Τὸ πρωτοσέλιδο δὲν κραυγάζει ἁπλῶς. Προειδοποιεῖ. 47,2 ἔτη ὁ μέσος Ἕλληνας. Ἡ χώρα γερνᾶ, συρρικνώνεται, ἀδειάζει.
Τὸ δημογραφικὸ δὲν εἶναι «κοινωνικὸ ζήτημα». Δὲν εἶναι «στατιστικὸ πρόβλημα».
Εἶναι ὁ πρῶτος καὶ πλέον ἐπείγων ὅρος γιὰ τὴν ὕπαρξη καὶ τὴ συνέχεια τῆς Ἑλλάδας ὡς ἱστορικοῦ, πολιτικοῦ καὶ πολιτισμικοῦ ὑποκειμένου.
Χωρὶς νέες γενιές, δὲν ὑπάρχει οἰκονομία. Δὲν ὑπάρχει ἄμυνα. Δὲν ὑπάρχει ἀσφαλιστικὸ σύστημα. Δὲν ὑπάρχει ἔθνος.
Τὸ δημογραφικὸ δὲν εἶναι «κοινωνικὸ ζήτημα». Δὲν εἶναι «στατιστικὸ πρόβλημα».
Εἶναι ὁ πρῶτος καὶ πλέον ἐπείγων ὅρος γιὰ τὴν ὕπαρξη καὶ τὴ συνέχεια τῆς Ἑλλάδας ὡς ἱστορικοῦ, πολιτικοῦ καὶ πολιτισμικοῦ ὑποκειμένου.
Χωρὶς νέες γενιές, δὲν ὑπάρχει οἰκονομία. Δὲν ὑπάρχει ἄμυνα. Δὲν ὑπάρχει ἀσφαλιστικὸ σύστημα. Δὲν ὑπάρχει ἔθνος.
Ἡ σιωπηλὴ κατάρρευση
Τὰ στοιχεῖα τῆς Eurostat εἶναι ἀμείλικτα: ἡ Ἑλλάδα συγκαταλέγεται στὶς πιὸ γερασμένες κοινωνίες τῆς Εὐρώπης. Ὁ δείκτης γονιμότητας παραμένει σταθερὰ κάτω ἀπὸ τὸ 1,4 παιδιὰ ἀνὰ γυναῖκα, ὅταν γιὰ ἁπλῆ ἀναπλήρωση... πληθυσμοῦ ἀπαιτεῖται 2,1.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι κάθε γενιὰ εἶναι ἀριθμητικὰ μικρότερη ἀπὸ τὴν προηγούμενη.
Σημαίνει ὅτι τὸ 2050 ἡ χώρα ἐνδέχεται νὰ ἔχει χάσει ἕως καὶ 1,5 ἑκατομμύριο κατοίκους.
Σημαίνει ὅτι λιγότεροι νέοι ἐργαζόμενοι θὰ καλοῦνται νὰ στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους.
Τὸ ἀσφαλιστικὸ δὲν θὰ «μεταρρυθμιστεῖ». Θὰ καταρρεύσει μαθηματικά.
Ὅταν οἱ εἰσφορὲς προέρχονται ἀπὸ ὁλοένα λιγότερους ἐργαζομένους καὶ οἱ συνταξιοῦχοι αὐξάνονται, τὸ σύστημα μετατρέπεται σὲ μηχανισμὸ διαρκῶν περικοπῶν. Ἡ δημογραφικὴ γήρανση δὲν εἶναι ἁπλῶς κοινωνικὴ μεταβολὴ — εἶναι ὡρολογιακὴ βόμβα γιὰ τὴ βιωσιμότητα τοῦ κράτους.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι κάθε γενιὰ εἶναι ἀριθμητικὰ μικρότερη ἀπὸ τὴν προηγούμενη.
Σημαίνει ὅτι τὸ 2050 ἡ χώρα ἐνδέχεται νὰ ἔχει χάσει ἕως καὶ 1,5 ἑκατομμύριο κατοίκους.
Σημαίνει ὅτι λιγότεροι νέοι ἐργαζόμενοι θὰ καλοῦνται νὰ στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους.
Τὸ ἀσφαλιστικὸ δὲν θὰ «μεταρρυθμιστεῖ». Θὰ καταρρεύσει μαθηματικά.
Ὅταν οἱ εἰσφορὲς προέρχονται ἀπὸ ὁλοένα λιγότερους ἐργαζομένους καὶ οἱ συνταξιοῦχοι αὐξάνονται, τὸ σύστημα μετατρέπεται σὲ μηχανισμὸ διαρκῶν περικοπῶν. Ἡ δημογραφικὴ γήρανση δὲν εἶναι ἁπλῶς κοινωνικὴ μεταβολὴ — εἶναι ὡρολογιακὴ βόμβα γιὰ τὴ βιωσιμότητα τοῦ κράτους.
Πολιτικὴ ἀποτυχία δεκαετιῶν
Καμία κυβέρνηση τῶν τελευταίων 30 ἐτῶν δὲν ἀντιμετώπισε τὸ δημογραφικὸ ὡς ἐθνικὴ προτεραιότητα. Ὅλες περιορίστηκαν σὲ ἀποσπασματικὰ ἐπιδόματα. Καμία δὲν διαμόρφωσε μακρόπνοη στρατηγική.
Ἡ σημερινὴ κυβέρνηση, παρὰ τὶς διακηρύξεις, συνεχίζει τὴν ἴδια λογική: ἐπικοινωνιακὰ μέτρα, χωρὶς ριζικὴ ἀνασυγκρότηση τῆς οἰκογενειακῆς πολιτικῆς, τῆς ἐργασιακῆς σταθερότητας, τῆς φορολογίας καὶ τῆς στεγαστικῆς στήριξης τῶν νέων ζευγαριῶν.
Ἡ Ἑλλάδα ἔχει γίνει χώρα ἀκριβὴ γιὰ νὰ γεννήσεις καὶ φτωχὴ γιὰ νὰ μεγαλώσεις παιδιά.
Νέοι ἄνθρωποι δουλεύουν μὲ μισθοὺς ποὺ δὲν ἐπιτρέπουν οἰκογενειακὸ προγραμματισμό. Ἡ στέγη εἶναι ἀπρόσιτη. Ἡ ἀνασφάλεια εἶναι κανόνας.
Κι ἔπειτα τὸ πολιτικὸ σύστημα ἀναρωτιέται γιατί δὲν γεννιοῦνται παιδιά.
Ἡ σημερινὴ κυβέρνηση, παρὰ τὶς διακηρύξεις, συνεχίζει τὴν ἴδια λογική: ἐπικοινωνιακὰ μέτρα, χωρὶς ριζικὴ ἀνασυγκρότηση τῆς οἰκογενειακῆς πολιτικῆς, τῆς ἐργασιακῆς σταθερότητας, τῆς φορολογίας καὶ τῆς στεγαστικῆς στήριξης τῶν νέων ζευγαριῶν.
Ἡ Ἑλλάδα ἔχει γίνει χώρα ἀκριβὴ γιὰ νὰ γεννήσεις καὶ φτωχὴ γιὰ νὰ μεγαλώσεις παιδιά.
Νέοι ἄνθρωποι δουλεύουν μὲ μισθοὺς ποὺ δὲν ἐπιτρέπουν οἰκογενειακὸ προγραμματισμό. Ἡ στέγη εἶναι ἀπρόσιτη. Ἡ ἀνασφάλεια εἶναι κανόνας.
Κι ἔπειτα τὸ πολιτικὸ σύστημα ἀναρωτιέται γιατί δὲν γεννιοῦνται παιδιά.
Τὸ ἀθέατο μέγεθος: οἱ ἐκτρώσεις
Ὑπάρχει ὅμως καὶ μιὰ πτυχὴ ποὺ ἀποσιωπᾶται. Κάθε χρόνο χάνονται δεκάδες χιλιάδες ἀγέννητες ζωές.
Τὸ ζήτημα τῶν ἐκτρώσεων ἀντιμετωπίζεται ἀποκλειστικὰ ὡς «ἀτομικὸ δικαίωμα», ποτὲ ὡς ἐθνικὴ πληγή. Χωρὶς ἠθικολογίες, ἀλλὰ μὲ στοιχειώδη ἐθνικὴ ἐπίγνωση, ὀφείλουμε νὰ ἀναγνωρίσουμε ὅτι μιὰ κοινωνία ποὺ ἤδη ὑπογεννὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοεῖ τὸ δημογραφικὸ ἀποτύπωμα δεκάδων χιλιάδων διακοπῶν κύησης ἐτησίως.
Ὅταν μιὰ χώρα χάνει πληθυσμὸ ἀπὸ τὴ γήρανση, τὴ μετανάστευση νέων στὸ ἐξωτερικὸ καὶ τὶς ἐκτρώσεις, τότε δὲν πρόκειται γιὰ σύμπτωση. Πρόκειται γιὰ δομικὴ κρίση ζωῆς.
Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει δημογραφικὴ ἀνάκαμψη χωρὶς οὐσιαστικὴ στήριξη τῆς μητρότητας, χωρὶς δομὲς ὑποστήριξης ἐγκύων σὲ δύσκολη οἰκονομικὴ κατάσταση, χωρὶς πολιτικὴ ποὺ νὰ καθιστᾶ τὴ γέννηση παιδιοῦ πράξη ἀσφάλειας καὶ ὄχι ρίσκου.
Τὸ ζήτημα τῶν ἐκτρώσεων ἀντιμετωπίζεται ἀποκλειστικὰ ὡς «ἀτομικὸ δικαίωμα», ποτὲ ὡς ἐθνικὴ πληγή. Χωρὶς ἠθικολογίες, ἀλλὰ μὲ στοιχειώδη ἐθνικὴ ἐπίγνωση, ὀφείλουμε νὰ ἀναγνωρίσουμε ὅτι μιὰ κοινωνία ποὺ ἤδη ὑπογεννὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοεῖ τὸ δημογραφικὸ ἀποτύπωμα δεκάδων χιλιάδων διακοπῶν κύησης ἐτησίως.
Ὅταν μιὰ χώρα χάνει πληθυσμὸ ἀπὸ τὴ γήρανση, τὴ μετανάστευση νέων στὸ ἐξωτερικὸ καὶ τὶς ἐκτρώσεις, τότε δὲν πρόκειται γιὰ σύμπτωση. Πρόκειται γιὰ δομικὴ κρίση ζωῆς.
Δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει δημογραφικὴ ἀνάκαμψη χωρὶς οὐσιαστικὴ στήριξη τῆς μητρότητας, χωρὶς δομὲς ὑποστήριξης ἐγκύων σὲ δύσκολη οἰκονομικὴ κατάσταση, χωρὶς πολιτικὴ ποὺ νὰ καθιστᾶ τὴ γέννηση παιδιοῦ πράξη ἀσφάλειας καὶ ὄχι ρίσκου.
Δημογραφικὸ καὶ ἐθνικὴ κυριαρχία
Μιὰ χώρα ποὺ ἀδειάζει, δὲν παραμένει γεωπολιτικὰ οὐδέτερη. Ἡ πληθυσμιακὴ συρρίκνωση μεταβάλλει συσχετισμούς. Ἀποδυναμώνει παραγωγικά, στρατιωτικὰ καὶ πολιτισμικά.
Ἡ Ἑλλάδα βρίσκεται σὲ περιοχὴ ὑψηλῆς γεωπολιτικῆς πίεσης. Ἡ πληθυσμιακή της κάμψη δὲν εἶναι ἁπλῶς κοινωνικὴ ἐξέλιξη. Εἶναι στρατηγικὸ μειονέκτημα.
Ἡ Ἑλλάδα βρίσκεται σὲ περιοχὴ ὑψηλῆς γεωπολιτικῆς πίεσης. Ἡ πληθυσμιακή της κάμψη δὲν εἶναι ἁπλῶς κοινωνικὴ ἐξέλιξη. Εἶναι στρατηγικὸ μειονέκτημα.
Τί πρέπει νὰ γίνει καὶ ἄμεσα
Ἂν τὸ δημογραφικὸ εἶναι ζήτημα ἐπιβίωσης, τότε ἀπαιτεῖ πολιτικὴ ἐπιπέδου ἐθνικῆς κινητοποίησης.
1. Ριζικὴ φορολογικὴ μεταρρύθμιση ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν
Δραστικὴ μείωση φορολογίας γιὰ οἰκογένειες μὲ 2 καὶ 3 παιδιά. Πλήρης φοροαπαλλαγὴ γιὰ τρίτεκνες καὶ πολύτεκνες οἰκογένειες σὲ βασικὰ εἰσοδήματα.
2. Στεγαστικὴ πολιτικὴ γιὰ νέους
Κρατικὰ προγράμματα χαμηλότοκων ἢ ἄτοκων δανείων γιὰ νέα ζευγάρια.
Παραχώρηση δημόσιας γῆς μὲ κοινωνικὰ κριτήρια γιὰ οἰκογενειακὴ κατοικία.
Παραχώρηση δημόσιας γῆς μὲ κοινωνικὰ κριτήρια γιὰ οἰκογενειακὴ κατοικία.
3. Μόνιμη οἰκονομικὴ ἐνίσχυση ἀνὰ παιδί
Ὄχι ἐφάπαξ ἐπιδόματα, ἀλλὰ σταθερὴ κλιμακούμενη ἐνίσχυση ἕως τὴν ἐνηλικίωση.
4. Προστασία μητρότητας
Πλήρης κάλυψη ἐξόδων ἐγκυμοσύνης καὶ τοκετοῦ. Κρατικὰ προγράμματα στήριξης ἐγκύων ποὺ ἀντιμετωπίζουν οἰκονομικὰ ἀδιέξοδα.
5. Ἐπαναπατρισμὸς νέων ἐπιστημόνων
Φορολογικὰ κίνητρα γιὰ ὅσους ἐπιστρέφουν. Σταθερὸ ἐργασιακὸ πλαίσιο.
6. Διασύνδεση δημογραφικοῦ καὶ ἀσφαλιστικοῦ
Νέο μοντέλο ποὺ θὰ ἐπιβραβεύει τὶς οἰκογένειες μὲ περισσότερα παιδιὰ καὶ θὰ ἀναγνωρίζει δημογραφικὴ συμβολὴ στὴ βιωσιμότητα τοῦ συστήματος.
Ἡ τελευταία προειδοποίηση
Ὑπάρχει ὅμως καὶ μιὰ σκληρή, γεωπολιτικὴ διάσταση ποὺ κανεὶς δὲν τολμᾶ νὰ διατυπώσει καθαρά.
Τὰ κενὰ δὲν μένουν ποτὲ κενά. Ἡ Ἱστορία ἀπεχθάνεται τὸ δημογραφικὸ κενό.
Ἂν μιὰ κοινωνία δὲν αὐτοτροφοδοτεῖται μὲ νεότητα, ἂν δὲν γεννᾶ τὶς ἑπόμενες γενιές της, τότε — μὲ σχεδὸν φυσικὴ νομοτέλεια — τὸ πληθυσμιακό της ἔλλειμμα θὰ καλυφθεῖ ἀπὸ ἐξωτερικὲς ροές. Καὶ ἤδη ζοῦμε σὲ ἐποχὴ ἀδιάκοπων μεταναστευτικῶν πιέσεων, προερχόμενων ἀπὸ περιοχὲς μὲ ἐντελῶς διαφορετικὰ πολιτισμικά, θρησκευτικὰ καὶ κοινωνικὰ χαρακτηριστικά.
Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια — αὐτὴ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτη.
Τὸ ζήτημα εἶναι ἡ κλίμακα, ἡ ταχύτητα καὶ ἡ ἀναλογικὴ μεταβολὴ τοῦ πληθυσμοῦ.
Μιὰ χώρα ποὺ συρρικνώνεται ἀριθμητικά, ἐνῷ ταυτόχρονα δέχεται μαζικὲς καὶ διαρκεῖς ροὲς πληθυσμῶν διαφορετικῆς πολιτισμικῆς ταυτότητας, ὁδηγεῖται — ἀργὰ ἀλλὰ ἀναπόφευκτα — σὲ ἀλλοίωση τῆς κοινωνικῆς της συνοχῆς καὶ σὲ μεταβολὴ τῆς ἱστορικῆς τῆς φυσιογνωμίας.
Δὲν πρόκειται γιὰ ρητορικὴ ὑπερβολή. Εἶναι μαθηματικὴ πραγματικότητα.
Ἡ ἀπάντηση, λοιπόν, δὲν εἶναι ὁ φόβος. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἡ ζωή. Ἂν δὲν γεννήσουμε ἐμεῖς τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ συνεχίσουν τὴ γλῶσσα, τὴν ἱστορία, τὴν πίστη καὶ τὸν πολιτισμὸ αὐτοῦ τοῦ τόπου, ἄλλοι πληθυσμοὶ θὰ καλύψουν τὸ κενό. Ὄχι ἐπειδὴ «συνωμοτοῦν», ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐμεῖς παραιτηθήκαμε.
Τὸ δημογραφικὸ εἶναι, τελικά, πράξη αὐτοσυντήρησης. Ἢ θὰ ἐπιλέξουμε τὴ δημογραφικὴ ἀναγέννηση, ἢ θὰ παρακολουθήσουμε παθητικὰ τὴν ἀντικατάστασή μας.
Καὶ τότε τὸ Finis Graeciae δὲν θὰ εἶναι ρητορικὴ κραυγὴ — θὰ εἶναι περιγραφὴ μιᾶς ἱστορικῆς μετάβασης ποὺ ἐμεῖς ἐπιτρέψαμε.
Τὰ κενὰ δὲν μένουν ποτὲ κενά. Ἡ Ἱστορία ἀπεχθάνεται τὸ δημογραφικὸ κενό.
Ἂν μιὰ κοινωνία δὲν αὐτοτροφοδοτεῖται μὲ νεότητα, ἂν δὲν γεννᾶ τὶς ἑπόμενες γενιές της, τότε — μὲ σχεδὸν φυσικὴ νομοτέλεια — τὸ πληθυσμιακό της ἔλλειμμα θὰ καλυφθεῖ ἀπὸ ἐξωτερικὲς ροές. Καὶ ἤδη ζοῦμε σὲ ἐποχὴ ἀδιάκοπων μεταναστευτικῶν πιέσεων, προερχόμενων ἀπὸ περιοχὲς μὲ ἐντελῶς διαφορετικὰ πολιτισμικά, θρησκευτικὰ καὶ κοινωνικὰ χαρακτηριστικά.
Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια — αὐτὴ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτη.
Τὸ ζήτημα εἶναι ἡ κλίμακα, ἡ ταχύτητα καὶ ἡ ἀναλογικὴ μεταβολὴ τοῦ πληθυσμοῦ.
Μιὰ χώρα ποὺ συρρικνώνεται ἀριθμητικά, ἐνῷ ταυτόχρονα δέχεται μαζικὲς καὶ διαρκεῖς ροὲς πληθυσμῶν διαφορετικῆς πολιτισμικῆς ταυτότητας, ὁδηγεῖται — ἀργὰ ἀλλὰ ἀναπόφευκτα — σὲ ἀλλοίωση τῆς κοινωνικῆς της συνοχῆς καὶ σὲ μεταβολὴ τῆς ἱστορικῆς τῆς φυσιογνωμίας.
Δὲν πρόκειται γιὰ ρητορικὴ ὑπερβολή. Εἶναι μαθηματικὴ πραγματικότητα.
Ἡ ἀπάντηση, λοιπόν, δὲν εἶναι ὁ φόβος. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἡ ζωή. Ἂν δὲν γεννήσουμε ἐμεῖς τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ συνεχίσουν τὴ γλῶσσα, τὴν ἱστορία, τὴν πίστη καὶ τὸν πολιτισμὸ αὐτοῦ τοῦ τόπου, ἄλλοι πληθυσμοὶ θὰ καλύψουν τὸ κενό. Ὄχι ἐπειδὴ «συνωμοτοῦν», ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐμεῖς παραιτηθήκαμε.
Τὸ δημογραφικὸ εἶναι, τελικά, πράξη αὐτοσυντήρησης. Ἢ θὰ ἐπιλέξουμε τὴ δημογραφικὴ ἀναγέννηση, ἢ θὰ παρακολουθήσουμε παθητικὰ τὴν ἀντικατάστασή μας.
Καὶ τότε τὸ Finis Graeciae δὲν θὰ εἶναι ρητορικὴ κραυγὴ — θὰ εἶναι περιγραφὴ μιᾶς ἱστορικῆς μετάβασης ποὺ ἐμεῖς ἐπιτρέψαμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου