Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, 2:1-11
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στὰ πλαίσια τῆς ἑρμηνείας ποὺ ἔγινε στὸ κήρυγμα τῆς Κυριακῆς τῆς Πεντηκοστῆς.
Τὸ ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - σὲ mp3 - ἐδῶ
Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἐπειδὴ εἶναι μυστήριο, εἶναι ἀκατανόητη καὶ ἀκατάληπτη. Ἀπλῶς ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ τὴν καταλάβῃ μερικῶς καὶ ἀποσπασματικῶς, μέχρι ἐκεῖ ποὺ ἀντέχει ὁ ἄνθρωπος. Ἡ σημερινὴ γιορτὴ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ὅριο τῆς ἀπαντοχῆς τοῦ ἀνθρώπου γιὰ νὰ καταλάβῃ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς μὲ τὸ γεγονὸς τῆς Πεντηκοστῆς, τῆς ἀποστολῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, σφραγίζει ὅλο τὸ ἔργο τῆς Θείας Οἰκονομίας. Ἀπὸ τότε ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἔπεσε, ὁ Θεὸς ἑτοίμαζε τὸν ἄνθρωπο γι’ αὐτὴ τὴ μέρα, γιὰ νὰ μπορεῖ ἀκριβῶς νὰ πάρῃ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ νὰ ἀνέλθῃ στὸ ὕψος τοῦ Οὐρανοῦ καὶ νὰ μπορεῖ κι αὐτὸς νὰ γίνῃ Θεός. Καὶ ἔτσι λοιπόν, αὐτὴ ἡ μέρα ἀκριβῶς, ποὺ εἶναι τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ ἔργου τῆς Θείας Οἰκονομίας καὶ τὸ σφράγισμά της, εἶναι καὶ τὸ ὅριο τῆς ἀνθρωπίνης κατανοήσεως τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Θεὸς ὅ,τι κάνει τὸ κάνει γιὰ νὰ τὸ ζήσουμε ἐμεῖς. Κοιτάξτε τί γίνεται στὴν Πεντηκοστή. Κατεβαίνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα καὶ κατεβαίνει, θὰ ἔλεγα, μὲ κάποιες προϋποθέσεις, οἱ ὁποῖες προϋποθέσεις ἀφοροῦν ἐμᾶς. Καὶ ἂν ἐμεῖς... αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις τὶς βάλουμε στὴ ζωή μας, τότε φτάνουμε σὲ αὐτὸ τὸ ὅριο, τὸ πιὸ ἀκραῖο σημεῖο τοῦ νὰ καταλάβουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ποιες εἶναι αὐτὲς οἱ προϋποθέσεις ποὺ ἀφοροῦν ἐμᾶς; Ἐμεῖς εἴμαστε πεπερασμένοι καὶ ἔχουμε ὅρια, γι’ αὐτὸ ἔχουμε προϋποθέσεις. Ὁ Θεὸς δὲν ἔχει προϋποθέσεις, ἐπειδὴ εἶναι ἀπέραντος καὶ αἰώνιος. Καὶ ἐμεῖς ἂν ζήσουμε σὰν κι Αὐτόν, θὰ γίνουμε χωρὶς προϋποθέσεις. Ἀλλὰ νὰ ποιες εἶναι οἱ προϋποθέσεις τώρα, γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ ἀκρότατο σημεῖο τῆς κατανοήσεως τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Θεὸς ὅ,τι κάνει τὸ κάνει γιὰ νὰ τὸ ζήσουμε ἐμεῖς. Κοιτάξτε τί γίνεται στὴν Πεντηκοστή. Κατεβαίνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα καὶ κατεβαίνει, θὰ ἔλεγα, μὲ κάποιες προϋποθέσεις, οἱ ὁποῖες προϋποθέσεις ἀφοροῦν ἐμᾶς. Καὶ ἂν ἐμεῖς... αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις τὶς βάλουμε στὴ ζωή μας, τότε φτάνουμε σὲ αὐτὸ τὸ ὅριο, τὸ πιὸ ἀκραῖο σημεῖο τοῦ νὰ καταλάβουμε τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ποιες εἶναι αὐτὲς οἱ προϋποθέσεις ποὺ ἀφοροῦν ἐμᾶς; Ἐμεῖς εἴμαστε πεπερασμένοι καὶ ἔχουμε ὅρια, γι’ αὐτὸ ἔχουμε προϋποθέσεις. Ὁ Θεὸς δὲν ἔχει προϋποθέσεις, ἐπειδὴ εἶναι ἀπέραντος καὶ αἰώνιος. Καὶ ἐμεῖς ἂν ζήσουμε σὰν κι Αὐτόν, θὰ γίνουμε χωρὶς προϋποθέσεις. Ἀλλὰ νὰ ποιες εἶναι οἱ προϋποθέσεις τώρα, γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ ἀκρότατο σημεῖο τῆς κατανοήσεως τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.
Τὸ κείμενο τὸ ἀποστολικὸ ποὺ ἀκούσαμε πρὶν ἀπὸ λίγο, τὶς διάγραφε ἀδρὰ καὶ πεντακάθαρα. Νὰ ποιες ἦταν. Οἱ Ἀπόστολοι ἤτανε, λέει, συνηγμένοι «ὁμοθυμαδὸν» καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό». Αὐτὲς εἶναι οἱ πρῶτες προϋποθέσεις. Προσέξτε τὸ «ὁμοθυμαδὸν» καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό». Θὰ νόμιζε κάποιος ὅτι ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, ποὺ γράφει τὸ κείμενο τῶν Πράξεων, λέει τὸ ἴδιο πρᾶγμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ ἴδιο τὸ πρᾶγμα. Τὸ «ἐπὶ τὸ αὐτό» σημαίνει ἦταν μαζεμένοι σ’ ἕναν τόπο, δηλαδή, ἄντεχαν ὁ ἕνας νὰ βλέπει τὸν ἄλλον καὶ ἄντεχαν ὁ ἕνας νὰ ζεῖ μαζί μὲ τὸν ἄλλον. Ἀλλὰ οὔτε αὐτὸ θὰ ἦταν ἀρκετό, ἡ τοπική τους σύναξη, ἂν δὲν εἶχαν καὶ τὸ «ὁμοθυμαδόν». Δηλαδή, εἶχαν κάτι πολὺ βαθύ, βλέπετε, τὸ θυμικὸ εἶναι τὸ «ὁμοθυμαδόν», κάτι πολὺ βαθὺ στὸν ἄνθρωπο, καὶ τὸ «ὁμοῦ». Εἶχανε μιὰ κοινότητα ζωῆς ποὺ δὲν ἔπαυε νὰ τοὺς κάνει νὰ ἔχουνε καὶ διαφορετικὲς σκέψεις. Ἀλλὰ ἕνα πρᾶγμα ἦταν γι’ αὐτοὺς σπουδαῖο: νὰ πορεύονται πρὸς τὸν Χριστό, καὶ μέσα ἀπὸ ἐκεῖ, μποροῦσαν νὰ ἔχουν ποικίλες σκέψεις. Δὲν ἦταν δηλαδὴ ρομπότ ποὺ δὲν σκεφτόταν διαφορετικά, ὅλοι εἶχαν τὸν χαρακτῆρά τους, καὶ ὅμως εἶχαν τὸ «ὁμοθυμαδόν». Ὅλοι ἕνα πρᾶγμα ἐπιδίωκαν. Γιατὶ καθόντουσαν ἐκεῖ; τί περίμεναν; Κάτι ποὺ τοὺς εἶχε πεῖ ὁ Χριστός: «Θὰ σᾶς στείλω τὴν ἐπαγγελία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Ὅ,τι λοιπόν σκέψεις καὶ νὰ ’χανε, ὅποιες προσωπικότητες καὶ νὰ ’χανε, αὐτὸ τοὺς χαρακτήριζε καὶ αὐτὸ τοὺς ἔκανε νὰ ἔχουν κοινὸ θυμικό, δηλαδὴ κοινὸ ἐσωτερικὸ κόσμο, ποὺ δὲν καταργοῦσε τὰ χαρίσματά τους, ἀλλὰ τοὺς ἔκανε νὰ ’χουνε ἑνότητα ζωῆς.
Νὰ λοιπόν οἱ πρῶτες βασικὲς προϋποθέσεις γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ ἀκρότατο ὅριο τῆς κατανοήσεως τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Νὰ ἔχουμε κοινὸ θυμικό, νὰ ἔχουμε κοινὲς προοπτικὲς ὅλοι μας, ποὺ ἂν ἔχουμε κοινὲς προοπτικές, ποτέ δὲν μπορεῖ νὰ διαταραχθεῖ ἡ ἑνότητα. Ἡ ἑνότητα θὰ διαταράσσεται, ὅταν ἔχουμε ἄλλες προοπτικές. Μιὰ Ἐκκλησία ἢ Χριστιανοὶ ποὺ δὲν ἔχουν ἑνότητα δηλώνουν ὅτι δὲν πιστεύουν στὸν Χριστὸ καὶ στὴν κοινὴ προοπτικὴ ποὺ μᾶς ἀνοίγει: τὸ «ὁμοθυμαδόν» ἀλλὰ καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό». Ὄχι μιὰ θεωρητικὴ σχέση μὲ τὸν Χριστό, ὄχι εἴμαστε κάπου ὅλοι στὸν τόπο μας, στὰ κελιὰ μας κρυμμένοι καὶ Σὲ σκεπτόμαστε, εἴμαστε καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό»! Ὁ ἕνας ἀντέχει νὰ ζήσει τὸν ἄλλον. Μέσα ἐδῶ θὰ βρεῖτε μετὰ τὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ καλλιέργησε τὴν ἔννοια τοῦ κοινοβίου, τὴν ἔννοια τῆς συνάξεως, τὴν ἔννοια τῆς λειτουργικῆς συνάξεως, τὴν ἔννοια τοῦ σώματος ποὺ εἶναι παρὸν καὶ βλέπεται ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον.
Καὶ ὅμως οἱ προϋποθέσεις συνεχίζονται. Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα ἔρχεται ὡς «βιαία φερομένη πνοή». Ἔρχεται μὲ μιὰ βία μέσα – ποὺ τί σημαίνει αὐτό; Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα ἔχει βία; Μὰ φυσικὰ ἔχει βία. Τί σημαίνει αὐτὴ ἡ βία; Θέλει νὰ συνταράξει τὰ λιμνάζοντα νερὰ τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ εἶναι μιὰ βία ἡ ὁποία δὲν ἔρχεται νὰ σὲ δείρει, νὰ σὲ χτυπήσει, νὰ σὲ ἐξαφανίσει. Μπαίνει μέσα, μὲ ἕναν δικό της τρόπο, ἀπαλὸ μὲν, ἀλλὰ βίαιο. Πῶς μπορεῖ τὸ ἀπαλὸ νὰ εἶναι βίαιο; Εἶναι βίαιο ἀκριβῶς γιατί προκαλεῖ γιὰ μιὰ ἄλλη στάση ζωῆς ποὺ μέχρι τώρα δὲν ἦταν κατανοητή. Καὶ συνταράσσει τὰ μέχρι τότε δεδομένα τοῦ κόσμου – ποὺ σημαίνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα δὲν ἀφήνει τὸν κόσμο νὰ λιμνάσει σὲ θεωρίες, ἀπόψεις, σὲ τρόπους ζωῆς, ποὺ ἁπλῶς θὰ συντηροῦν μιὰ κατάσταση καὶ ἁπλῶς θὰ γιατρεύουνε μικρο-καταστάσεις. Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα προτείνει μιὰ ριζικὴ ἀλλαγή! Αὐτὴ εἶναι ἡ βία Του!
Καὶ οἱ Χριστιανοὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὅλοι οἱ Χριστιανοί, εἶναι βίαιοι, ἀλλὰ ἡ βία τους ἔχει μέσα ἕνα ἄλλο ἦθος. Ἔρχονται νὰ συνταράξουνε τὰ λιμνάζοντα νερὰ τοῦ κόσμου ποὺ λένε «ὅλα καλά», ὅλα τὰ πάμε καλά, ὅλα συντηροῦνται, μπορεῖ νὰ εἶναι ἐντάξει, μπορεῖ νὰ εἶναι εἰρήνη, μπορεῖ νὰ εἶναι ἀσφάλεια, μπορεῖ νὰ εἶναι ρυθμοὶ ἀναπτύξεως, μπορεῖ νὰ εἶναι εἰρηνικὲς διαδικασίες, καὶ ὅμως, λέει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα, οἱ Χριστιανοὶ σὲ αὐτὰ δὲν κολλάνε. Οἱ Χριστιανοὶ πᾶνε παρακάτω καὶ ὑπ’ αὐτὴ τὴν ἔννοια εἶναι βίαιοι γιατί προκαλοῦν, εἶναι προκλητικοί, γιὰ νὰ ἀλλάξει κάτι βαθύτερο.
Οἱ Χριστιανοὶ δὲν μποροῦν νὰ παίξουν τὸ παιχνίδι τοῦ νὰ συντηροῦνε τὰ πράγματα τοῦ κόσμου ὅπως εἶναι: τὴν ψεύτικη εἰρήνη του, τὴν ψεύτικη ἑνότητά του. Εἶναι βίαιοι. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ βία πῶς ἔρχεται; Ὄχι μὲ τρόπους ποὺ θέλει ὁ κόσμος· ἔρχονται οἱ ἴδιοι νὰ δώσουν μιὰ ἰσχυρὴ ἀπάντηση σὲ ἐκεῖνα ποὺ προτείνει ὁ κόσμος, μὲ τὴ ζωή τους, γιατί ἀκριβῶς εἶναι «ὁμοθυμαδόν», εἶναι «ἐπὶ τὸ αὐτό», καὶ ἔτσι εἶναι βίαιοι καὶ δὲν κάνουν μὲ τίποτε πίσω. Ἡ βία τους εἶναι ἀγαπητικὴ μέν, ἀλλὰ εἶναι βία. Ἀλίμονο ἂν οἱ Χριστιανοὶ δὲν εἶχαν αὐτὴ τὴ βία, καὶ ἀλίμονο ἂν οἱ Χριστιανοὶ πλανηθοῦν καὶ, γιὰ νὰ καταξιώσουν τὴ ζωή τους, νὰ ἀποκτήσουν τὰ μέτρα τῆς βίας τοῦ κόσμου καὶ τῶν φωνασκιῶν τοῦ κόσμου. Ἡ βία ποὺ προτείνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα τους εἶναι ἀπείρως μεγαλύτερη ἀπὸ ὅλες τὶς βίες καὶ τὶς δυνάμεις τοῦ κόσμου. Ἀπλῶς πολλὲς φορὲς τὰ μεγέθη τοῦ κόσμου φάνηκαν νὰ καταλαμβάνουν τὸν Χριστιανισμό, γιατί ἐμεῖς δὲν ἀξιοποιήσαμε τὴ βία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, γιατί πουληθήκαμε στὸ ἦθος τοῦ κόσμου, γιατί δὲν εἴχαμε ἦθος πάνω μας. Κάθε φορὰ ποὺ φοβόμαστε τὰ πράγματα τοῦ κόσμου καὶ συμβιβαζόμαστε, τὰ συντηροῦμε καὶ δὲν ἀξιοποιοῦμε τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ποὺ προτείνει μιὰ ἄλλη βία. Νὰ λοιπόν ἡ μεγάλη προϋπόθεση ἡ ἐπόμενη.
Καὶ μιὰ ἀκόμη μεγάλη προϋπόθεση, μετά: ἔρχεται τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα καὶ κάθεται πάνω σὲ κάθε μαθητή, γίνεται προσωπικὸ γεγονὸς ἐνῶ εἶναι κοινὸ γεγονός, εἶναι ὅλης τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι καὶ προσωπικὸ γεγονός. Ὁ καθένας ζεῖ μέσα ἀπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις ποὺ βάζει στὴ ζωή του τὸ «ὁμοθυμαδόν», τὸ «ἐπὶ τὸ αὐτό», τὸ «βίαιον», ζεῖ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προσωπικά – ποὺ σημαίνει αὐτὸ τὸ «προσωπικά»: ἔχει ἕναν προσωπικὸ ἁγιασμὸ ὁ ὁποῖος ὅμως ὠφελεῖ τὸν κόσμο, εἶναι προσωπικὸς ὁ ἁγιασμός του, προσωπικὴ ἡ βίωσή του, ἀλλὰ τὴν ἴδια ὥρα αὐτὸ γίνεται δωρεὰ γιὰ τὸν κόσμο. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ παίρνουν αὐτὴ τὴ δωρεὰ καὶ τὴν ἐκχέουν ἀπλόχερα στὴ ζωή τοῦ κόσμου, δηλαδὴ ὅ,τι κάνουνε τὸ κάνουνε γιὰ νὰ ζήσει ὁ κόσμος· ὅπως ὁ Θεὸς ὅ,τι ἔκανε τὸ ἔκανε γιὰ νὰ ζήσει ὁ κόσμος. Καὶ τότε κανεὶς ἀπὸ τὸν γύρω κόσμο δὲν καταλαβαίνει πῶς αὐτοὶ ἔζησαν τὸ «ὁμοθυμαδόν», πῶς ἔζησαν «ἐπὶ τὸ αὐτό», πῶς ἔζησαν τὴ «βία». Γεύονται πάνω τους τὴν ἀγάπη τῶν Ἁγίων, καὶ τότε γι’ αὐτοὺς εἶναι μιὰ γεύση Παραδείσου καὶ Οὐρανοῦ. Ἀρκεῖ νὰ μποροῦν καὶ αὐτοὶ νὰ ἀνοίξουν τὰ μάτια τους.
Καὶ τότε οἱ Ἅγιοι, ἐπειδὴ ἔζησαν προσωπικὰ τὸν Θεὸ καὶ εἶναι προσωπικό τους γεγονός, ποὺ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς τὸ πάρει, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸ παραχαράξει, γίνονται εὐεργέτες τοῦ κόσμου. Καὶ τότε γίνεται κατανοητό, γι’ αὐτοὺς καὶ γιὰ τὴ ζωή τοῦ κόσμου, τὸ τί εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἔτσι μετριέται ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ: μέσα ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς Πεντηκοστῆς, τῆς κοινωνίας τοῦ κόσμου καὶ τῆς προσωπικῆς μας Πεντηκοστῆς. Ἡ Πεντηκοστὴ ἔχει λοιπόν διπλὸ χαρακτῆρα: καταυγάζει τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου καὶ τὴν ἴδια ὥρα ἀναδεικνύει τοὺς Ἁγίους. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ προοπτικὴ τῆς ζωῆς μας, τῆς ἐδῶ τῆς ὁριζόντιας, καὶ τῆς κάθετης πρὸς τὸν Οὐρανό. Ἑνότητα ἐν τῷ Χριστῷ μέσα ἀπὸ τὸ «ὁμοθυμαδόν» καὶ τὸ «ἐπὶ τὸ αὐτό», μέσα ἀπὸ τὴ «βία», ποὺ μίλησα πρὶν ἀπὸ λίγο, μέσα ἀπὸ τὴν προσωπικὴ βίωση. Καὶ ἔτσι ὁ κόσμος γίνεται ἑνότητα – καὶ ἔχουμε εὐθύνη γιὰ τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου – καὶ τὴν ἴδια ὥρα ἁγιασμὸς καὶ προσωπικὴ ἄνοδος πρὸς τὸν Χριστό. Νὰ λοιπόν γιατί εἶπα στὴν ἀρχὴ πὼς τώρα ποὺ καλύπτεται τὸ ἀκατανόητο μυστήριο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ – καὶ μόνο ἔτσι καὶ ὄχι ἀλλιῶς – μποροῦμε νὰ τὸ «πιάσουμε», ὅσο ἀντέχει ὁ ἀνθρώπινος νοῦς.
Ἡ μέρα τῆς Πεντηκοστῆς, μιὰ μέρα ποὺ προκαλεῖται ὁ κάθε Χριστιανὸς νὰ βάλει τὸν ἑαυτό του γιὰ δύο πράγματα: νὰ λειτουργήσει τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου καὶ νὰ λειτουργήσει τὴν προσωπική του ἁγιότητα. Καὶ τὰ δυὸ θὰ ξεχυθοῦν σὰν δυναμικὲς προτάσεις ζωῆς στὸν κόσμο. Ἡ ἑνότητα τοῦ κόσμου θὰ κάνει τὸν κόσμο νὰ ξεπεράσει τοὺς διχασμούς. Καὶ ὁ προσωπικὸς του ἁγιασμὸς θὰ ἐμφανίσει τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πάνω στὸν κόσμο. Ἂν ἔχουμε κάποιον ἄλλο σκοπὸ στὴ ζωή μας ποὺ εἶναι πάνω ἀπὸ αὐτό, ἂς τὸ βροῦμε… Δὲν ἔχουμε τίποτε, παρὰ μόνο αὐτό! Καὶ ἡ ζωή μας τώρα ὑπάρχει γιατί ὑπάρχει ἡ Πεντηκοστή, γιατί ὑπάρχει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἄλλο τίποτε δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο αὐτό. Χωρὶς αὐτό, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σκύβαλα καὶ ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σκουπίδια: νὰ λοιπόν, ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ νὰ ἀποκαλύπτεται καὶ ἐμεῖς νὰ παραμένουμε κοιμισμένοι μπροστά της.
Νὰ εὐχηθοῦμε αὐτὴ ἡ Πεντηκοστὴ νὰ ἀποτελέσει ἕνα πιθανῶς καινούργιο ἔναυσμα. Γιὰ μιὰ δυναμικὴ στάση μπρὸς στὰ πράγματα τοῦ κόσμου. Γιὰ μιὰ στάση ἡ ὁποία θὰ δώσει ἠχηρὲς ἀπαντήσεις, χαστούκια πραγματικά, βία ἀκατανόητη γιὰ τὸν κόσμο. Ἂν οἱ χριστιανοὶ εἴμαστε ἀληθινοὶ καὶ ἂν κάτι ἀκόμη νομίζουμε ὅτι ἔμεινε νὰ ποῦμε στὸν κόσμο.
Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου
Ἐλένη Κονδύλη
Νὰ λοιπόν οἱ πρῶτες βασικὲς προϋποθέσεις γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ φτάσουμε σὲ αὐτὸ τὸ ἀκρότατο ὅριο τῆς κατανοήσεως τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Νὰ ἔχουμε κοινὸ θυμικό, νὰ ἔχουμε κοινὲς προοπτικὲς ὅλοι μας, ποὺ ἂν ἔχουμε κοινὲς προοπτικές, ποτέ δὲν μπορεῖ νὰ διαταραχθεῖ ἡ ἑνότητα. Ἡ ἑνότητα θὰ διαταράσσεται, ὅταν ἔχουμε ἄλλες προοπτικές. Μιὰ Ἐκκλησία ἢ Χριστιανοὶ ποὺ δὲν ἔχουν ἑνότητα δηλώνουν ὅτι δὲν πιστεύουν στὸν Χριστὸ καὶ στὴν κοινὴ προοπτικὴ ποὺ μᾶς ἀνοίγει: τὸ «ὁμοθυμαδόν» ἀλλὰ καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό». Ὄχι μιὰ θεωρητικὴ σχέση μὲ τὸν Χριστό, ὄχι εἴμαστε κάπου ὅλοι στὸν τόπο μας, στὰ κελιὰ μας κρυμμένοι καὶ Σὲ σκεπτόμαστε, εἴμαστε καὶ «ἐπὶ τὸ αὐτό»! Ὁ ἕνας ἀντέχει νὰ ζήσει τὸν ἄλλον. Μέσα ἐδῶ θὰ βρεῖτε μετὰ τὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ καλλιέργησε τὴν ἔννοια τοῦ κοινοβίου, τὴν ἔννοια τῆς συνάξεως, τὴν ἔννοια τῆς λειτουργικῆς συνάξεως, τὴν ἔννοια τοῦ σώματος ποὺ εἶναι παρὸν καὶ βλέπεται ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον.
Καὶ ὅμως οἱ προϋποθέσεις συνεχίζονται. Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα ἔρχεται ὡς «βιαία φερομένη πνοή». Ἔρχεται μὲ μιὰ βία μέσα – ποὺ τί σημαίνει αὐτό; Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα ἔχει βία; Μὰ φυσικὰ ἔχει βία. Τί σημαίνει αὐτὴ ἡ βία; Θέλει νὰ συνταράξει τὰ λιμνάζοντα νερὰ τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ εἶναι μιὰ βία ἡ ὁποία δὲν ἔρχεται νὰ σὲ δείρει, νὰ σὲ χτυπήσει, νὰ σὲ ἐξαφανίσει. Μπαίνει μέσα, μὲ ἕναν δικό της τρόπο, ἀπαλὸ μὲν, ἀλλὰ βίαιο. Πῶς μπορεῖ τὸ ἀπαλὸ νὰ εἶναι βίαιο; Εἶναι βίαιο ἀκριβῶς γιατί προκαλεῖ γιὰ μιὰ ἄλλη στάση ζωῆς ποὺ μέχρι τώρα δὲν ἦταν κατανοητή. Καὶ συνταράσσει τὰ μέχρι τότε δεδομένα τοῦ κόσμου – ποὺ σημαίνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα δὲν ἀφήνει τὸν κόσμο νὰ λιμνάσει σὲ θεωρίες, ἀπόψεις, σὲ τρόπους ζωῆς, ποὺ ἁπλῶς θὰ συντηροῦν μιὰ κατάσταση καὶ ἁπλῶς θὰ γιατρεύουνε μικρο-καταστάσεις. Τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα προτείνει μιὰ ριζικὴ ἀλλαγή! Αὐτὴ εἶναι ἡ βία Του!
Καὶ οἱ Χριστιανοὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὅλοι οἱ Χριστιανοί, εἶναι βίαιοι, ἀλλὰ ἡ βία τους ἔχει μέσα ἕνα ἄλλο ἦθος. Ἔρχονται νὰ συνταράξουνε τὰ λιμνάζοντα νερὰ τοῦ κόσμου ποὺ λένε «ὅλα καλά», ὅλα τὰ πάμε καλά, ὅλα συντηροῦνται, μπορεῖ νὰ εἶναι ἐντάξει, μπορεῖ νὰ εἶναι εἰρήνη, μπορεῖ νὰ εἶναι ἀσφάλεια, μπορεῖ νὰ εἶναι ρυθμοὶ ἀναπτύξεως, μπορεῖ νὰ εἶναι εἰρηνικὲς διαδικασίες, καὶ ὅμως, λέει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα, οἱ Χριστιανοὶ σὲ αὐτὰ δὲν κολλάνε. Οἱ Χριστιανοὶ πᾶνε παρακάτω καὶ ὑπ’ αὐτὴ τὴν ἔννοια εἶναι βίαιοι γιατί προκαλοῦν, εἶναι προκλητικοί, γιὰ νὰ ἀλλάξει κάτι βαθύτερο.
Οἱ Χριστιανοὶ δὲν μποροῦν νὰ παίξουν τὸ παιχνίδι τοῦ νὰ συντηροῦνε τὰ πράγματα τοῦ κόσμου ὅπως εἶναι: τὴν ψεύτικη εἰρήνη του, τὴν ψεύτικη ἑνότητά του. Εἶναι βίαιοι. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ βία πῶς ἔρχεται; Ὄχι μὲ τρόπους ποὺ θέλει ὁ κόσμος· ἔρχονται οἱ ἴδιοι νὰ δώσουν μιὰ ἰσχυρὴ ἀπάντηση σὲ ἐκεῖνα ποὺ προτείνει ὁ κόσμος, μὲ τὴ ζωή τους, γιατί ἀκριβῶς εἶναι «ὁμοθυμαδόν», εἶναι «ἐπὶ τὸ αὐτό», καὶ ἔτσι εἶναι βίαιοι καὶ δὲν κάνουν μὲ τίποτε πίσω. Ἡ βία τους εἶναι ἀγαπητικὴ μέν, ἀλλὰ εἶναι βία. Ἀλίμονο ἂν οἱ Χριστιανοὶ δὲν εἶχαν αὐτὴ τὴ βία, καὶ ἀλίμονο ἂν οἱ Χριστιανοὶ πλανηθοῦν καὶ, γιὰ νὰ καταξιώσουν τὴ ζωή τους, νὰ ἀποκτήσουν τὰ μέτρα τῆς βίας τοῦ κόσμου καὶ τῶν φωνασκιῶν τοῦ κόσμου. Ἡ βία ποὺ προτείνει τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα τους εἶναι ἀπείρως μεγαλύτερη ἀπὸ ὅλες τὶς βίες καὶ τὶς δυνάμεις τοῦ κόσμου. Ἀπλῶς πολλὲς φορὲς τὰ μεγέθη τοῦ κόσμου φάνηκαν νὰ καταλαμβάνουν τὸν Χριστιανισμό, γιατί ἐμεῖς δὲν ἀξιοποιήσαμε τὴ βία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, γιατί πουληθήκαμε στὸ ἦθος τοῦ κόσμου, γιατί δὲν εἴχαμε ἦθος πάνω μας. Κάθε φορὰ ποὺ φοβόμαστε τὰ πράγματα τοῦ κόσμου καὶ συμβιβαζόμαστε, τὰ συντηροῦμε καὶ δὲν ἀξιοποιοῦμε τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ποὺ προτείνει μιὰ ἄλλη βία. Νὰ λοιπόν ἡ μεγάλη προϋπόθεση ἡ ἐπόμενη.
Καὶ μιὰ ἀκόμη μεγάλη προϋπόθεση, μετά: ἔρχεται τὸ Ἅγιο τὸ Πνεῦμα καὶ κάθεται πάνω σὲ κάθε μαθητή, γίνεται προσωπικὸ γεγονὸς ἐνῶ εἶναι κοινὸ γεγονός, εἶναι ὅλης τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι καὶ προσωπικὸ γεγονός. Ὁ καθένας ζεῖ μέσα ἀπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις ποὺ βάζει στὴ ζωή του τὸ «ὁμοθυμαδόν», τὸ «ἐπὶ τὸ αὐτό», τὸ «βίαιον», ζεῖ τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προσωπικά – ποὺ σημαίνει αὐτὸ τὸ «προσωπικά»: ἔχει ἕναν προσωπικὸ ἁγιασμὸ ὁ ὁποῖος ὅμως ὠφελεῖ τὸν κόσμο, εἶναι προσωπικὸς ὁ ἁγιασμός του, προσωπικὴ ἡ βίωσή του, ἀλλὰ τὴν ἴδια ὥρα αὐτὸ γίνεται δωρεὰ γιὰ τὸν κόσμο. Αὐτοὶ εἶναι οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, ποὺ παίρνουν αὐτὴ τὴ δωρεὰ καὶ τὴν ἐκχέουν ἀπλόχερα στὴ ζωή τοῦ κόσμου, δηλαδὴ ὅ,τι κάνουνε τὸ κάνουνε γιὰ νὰ ζήσει ὁ κόσμος· ὅπως ὁ Θεὸς ὅ,τι ἔκανε τὸ ἔκανε γιὰ νὰ ζήσει ὁ κόσμος. Καὶ τότε κανεὶς ἀπὸ τὸν γύρω κόσμο δὲν καταλαβαίνει πῶς αὐτοὶ ἔζησαν τὸ «ὁμοθυμαδόν», πῶς ἔζησαν «ἐπὶ τὸ αὐτό», πῶς ἔζησαν τὴ «βία». Γεύονται πάνω τους τὴν ἀγάπη τῶν Ἁγίων, καὶ τότε γι’ αὐτοὺς εἶναι μιὰ γεύση Παραδείσου καὶ Οὐρανοῦ. Ἀρκεῖ νὰ μποροῦν καὶ αὐτοὶ νὰ ἀνοίξουν τὰ μάτια τους.
Καὶ τότε οἱ Ἅγιοι, ἐπειδὴ ἔζησαν προσωπικὰ τὸν Θεὸ καὶ εἶναι προσωπικό τους γεγονός, ποὺ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς τὸ πάρει, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸ παραχαράξει, γίνονται εὐεργέτες τοῦ κόσμου. Καὶ τότε γίνεται κατανοητό, γι’ αὐτοὺς καὶ γιὰ τὴ ζωή τοῦ κόσμου, τὸ τί εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἔτσι μετριέται ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ: μέσα ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς Πεντηκοστῆς, τῆς κοινωνίας τοῦ κόσμου καὶ τῆς προσωπικῆς μας Πεντηκοστῆς. Ἡ Πεντηκοστὴ ἔχει λοιπόν διπλὸ χαρακτῆρα: καταυγάζει τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου καὶ τὴν ἴδια ὥρα ἀναδεικνύει τοὺς Ἁγίους. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ προοπτικὴ τῆς ζωῆς μας, τῆς ἐδῶ τῆς ὁριζόντιας, καὶ τῆς κάθετης πρὸς τὸν Οὐρανό. Ἑνότητα ἐν τῷ Χριστῷ μέσα ἀπὸ τὸ «ὁμοθυμαδόν» καὶ τὸ «ἐπὶ τὸ αὐτό», μέσα ἀπὸ τὴ «βία», ποὺ μίλησα πρὶν ἀπὸ λίγο, μέσα ἀπὸ τὴν προσωπικὴ βίωση. Καὶ ἔτσι ὁ κόσμος γίνεται ἑνότητα – καὶ ἔχουμε εὐθύνη γιὰ τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου – καὶ τὴν ἴδια ὥρα ἁγιασμὸς καὶ προσωπικὴ ἄνοδος πρὸς τὸν Χριστό. Νὰ λοιπόν γιατί εἶπα στὴν ἀρχὴ πὼς τώρα ποὺ καλύπτεται τὸ ἀκατανόητο μυστήριο τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ – καὶ μόνο ἔτσι καὶ ὄχι ἀλλιῶς – μποροῦμε νὰ τὸ «πιάσουμε», ὅσο ἀντέχει ὁ ἀνθρώπινος νοῦς.
Ἡ μέρα τῆς Πεντηκοστῆς, μιὰ μέρα ποὺ προκαλεῖται ὁ κάθε Χριστιανὸς νὰ βάλει τὸν ἑαυτό του γιὰ δύο πράγματα: νὰ λειτουργήσει τὴν ἑνότητα τοῦ κόσμου καὶ νὰ λειτουργήσει τὴν προσωπική του ἁγιότητα. Καὶ τὰ δυὸ θὰ ξεχυθοῦν σὰν δυναμικὲς προτάσεις ζωῆς στὸν κόσμο. Ἡ ἑνότητα τοῦ κόσμου θὰ κάνει τὸν κόσμο νὰ ξεπεράσει τοὺς διχασμούς. Καὶ ὁ προσωπικὸς του ἁγιασμὸς θὰ ἐμφανίσει τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πάνω στὸν κόσμο. Ἂν ἔχουμε κάποιον ἄλλο σκοπὸ στὴ ζωή μας ποὺ εἶναι πάνω ἀπὸ αὐτό, ἂς τὸ βροῦμε… Δὲν ἔχουμε τίποτε, παρὰ μόνο αὐτό! Καὶ ἡ ζωή μας τώρα ὑπάρχει γιατί ὑπάρχει ἡ Πεντηκοστή, γιατί ὑπάρχει ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἄλλο τίποτε δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο αὐτό. Χωρὶς αὐτό, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σκύβαλα καὶ ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι σκουπίδια: νὰ λοιπόν, ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ νὰ ἀποκαλύπτεται καὶ ἐμεῖς νὰ παραμένουμε κοιμισμένοι μπροστά της.
Νὰ εὐχηθοῦμε αὐτὴ ἡ Πεντηκοστὴ νὰ ἀποτελέσει ἕνα πιθανῶς καινούργιο ἔναυσμα. Γιὰ μιὰ δυναμικὴ στάση μπρὸς στὰ πράγματα τοῦ κόσμου. Γιὰ μιὰ στάση ἡ ὁποία θὰ δώσει ἠχηρὲς ἀπαντήσεις, χαστούκια πραγματικά, βία ἀκατανόητη γιὰ τὸν κόσμο. Ἂν οἱ χριστιανοὶ εἴμαστε ἀληθινοὶ καὶ ἂν κάτι ἀκόμη νομίζουμε ὅτι ἔμεινε νὰ ποῦμε στὸν κόσμο.
Φιλολογικὴ ἐπιμέλεια κειμένου
Ἐλένη Κονδύλη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου