τὸ νὰ χρησιμοποιεῖ ἠλεκτρονικὸ χρῆμα γιὰ τὰ πάντα.
Τὸ δίδαγμα ποὺ προσφέρουν οἱ Ἑλβετοὶ ἀπέναντι στὴν ψηφιακὴ μέγγενη ποὺ περισφίγγει τὴν Εὐρώπη εἶναι ὅτι τὸ φυσικὸ νόμισμα ἦταν, εἶναι, καὶ θὰ παραμείνει τὸ θεμέλιο γιὰ προσωπική, κοινωνικὴ καὶ ἐθνικὴ ἐλευθερία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου